ობინიცა
| დასახლებული პუნქტი | |
|---|---|
|
ობინიცა | |
 | |
| ქვეყანა |
 ესტონეთი |
| კოორდინატები | 57°48′35″ ჩ. გ. 27°26′33″ ა. გ. / 57.80972° ჩ. გ. 27.44250° ა. გ. |
| ფართობი | 2.81 კმ² |
| მოსახლეობა | 142 (2019) კაცი |
  | |
ობინიცა (ესტ. Obinitsa), ასევე ობინისტე, აბინიცა, კირიკმეე — სოფელი ესტონეთში, ვირუმაას მაზრის სეტომაას მუნიციპალიტეტში. ისტორიულად ეკუთვნოდა მოკორნულკის ნულკს.
ესტონეთის 2017 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ადმინისტრაციულ რეფორმამდე სოფელი მერემეეს სოფლის მუნიციპალიტეტის ნაწილი იყო.[1]
გეოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ობინიცა მდებარეობს მდინარე პიუსას ხეობის ფერდობებზე, ვოლოსტის ადმინისტრაციული ცენტრიდან — სოფელ ვარკასადან — 19 კმ-ში და ტალინიდან 280 კმ-ში.
მოსახლეობა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2011 წლის აღწერის მიხედვით, სოფელ ობინიცაში ცხოვრობდა 135 ადამიანი, აქედან 128 (94,8). %) იყვნენ ესტონელები ( ეროვნებათა ჩამონათვალში სეტუს ეთნიკური ჯგუფი არ ფიგურირებდა).[2][3] სოფელში ასევე ცხოვრობს რამდენიმე რუსი, ხანტი და უდმურტი. ისინი ძირითადად ქრისტიანები არიან.
2021 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 147 კაცი (64 კაცი და 83 ქალი), აქედან 127 (86,4). %) — ესტონელები; 17 წლამდე ასაკის ბავშვების რაოდენობა 20 პირს შეადგენდა საპენსიო ასაკის (65 წლის და უფროსი ასაკის) 44 პირია.
სოფელ ობინიცას მოსახლეობა სსრკ-ისა და ესტონეთის სტატისტიკის დეპარტამენტის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით:
| წელიწადი | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2000 | 2011 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ადამიანური | 147 | ↗ 207 | ↗ 294 | ↗ 321 | ↘ 240 | ↘ 135 | ↗ 148 | ↘ 147 | ↘ 142 | ↘ 134 | → 134 ( ↗ 147*) |
*2021 წლის აღწერის მონაცემებზე დაყრდნობით
ისტორია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]პირველი წერილობითი წყარო 1652 წლით თარიღდება, თუმცა არქეოლოგებმა აქ 1600 წლით დათარიღებული საცხოვრებელი აღმოაჩინეს. მთაზე ადამიანის საცხოვრებლის კვალის არსებული კვლევები ასევე თარიღდება V-XVII საუკუნეებით, აღმოჩენილია ბალტიისპირელ-ფინურ ტომებთან დაკავშირებული არქეოლოგიური ობიექტები. ათას ხუთასი წლის წინ ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითად საქმიანობას თახვებზე ნადირობა, მეცხოველეობა და სოფლის მეურნეობა წარმოადგენდა. შემდეგ მოსახლეობამ მინდვრის მიწათმოქმედებას, სელის მოყვანას და მეფუტკრეობას მიჰყო ხელი.[4]
1652 წლის წერილობით წყაროებში მოხსენიებულია ავინჩიშცე, 1686 — ოვინჩიშჩე, დაახლოებით 1790 წელს — ავინჩიშჩა, 1849 — ობინიცა, 1874 — Obinitsa, 1897 — პოდოვინჩიშჩე (უდაბნო), დაახლოებით 1904 წელს — Abinitsa.[5] რუსეთის იმპერიის სამხედრო ტოპოგრაფიულ რუკებზე (1866–1867), რომელიც მოიცავდა ლივონიის გუბერნია. სოფელი მონიშნულია როგორც ოვინჩიშჩე.
