რუანდა-ბურუნდიული ენა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
რუანდა-რუნდი
გავრცელებულია რუანდა, ბურუნდი
მოლაპარაკეთა რაოდენობა 20 მილიონი (2007)[1]
ოფიციალური სტატუსი რუანდის დროშა რუანდა, ბურუნდის დროშა ბურუნდი
ლინგვისტური კლასიფიკაცია ნიგერი-კონგოს ენები
ატლანტური-კონგოს ენები
ბენუე-კონგოს ენები
სამხრეთ-ბანტოიდური ენები
ბანტუს ნები
სამხეთ-აღმოსავლეთი ბანტუ
დიდი ტბების ბანტუ
რუანდა-რუნდი

რუანდა-ბურუნდიული ენაბანტუს ჯგუფის ენა, რომელიც ორი ფორმით გვხვდება: რუანდული (კინიარუანდა) და ბურუნდიული (კირუნდი). პირველი მათგანი რუანდის რესპუბლიკის ოფიციალური ენაა (ფრანგულთან ერთად), ხოლო მეორე - ბურუნდის რესპუბლიკისა (ასევე ფრანგულთან ერთად).

ზოგადი ცნობები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • მოლაპარაკეთა რაოდენობა: 20 მლნ
  • ენის კოდი: rw / rn
  • სახელწოდება: rw/rn, en - Kinyarwanda / Kirundi; eo - Ruanda-Burunda
  • დამწერლობა: ლათინური

რუანდული ენისთვის დამწერლობა ლათინურ ენაზე შემოღებულ იქნა 1922 წლიდან. ამჟამად მასზე გამოდის პერიოდიკა, მიმდინარეობს სწავლება დაწყებით სკოლებში. ბურუნდიულ ენაზე დამწერლობა შემოღებულ იქნა XX ს-ის დასაწყისში, ხოლო 1976 წლიდან იგი სწავლების ენა გახდა.

სტატუსი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ოფიციალური ენა:

გავრცელების არეალი:

ენის გავრცელების არეალია ცენტრალური აფრიკა: რუანდა, ბურუნდი, კონგო-კინშასა, უგანდა, ტანზანია.

გრამატიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლექსიკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ფრაზები და სიტყვები

  • გამარჯობა - Muraho; Mwaramutse
  • კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - Urakaza
  • გმადლობთ - Murakoze
  • კი / არა - Yego / Oya
  • გეთაყვა - Akira
  • ნახვამდის - Murabeho

რიცხვები

  • 1 - limwe, 2 - kabili, 3 - gatatu, 4 - kane, 5 - gatanu, 6 - gatandatu, 7 - kalindwi, 8 - umunani, 9 - icyenda, 10 -icumi

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Rwanda and Rundi: შვედური ენციკლოპედია "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007;