ჩარლზ ლაიელი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ჩარლზ ლაიელი
PSM V01 D242 and V20 D610 Charles Lyell.jpg
დაბ. თარიღი 14 ნოემბერი 1797(1797-11-14)[1] [2] [3] [4] [5]
დაბ. ადგილი ანგუსი
გარდ. თარიღი 22 თებერვალი 1875(1875-02-22)[1] [2] [3] [4] [5] (77 წელი)
გარდ. ადგილი ლონდონი[6]
დასაფლავებულია უესტმინსტერის სააბატო
მოქალაქეობა Flag of the United Kingdom.svg დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო
სამეცნიერო სფერო გეოლოგია და არქეოლოგია
მუშაობის ადგილი ლონდონის სამეფო კოლეჯი
ალმა-მატერი ექსეტერ-კოლეჯი
მეუღლე მერი ჰორნერ ლაიელი
მამა ჩარლზ ლაიელი
ჯილდოები სამეფო საზოგადოების წევრი, კოპლის მედალი, ორდენი ხელოვნებისა და მეცნიერების სფეროებში შეტანილი წვლილისათვის, სამეფო მედალი, უოლასტონის მედალი, საპატიო დოქტორი[7] და Bakerian Lecture

ჩარლზ ლაიელი (ინგლ. Sir Charles Lyell; დ. 14 ნოემბერი 1797, კინორდი, შოტლანდია — გ. 22 თებერვალი 1875, ლონდონი) — ინგლისელი ბუნებისმეტყველი.

ჩარლზ ლაიელმა დაამთავრა ოქსფორდის უნივერსიტეტი (1819). 1827 წლიდან მუშაობა დაიწყო გეოლოგიაში. ბევრი იმოგზაურა ინგლისში, შოტლანდიაში, საფრანგეთში, იტალიასა და შვეიცარიაში. 1830-1833 წლებში გამოაქვეყნა სამტომიანი ნაშრომი „გეოლოგიის საფუძვლები“, რომელმაც მთელი ეპოქა შექმნა ბუნებისმეტყველებაში.

ჟორჟ კიუვიეს კატასტროფების თეორიის საპირისპიროდ ლაიელმა ჩამოაყალიბა აქტუალიზმის პრინციპი, რომელიც მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იყო ბუნების მატერიალისტური გაგების გზაზე და წარსული გეოლოგიური პროცესების კვლევის ერთ-ერთი წამყვანი მეთოდი გახდა. ლაიელის აქტუალიზმის ნაკლი მხოლოდ ის იყო, რომ მას დედამიწაზე მოქმედი ძალები დროში უცვლელად მიაჩნდა. მნიშვნელოვანია აგრეთვე ლაიელის შრომები მესამეული სისტემის (პერიოდის) სტრატიგრაფიის და ვულკანოლოგიის დარგში; მანვე საფუძველი ჩაუყარა ქანების თანამედროვე კლასიფიკაციას.

თხზულებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Основные начала геологии или новейшие изменения Земли и её обитателей, т. 1—2, М., 1866;
  • Руководство к геологии, или древние изменения Земли и её обитателей по свидетельству геологических памятников, т. 1—2, СПБ. 1866—78.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118575538 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 data.bnf.fr: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 3.0 3.1 SNAC
  4. 4.0 4.1 Nationalencyklopedin — 1999.
  5. 5.0 5.1 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  6. Лайель Чарлз // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  7. http://geschichte.univie.ac.at/en/persons/charles-lyell-dr-hc