დღეს მოსახლეობა სოფლის მეურნეობით, ცხვრის მოშენებით, ხე-ტყის გაყიდვით, ტურიზმითა და მეწარმეობით არის დაკავებული. ისინი ასევე აქტიურად უჭერენ მხარს ხალხურ ხელოვნებას: ამზადებენ ვერცხლის ჭურჭელს, მისდევენ ქარგვას, ქსოვას, იცავენ ეროვნული სამზარეულოს ტრადიციებს.
2015 წელს ობინიცა, ორ სხვა დასახლებასთან ერთად (უდმურტის სოფელი სტარიე ბიგი და კარელიური სოფელი ვეშკელიცა) გახდა ფინო-უგიური სამყაროს კულტურული დედაქალაქის ტიტულის მოპოვების კანდიდატი. თუმცა ობინიცა უკვე ესტონეთის ერთ-ერთი სავიზიტო ბარათია. ყოველ 8 წელიწადში ერთხელ აქ აღინიშნება სეტუს სამეფოს დღეები ("Peko Helü"). ობინიცას წელიწადში საშუალოდ 10 000 ტურისტი სტუმრობს.[6]
ღირსშესანიშნაობები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ობინიციდან კილომეტრში მდებარეობს ესტონეთის სამოციქულო მართლმადიდებლური უფლის ფერისცვალების ეკლესია (1952);
- სეტუს სახალხო მუზეუმის ქოხი;
- სეტუს საზოგადოებების სახლი, სადაც შესაძლებელია სოციალიზაცია და სეტუს ხალხური კერძების დაგემოვნება;
- ატელიე-გალერეა „ჰალას კუნი“ („მწვანე ბაყაყი“), სადაც იმართება ფინო-უგიური გამოფენები, ხალხური თეატრის სპექტაკლები, ტარდება ხალხური ხელოვნების გაკვეთილები ვერცხლის ხალხური სამკაულების და პენოგრაფიის დასამზადებლად;
- ჰილანა ტაარკას ძეგლი.
გალერეა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
ობინიცას მართლმადიდებლური ტაძარი
ჰილანე ტარკას მონუმენტი
ატელიე გალერეა Halas Kunn ( („მწვანე ბაყაყი“)
სეტუს სახალხო მუზეუმის ქოხი
XVIII სეტუს კულტურის დღეები ობნიცაში, 2011 წელი
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Statistikaamet. RL102: FAKTILINE JA ALALINE RAHVASTIK VALDADE ASULATES NING EESTLASTE ARV JA OSATÄHTSUS ALALISE RAHVASTIKU HULGAS (эст.). Eesti Statistika (31 марта 2000). Дата обращения: 8 апреля 2022. Архивировано 17 октября 2020 года.
- ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები archiveurl და archivedate მითითებული უნდა იყოს ორივე, ან არცერთი.Rahvus. Emakeel ja keelteoskus. Murded. Statistikaamet. ციტირების თარიღი: 2019-09-04
- ↑ Setu keel (seto kiil'). ციტირების თარიღი: 2019-09-04
- ↑ Kalev Katus, Allan Puur, Asta Põldma. დაარქივებული 2020-08-02 საიტზე Wayback Machine. Reviewed population vital and census statistics. Võrumaa 1965-1990 დაარქივებული 2020-08-02 საიტზე Wayback Machine. Statistics Estonia (2003). ციტირების თარიღი: 14 თებერვალი 2020. 2 აგვისტო 2020
- ↑ Obinitsa. Eesti Keele Instituut. ციტირების თარიღი: 2021-05-21
- ↑ Statistics Estonia. RL21003: POPULATION BY PLACE OF RESIDENCE (SETTLEMENT), SEX AND AGE, 31 DECEMBER 2021 Statistical database.