ნავარინოს ბრძოლა
| ნავარინოს ბრძოლა | |||
|---|---|---|---|
| საბერძნეთის რევოლუციის ნაწილი | |||
 ნავარინოს ბრძოლა (1827), ლუის გარნერეის ნახატი ზეთში. | |||
| თარიღი | 20 ოქტომბერი, 1827 | ||
| მდებარეობა | ნავარინო, საბერძნეთი | ||
| შედეგი | ზე-სახელმზიფოების გადამწყვეტი გამარჯვება | ||
| მხარეები | |||
| |||
| მეთაურები | |||
| |||
| ძალები | |||
| |||
| დანაკარგები | |||
| |||
 ნავარინოს ბრძოლა ვიკისაწყობში | |||
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
ნავარინოს ბრძოლა — საზღვაო ბრძოლა რომელიც 1827 წლის 20 ოქტომბერს, საბერძნეთის რევოლუციის (1821-1832) დროს ნავარინოს ყურეში (ნავარინო პილოსის ძველი იტალიური სახელია), პელოპონესის ნახევარკუნძულის სამხრეთ სანაპიროსთან, იონიის ზღვაში გაიმართა. ოსმალეთის იმპერიისა და ეგვიპტის გაერთიანებული არმადა გაანადგურეს ბრიტანულმა, ფრანგულმა და რუსულმა საზღვაო ძალებმა. აღსანიშნავია, რომ ისტორიაში ეს იყო იალქნიანი გემებით გამართული უკანასკნელი ბრძოლა. ჩრდილოევროპული გემები უკეთესად იყვნენ აღჭურვილი, ვიდრე ეგვიპტური და ოსმალური, რისი წყალობითაც მათ გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვეს.
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ნავარინოს ბრძოლა საბერძნეთის დამოუკიდებლობის ომის (1821–1829) დროს მოხდა, როდესაც ბერძნები ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ იბრძოდნენ. 1825 წელს ოსმალეთის სულთანმა დახმარებისთვის ეგვიპტის მმართველ მუჰამედ ალის მიმართა, რომელმაც საბერძნეთში ძლიერი არმია და ფლოტი გაგზავნა თავისი ვაჟის, იბრაჰიმ-ფაშას ხელმძღვანელობით. ოსმალეთ-ეგვიპტის ძალებმა პელოპონესის დიდი ნაწილი დაიკავეს, რის გამოც ბერძნული ეროვნული მოძრაობა დამარცხების საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა. ევროპაში ბერძნებისადმი მხარდაჭერის ზრდისა და რეგიონში ძალთა ბალანსის შენარჩუნების მიზნით, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი და რუსეთის იმპერია ჩაერივნენ კონფლიქტში. 1827 წლის 6 ივლისს სამმა სახელმწიფომ ხელი მოაწერა ლონდონის ხელშეკრულებას, რომელიც საბრძოლო მოქმედებების შეწყვეტასა და საბერძნეთისთვის ავტონომიის მინიჭებას ითვალისწინებდა. შეთანხმების შესრულების უზრუნველსაყოფად მოკავშირეთა სამხედრო ფლოტი აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვაში გაიგზავნა.[1]
1827 წლის 20 ოქტომბერს ბრიტანელი ადმირალის, ედვარდ კოდრინგტონის, მეთაურობით მოკავშირეთა ფლოტი ნავარინოს ყურეში შევიდა, სადაც ოსმალეთ-ეგვიპტის ფლოტი იყო განლაგებული. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად მხარეები ფართომასშტაბიანი ბრძოლის თავიდან აცილებას ცდილობდნენ, მცირე შეიარაღებული შეხლა-შემოხლა სწრაფად გადაიზარდა სრულმასშტაბიან საზღვაო ბრძოლაში. რამდენიმესაათიანი ბრძოლის შედეგად მოკავშირეებმა თითქმის მთლიანად გაანადგურეს ოსმალეთ-ეგვიპტის ფლოტი, ხოლო საკუთარი დანაკარგები შედარებით მცირე იყო. ნავარინოს ბრძოლა ისტორიაში შევიდა, როგორც უკანასკნელი დიდი საზღვაო ბრძოლა, რომელიც მთლიანად იალქნიანი სამხედრო გემებით გაიმართა.[2]
ნავარინოს ბრძოლამ მნიშვნელოვნად შეცვალა საბერძნეთის დამოუკიდებლობის ომის მიმდინარეობა. ოსმალეთის იმპერიამ დაკარგა თავისი მთავარი საზღვაო ძალები აღმოსავლეთ ხმელთაშუა ზღვაში, რამაც ბერძნულ ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას წარმატების მიღწევის შესაძლებლობა მისცა. შემდგომში დაიწყო რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1828–1829), ხოლო საფრანგეთმა სამხედრო ექსპედიცია გაგზავნა პელოპონესზე. ამ მოვლენების შედეგად ოსმალეთის იმპერია იძულებული გახდა ეღიარებინა დამოუკიდებელი საბერძნეთის სახელმწიფოს შექმნა.
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- Naval wars in the Levant 1559–1853 (1952), R. C. Anderson. ISBN 1-57898-538-2
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
შეგიძლიათ იხილოთ მედიაფაილები თემაზე „ნავარინოს ბრძოლა“ ვიკისაწყობში.- ნაწყვეტი ჯეიმზ ნავალის წიგნიდან: დიდი ბრიტანეთის საზღვაო ისტორია (1837) თავი VI, 471-90 დაარქივებული 2013-04-06 საიტზე Wayback Machine.
- ნავარინოს ყურის საჰაერო ხედი დაარქივებული 2004-08-20 საიტზე Wayback Machine.
- ნავარინოს რუკა
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Gümüş, Alperen. „Navarin Deniz Muharebesi 1827“. დამოწმება journal საჭიროებს
|journal=-ს (დახმარება) - ↑ Лапкин, Владимир; Пантин, Владимир (2002). „Запад в российском общественном мнении до и после 11 сентября 2001 г.“. Полис. Политические исследования (6): 104–115. doi:10.17976/jpps/2002.06.10. ISSN 1026-9487.