მომინე ხათუნის მავზოლეუმი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
Möminə Xatun türbəsi 7.jpg

მომინე-ხათუნის მავზოლეუმი (აგრეთვე ცნობილი როგორც ათაბეგის გუმბათი) — მავზოლეუმი აზერბაიჯანში, ქალაქ ნახიჩევანში. აგებულია 1186 წელს ხუროთმოძღვარ აჯემი აბუბექრის ძის მიერ ადგილობრივი ათაბეგის ჯახან ფეხლევანის შეკვეთით მისი ცოლის პატივსაცემად. მავზოლეუმი სიმაღლით 34 მეტრის ყოფილა. ამჟამად ის მხოლოდ 25 მეტრია. მორთულია ქვაში ნაკვეთი ორნამეტებითა და ციტატებით ყურანიდან.

მავზოლეუმი აშენებულია ილდეღიზთა დინასტიის ერთ-ერთი მმართველის აზერბაიჯანის ათაბეგის ჯაჰან ფეჰლევანის დედის პატივსაცემად. მავზოლეუმი ოსტატურად არის მოპირკეთებული რთული გეომეტრიული ფიგურებით და მორთული წარწერებით ყურანიდან. ყოველი წახნაგის ზედაპირი სრულად არის დაფარული ხელნაკეთი ორნამენტებით, რომლებიც სინამდვილეში წარმოადგენენ ყუფური სტილის არაბულ დამწერლობას. თითოეულ წახნაგზე ეს ორნამენტი განსხვავებულია. მავზოლეუმის ზედა ნაწილი მორთულია სტალაქტიდური კომპოზიციებით.

მავზოლეუმის შიდა ნაწილი მრგვალი ფორმისაა. მის შიდა მოსართავს წარმოადგენს 4 მრგვალი წარწერებითა და ორნამენტებით მორთული მედალიონები. გუმბათებზე მოხსენსბულია მუჰამედი, აბუ ბაქრი, ომარი, ოსმანი, ალი, ჰასანი, ჰუსეინი.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Бретаницкий Л. С., Зодчество Азербайджана 12—15 вв. и его место в архитектуре Переднего Востока, М., 1966, с. 105—110.