ხოსე მუხიკა
| ხოსე მუხიკა | |
 | |
| ურუგვაის 40-ე პრეზიდენტი | |
|---|---|
| თანამდებობაზე ყოფნის დრო | |
| 1 მარტი 2010 – 1 მარტი 2015 | |
| ვიცე-პრეზიდენტი | დანილო ასტორი |
| წინამორბედი | ტაბარე ვასკესი |
| მემკვიდრე | ტაბარე ვასკესი |
| დაბადებული | 20 მაისი 1935 მონტევიდეო, ურუგვაი |
| გარდაცვლილი | 13 მაისი, 2025 |
| მეუღლე | ლუსია ტოპოლანსკი |
| პროფესია | ფერმერი |
| ხელმოწერა |  |
ხოსე ალბერტო „პეპე“ მუხიკა კორდანო (ესპ. José Alberto Mujica Cordano; დ. 20 მაისი 1935, მონტევიდეო, ურუგვაი — გ. 13 მაისი, 2025) — ურუგვაის პოლიტიკური მოღვაწე. ურუგვაის მე-40 პრეზიდენტი 2010-2015 წლებში.[1] ყოფილი პარტიზანი ტუპამაროსების რიგებიდან, იგი აწამეს და 14 წლით ციხეში გამოამწყვდიეს სამხედრო დიქტატურის დროს 1970-1980-იან წლებში. როგორც „ფართო ფრონტის“ (მემარცხენე პარტიების კოალიციის) წევრი, მუხიკა იყო მეცხოველეობის, სოფლის მეურნეობისა და მეთევზეობის მინისტრი 2005-2008 წლებში, შემდეგ კი სენატორი. ფართო ფრონტის კანდიდატად წარდგენისას, მან გაიმარჯვა 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში და პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა 2010 წლის 1 მარტს.
მუხიკას მოიხსენიებდნენ როგორც „მსოფლიოს უღარიბეს პრეზიდენტს“ მისი ასკეტური ცხოვრების წესის გამო და იმის გამო, რომ იგი თავისი ყოველთვიური 12 000 აშშ დოლარის ოდენობის ხელფასის დაახლოებით 90 პროცენტს ქველმოქმედებაზე გასცემდა, რითაც ეხმარებოდა ღარიბ ადამიანებსა და მცირე მეწარმეებს.[2][3] როგორც კაპიტალიზმის მკაცრი კრიტიკოსი, რომელიც ფოკუსირებულია მატერიალური ქონების დაგროვებაზე, რაც არ უწყობს ხელს ადამიანების ბედნიერებას, იგი შეაქეს მედიამ და ჟურნალისტებმა მისი ფილოსოფიური იდეოლოგიებისთვის; Times Higher Education-მა მას „ფილოსოფოსი პრეზიდენტი“ უწოდა 2015 წელს, რაც სიტყვათა თამაშია პლატონის „ფილოსოფოსი მეფის“ კონცეფციაზე.[4][5]
ავადმყოფობა და გარდაცვალება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2024 წლის აპრილში მუხიკამ განაცხადა, რომ მას საყლაპავის კიბო დაუდგინდა, რომელიც ფიზიკური გამოკვლევის დროს აღმოაჩინეს,[6] და დასძინა, რომ მისი მდგომარეობის რისკები კიდევ უფრო დამძიმდა არსებული აუტოიმუნური დაავადების გამო.[7] მიუხედავად ავადმყოფობისა, მუხიკა კამპანიას აწარმოებდა „ფართო ფრონტის“ წარმომადგენლის იამანდუ ორსის წარმატებული საპრეზიდენტო კამპანიისთვის 2024 წლის საყოველთაო არჩევნებში,[8] მოგვიანებით მუხიკამ ორსის გამარჯვება „გამოსამშვიდობებელ საჩუქრად“ აღწერა.[9] 2025 წლის იანვარში მუხიკამ გაზეთ „ბუსკედას“ უთხრა, რომ კიბო ღვიძლზე გავრცელდა და რომ იგი კვდებოდა, დასძინა, რომ გადაწყვიტა უარი ეთქვა შემდგომ მკურნალობაზე.[10] 12 მაისს ლუსია ტოპოლანსკიმ განაცხადა, რომ მუხიკა „ტერმინალურ მდგომარეობაშია“ და იგი ჰოსპისის მზრუნველობის ქვეშ მოათავსეს.[11] მუხიკა გარდაიცვალა მომდევნო დღეს, 2025 წლის 13 მაისს, 90 წლის იუბილემდე ერთი კვირით ადრე, თავის სახლში რინკონ-დელ-სეროში, მონტევიდეოს გარეუბანში; მისი გარდაცვალების შესახებ ორსიმ განაცხადა.[12][13] სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაურებს შორის, რომლებმაც სამძიმარი გამოთქვეს, იყვნენ პრეზიდენტები გაბრიელ ბორიჩი (ჩილე), გუსტავო პეტრო (კოლუმბია), კლაუდია შეინბაუმი (მექსიკა) და ესპანეთის პრემიერ-მინისტრი პედრო სანჩესი. ასევე სამძიმარი გამოთქვეს არგენტინის ყოფილმა პრეზიდენტმა კრისტინა ფერნანდეს კირშნერმა და ბოლივიის ყოფილმა პრეზიდენტმა ევო მორალესმა.[14] ურუგვაის მთავრობამ გამოაცხადა სამდღიანი ეროვნული გლოვა. მისი დაკრძალვა დაგეგმილია 14 მაისს.[15]
საინტერესო ფაქტი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მუხიკას უწოდებენ „მსოფლიოს ყველაზე ღარიბ პრეზიდენტს“ საკუთარი ხელფასის 90%, 12 000 აშშ დოლარის ექვივალენტს ხოსე მუხიკა ყოველთვიურად რიცხავს საქველმოქმედო მიზნებისათვის და იტოვებს მხოლოდ მინიმალურ თანხას ყოველდღიური საჭიროებისათვის. მან უარი თქვა პრეზიდენტის რეზიდენციაზე და ცხოვრობს მეუღლის კუთვნილ პატარა ფერმაში, რომელსაც მხოლოდ ორი პოლიციელი იცავს. მუხიკას ჰყავს 1987 წელს გამოშვებული, 1800 აშშ დოლარად შეფასებული "ფოლქსვაგენ ხოჭო".
