ნიუტონის კანონები

ნიუტონის კანონები — დინამიკის სამი ძირითადი კანონი, სხეულზე ძალის მოქმედებისა და მის მოძრაობის შესახებ. კანონები ჩამოყალიბა ფიზიკოსმა ისააკ ნიუტონმა თავის ნაშრომში „Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica“, რომელიც გამოქვეყნდა 1687 წლის 5 ივლისს.

[რედაქტირება] კანონების ფორმულირება

ნიუტონის პირველი კანონი: არსებობს ათვლის ისეთი სისტემები, რომელთა მიმართაც სხეული, რომელიც გადატანით მოძრაობას ასრულებს, ინარჩუნებს მუდმივ სიჩქარეს, თუ მასზე სხვა სხეულები არ მოქმედებენ (ანდა მათი ზემომედება კომპენსირებულია).

თვით ამ მოვლენას, როდესაც სხეული მოძრაობის სიჩქარეს ინარჩუნებს, მასზე გარეშე ზემოქმედებათა კომპენსირებისას, ინერციას უწოდებენ.

ათვლის ინერციული სისტემა — ათვლის სისტემა, რომლის მიმართ სხეული, გარეშე ზემოქმედებათა კომპენსირებისას, წრფივად და თანაბრად მოძრაობს ან უძრავია.

ნიუტონის მეორე კანონი: სხეულზე მოქმედი ძალა ტოლია სხეულის მასისა და ამ ძალის მიერ მინიჭებული აჩქარების ნამრავლისა.

მეორე კანონის ფორმულები გამოისახება შემდეგნაერად:

$\vec {F} = m\vec a$

$\vec a = \vec {F} / m$

სადაც $\vec a$ არის სხეულის აჩქარება, $\vec {F}$ — სხეულზე მოქმედი ძალა და $m\,\!$ — სხეულის მასა.

ნიუტონის მესამე კანონი: სხეულები ერთმანეთზე მოქმედებენ ძალებით, რომლებიც მიმართულია ერთი და იმავე წრფის გასწვრივ, მოდულით ტოლია, ხოლო მიმართულებით — საპირისპირო.

$\vec {F_1} = - \vec {F_2}$

მე-9 კლასის ფიზიკის სახელმძღვანელო, ი.კიკოინი, ა. კიკოინი, ს. შამაში, ე. ევენჩიკი, 1999

ეს სტატია ფიზიკის შესახებ ესკიზია. თქვენ შეგიძლიათ შეავსოთ იგი.