კრისტიან დოპლერი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
კრისტიან დოპლერი
Cdoppler.jpg
ქრისტიან დოპლერი
დაიბადა 23 ნოემბერი, 1803
ზალცბურგი
გარდაიცვალა 17 მარტი, 1853
ვენეცია
პროფესია მეცნიერი
დაწესებულებები ვენის უნივერსიტეტი
სპეციალიზაცია ფიზიკოსი
კვლევის საგანი ოპტიკა, აკუსტიკა
ცნობილია დოპლერის ეფექტი
აქტიური მოღვაწეობის წლები 1835 - 1853

კრისტიან დოპლერი (გერმ. Christian Doppler), ავსტრიელი ფიზიკოსი და ასტრონომი.

კრისტიან დოპლერი დაიბადა 1803 წლის 29 ნოემბერს ქალაქ ზალცბურგში. 1825 წელს დაამთავრა ვენის ტექნიკური უნივერსიტეტი, 1835-1847 წლიებში მოღვაწეობდა ჩეხურ ტექნიკურ უნივერსიტეტში, 1847 წლიდან ჰემნიცის მთის და ტყის შესწავლის აკადემიის პროფესორი, 1848 წლიდან ვენის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, 1850 წლიდან ვენის უნივერსიტეტის პროფესორი და პირველი მსოფლიოში ფიზიკის ინსტიტუტის დირექტორი, რომელიც მისი ინიციატივით შეიქმნა ვენის უნივერსიტეტში.

კრისტიან დოპლერის სამეცნიერო ინტერესი მდებარეობდა ფიზიკის დარგის ასეთ ოლქები როგრიცაა ოპტიკა და აკუსტიკა. ძირითადი შრომები შესრულებულია სინათლის აბერაციის, მიკროსკოპის თეორიის და ოპტიკურო მანძილმზომის, ფერების თეორიის და რამდენიმე სხვა თემები. 1842 წელს მან თეორიულად დაამტკიცა დამოკიდებულება რხევების სიხშირის და ტალღების წყაროს მოძრაობის მიმართულებებს შორის. შემდგომ მის სასახელოდ ამ მოვლენას დოპლერის ეფექტი ეწოდა.

1848 წელს დოპლერის ეფექტი ფრანგ ფიზიკოსის არმან ფიზოს მიერ იყო დაზუსტებული, ხოლო 1900 წელს ექსპერიმენტულად იყო შემოწმებული ა.ბელოპოლსკის მიეს ლაბორატორიულ დანადგარზე. დოპლერის პრინციპმა მრავალრიცხოვანი გამოყენება ჰპოვა ასტრონომიაში, ვარსკვლავთა მოძრაობის და მათი ღერძის გარშემო ბრუნვის სისწრაფის გამოთვლისას, მზის ფოტოსფეროს ტურბულენტური ნაკადების და სხვა, ხოლო შემდგომ სხვა ფიზიკის და ტექნიკის (რადარები) დარგებში.

ქრისტიან დოპლერი გარდაიცვალა 1853 წლის 17 მარტს ვენეციაში.

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება]