ურ-ნამუს კოდექსი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ურ-ნამუ (ტახტზე) გამგებლის უფლებამოსილებას ანიჭებს ჰაშამერს, იშკუნ-სინის უმაღლეს ქურუმს

ურ-ნამუს კოდექსი უძველესი დღემდე მოღწეული დაფა სასამართლო კანონთა კრებულით. დაწერილი იყო შუმერთა ენაზე დაახ. ძვ. წ. 2100-2050 წლებში. მიუხედავად იმისა, რომ წინასიტყვაობა კანონების ავტორობას ურის მეფე ურ-ნამუს (ძვ. წ. 2112-2095) მიაწერს, ზოგიერთ ისტორიკოსთა აზრით ისინი მისი ვაჟის შულგისა უნდა იყოს.

ნიპურთან ორ ფრაგმენტად ნაპოვნი კოდექსის პირველი ასლი 1952 წელს თარგმნა სამეულ კრამერმა. მისი ნაწილობრივად შენახვის გამო, მხოლო პროლოგისა და 5 კანონის ამოცნობა გახდა შესაძლებელი. დამატებითი ტაბლები მოგვიანებით იქნა ნაპოვნი და 1965 წელს ნათარგმნი, რამაც 57 კანონიდან 40-ის ამოცნობა გახადა შესაძლებელი. სიპართან ნაპოვნ კიდევ ერთ ასლში რამდენიმე უმნიშვნელო ცვლილებაა შეტანილი.

მიუხედავად იმისა, რომ უფრო ადრეული სასამართლო კოდექსებიც არსებობდა, როგორიცაა ურუკაგინის კოდექსი, ურ-ნამუს კოდექსი უძველესია გადარჩენილთა შორის. ის სამი საუკუნით წინ უსწრებს ხამურაბის კანონებს.