სტატკულონი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
სტატკულონი
სტანდარტი: გაუსის სისტემის წარმოებული ერთეული.
სიდიდე: ელექტრული მუხტი.
სიმბოლო (ქართ): სტატკ
სიმბოლო (საერთ): statC
ეწოდა სახელი: შარლ ოგიუსტენ კულონის
ექვივალენტი: 1 სტატკ =
გაუსის სისტემის საბაზისო ერთ. 1 1/2 სმ3/2 წმ−1
SI სისტემის ერთ. 3.33564 10-10 კულონი.

სტატკულონი (ქართული შემოკლება სტატკ, საერთაშორისო statC) ანუ ფრანკლინი (ქართული შემოკლება ფრ, საერთაშორისო Fr) არის ელექტრული მუხტის ერთეული სანტიმეტრი-გრამი-წამი ერთეულთა სისტემის სხვადასხვა ვარიანტებში, მაგალითად გაუსის ერთეულთა სისტემაში. სტატკულონი წარმოებული სიდიდეა. გაუსის ერთეულთა სისტემის საბაზისო ერთეულებით ის გამოისახება როგორც

1 სტატკ = 1 გ1/2 სმ3/2 წმ−1 = 1 ერგი1/2 სმ1/2.

SI სისტემის შესაბამისი ერთეულია კულონი. კავშირი ამ ერთეულებს შორის ასეთია

1 კულ = 2 997 924 580 სტატკ.

მიახლოებით ფორმულებს კი შემდეგი სახე აქვს:

1 კულ ≈ 2.997 109სტატკ,
1 სტატკ ≈ 3.336 10-10 კულ.

სტაკულონის განმარტება შემდეგნაირია: ორი უძრავი სხეული, რომლებიც ატარებენ 1 სტატკ მუხტს და დაშორებული არიან ერთმანეთს 1 სანტიმეტრით, განიზიდავს ერთმანეთს 1 დინი ძალით. ეს ძალა განისაზღვრება კულონის კანონით, რომელსაც გაუსის ერთეულთა სისტემაში აქვს სახე:

F=\frac{q_1q_2}{r^2}

სადაც F არის ძალა, q1 და q2 არიან მუხტები, ხოლო r არის მანძილი მუხტებს შორის.

1 კულონი ძალიან დიდი მუხტია, რომელიც თითქმის არასოდეს გავხვდება რეალურ პირობებში. ხოლო სტატკულონი არის მუხტის ერთეული, რომელიც უფრო ახლოა ყოველდღიურ პირობებში დამზერად მუხტებთან.

განზომილებითი კავშირი სტატკულონსა და კულონს შორის[რედაქტირება]

SI სისტემის ერთეულებში კულონის კანონს ასეთი სახე აქვს:

F=\frac{q_1q_2}{4\pi\epsilon_0 r^2}

ვინაიდ ვაკუუმის შეღწევადობა ε0 არ არის უგანზომილებო, კულონის განზომილება სტატკულონისგან განსხვავებით არ არის [მასა]1/2 [სიგრძე]3/2 [დრო]−1. SI სისტემის სპეციფიურობის გამო საერთოდ შეუძლებელია კულონის მხოლოდ მასით, სიგრძითა და დროით გამოსახვა.

შესაბამისად, თანაფარდობა 1 კულ ≈ 2.997 109სტატკ სიფრთხილით უნდა მოვეკიდოთ, რადგან მარჯვენა და მარცხენა მხარეების განზომილება არ არის ექვივალენტური.