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Biography by CIDOB Foundation დაარქივებული 2012-08-15 საიტზე Wayback Machine.
- Uruguay's President-Elect: Che Guevara’s Spiritual Heir დაარქივებული 2012-04-28 საიტზე Wayback Machine. by The Daily Maverick
- Lessa (2001). La revolución imposible: los Tupamaros y el fracaso de la vía armada en el Uruguay. Fin de Siglo.
- Mujica, el viaje de un tupamaro
- Mujica por Pagina 12: “En mi paisito vale la pena invertir” დაარქივებული 2009-10-19 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links
- [1] დაარქივებული 2009-12-31 საიტზე Wayback Machine.
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ ⇨ José Pepe Mujica: Biography of the Former President en-US (9 April 2021). ციტირების თარიღი: 2021-04-11
- ↑ Hernandez, Vladimir (14 November 2012). „Jose Mujica: The World's 'Poorest' President“. BBC News Magazine.
- ↑ Jonathan Watts (13 December 2013). Uruguay's president José Mujica: no palace, no motorcade, no frills. The Guardian. Retrieved 15 December 2013.
- ↑ Interview: the "philosopher president" of Uruguay en (2015-04-09). ციტირების თარიღი: 2022-02-17
- ↑ Bourcier, Nicolas; Legrand, Christine (2014-05-27). „Uruguay's José Mujica: the 'humble' leader with grand ideas“. The Guardian (ინგლისური). ISSN 0261-3077. ციტირების თარიღი: 2023-12-05.
- ↑ El ex presidente uruguayo José Mujica anunció que tiene un tumor en el esófago (29 April 2024). ციტირების თარიღი: 2024-04-29
- ↑ Iconic former Uruguayan President José Mujica is diagnosed with esophageal cancer (29 April 2024). ციტირების თარიღი: 2024-04-30
- ↑ Díaz Campanella, Gabriel. Uruguay's José Mujica steps in to help Broad Front mobilize voters ahead of runoff vote en. El País (29 October 2024). ციტირების თარიღი: 29 October 2024
- ↑ Iconic Uruguayan ex-leader hails country's swing left as 'farewell gift' en. France 24 (30 November 2024). ციტირების თარიღი: 30 November 2024
- ↑ Uruguay’s iconic ex-President Jose Mujica says his cancer has spread and that he's dying en. AP News (10 January 2025). ციტირების თარიღი: 10 January 2025
- ↑ El presidente de Uruguay revela que José ‘Pepe’ Mujica está grave’ es. El País (12 May 2025). ციტირების თარიღი: 12 May 2025
- ↑ Montevideo, Pedro Tristant Desde. (2025-05-13) Murió José "Pepe" Mujica, el ex guerrillero que llegó a presidente y se convirtió en símbolo mundial es. ციტირების თარიღი: 2025-05-13
- ↑ Rios, Michael. (2025-05-13) José Mujica, Uruguay’s modest leader who transformed the country, dies at 89 en. ციტირების თარიღი: 2025-05-13
- ↑ Centenera, Mar. (2025-05-13) La izquierda hispanoamericana despide a Pepe Mujica: "¡Te vamos a extrañar mucho, viejo querido!" es. ციტირების თარიღი: 2025-05-13
- ↑ Uruguay se prepara para despedir a José 'Pepe' Mujica: cómo serán el cortejo fúnebre y el velatorio es (2025-05-13). ციტირების თარიღი: 2025-05-13
| წინამორბედი: ტაბარე ვასკესი |
ურუგვაის პრეზიდენტი 2010–2015 |
შემდეგი: ტაბარე ვასკესი |