ვიკიპედია:ჩინური ენის მარცვალთა სისტემის ქართულ ენაზე ტრანსკრიფცია-ტრანსლიტერაციის წესები

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search

ჩინური ენის ძირითადი ერთეული არის მარცვალი. ყოველ მარცვალს შეესაბამება თითო იეროგლიფი. მარცვალი შედგება სამი ელემენტისაგან: ინიციალის (თავკიდურის), ფინალისა (ბოლოკიდურისა) და ტონისაგან. ინიციალი მარცვლის საწყისი თანხმოვანია, რომელსაც მოსდევს ფინალი ანუ ხმოვანი (დაწვრილებით იხ. ქვემოთ). მარცვლის მესამე ელემენტია ტონი, რომელსაც ჩინურში ფონოლოგიური ღირებულება აქვს. მას სიტყვის მნიშვნელობის შეცვლა შეუძლია. ჩინურ ენაში ტონი ოთხი სახისაა, მაგრამ მათ განხილვას არ შევუდგებით, რადგან ქართულ ენაში ჩინურისთვის დამახასიათებელი ფონოლოგიური ტონი ვერ აისახება.

ჩინური ენის ამ ფონეტიკური წყობის თავისებურება განაპირობებს ჩინური ენის ბგერების ქართული ანბანის ასოებით

ტრანსკრიბირების მეთოდებსა და პრინციპებს.  

ცალ-ცალკე განვიხილავთ თანხმოვნებსა და ხმოვნებს, რომლებიც მარცვლის ინიციალებს (თავკიდურებსა) და ფინალებს (ბოლოკიდურებს) ქმნიან.

ჩინური ენის მარცვლის თავკიდურები (თანხმოვნები)[წყაროს რედაქტირება]

სალიტერატურო ჩინურის თანხმოვანთა სისტემა ხასიათდება ოთხი ძირითადი ნიშნით: წარმოთქმის ადგილი, საწარმოთქმო რაგვარობა, მჟღერობა-სიყრუე და სირბილე-სიმაგრე. ეს ოთხივე მახასიათებელი ფონოლოგიური ღირებულებისაა, ანუ სიტყვათგანმასხვავებელი ძალა აქვს. ჩინურ ენაში სულ რამდენიმე მჟღერი თანხმოვანია, მაგრამ მჟღერობა-სიყრუე მოქმედი ფონოლოგიური ოპოზიციაა. ხშულ და ხშულ-ნაპრალოვან (აფრიკატ) ყრუ თანხმოვნებს ერთმანეთისაგან განარჩევს ფშვინვიერების ქონება-უქონლობით დაპირისპირება, რაც ქმნის წყვილეულთა სისტემას. ერთადერთი გამონაკლისი მჟღერი პალატალიზებული აფრიკატი თანხმოვანი არის ძ j [͡tɕ]. სირბილე ახასიათებს კიდევ ერთ აფრიკატს: ც  q [͡tɕʰ] . აფრიკატისთვის სირბილე ანუ პალატალიზაცია  ფონოლოგიური ღირებულებისაა, რაც კარგად ჩანს დამოწმებული წყვილებიდან:   

词典 /͡tsʰ ɿti̯æn/ cidain   ცტიენი  ლექსიკონი                                   磁山   /͡tsʰɿʂan/   Cishan    ცშანი (გეოგრ.) სოფელი  

 起点 /͡tɕʰiti̯æn/ qidian ციტიენი       დასაწყისი                                岐山   Qishan   /͡tɕʰiʂan/   ციშანი (გეოგრ.) მაზრა  

ასეთ შემთხვევებში ქართული ც სრულად გადმოსცემს ჩინური მაგარი ც თანხმოვნის ფონეტიკურ მახასიათებლებს ci=, ხოლო ც

თანხმოვანზე ი ხმოვნის დამატებით გადმოიცემა პალატალური ც, qi=ცი.

ომონიმიის თავიდან ასაცილებლად, ქართულში მაგარი ც თანხმოვნის გადმოსაცემად, ერთმარცვლიან სიტყვებსა ან მრავალმარცვლიანი სიტყვის ბოლო მარცვალში გამოყენებული იქნება ცჰი კომპლექსი, რომელიც დაუპირისპირდება პალატალურ ც-ს (ცი). მაგალითად, 磁山 Cishan ცშანი (გეოგრ.) , მაგრამ 慈 Ci ცჰი (პირი)


               

ცხრილი 1. ხშული და ხშულ-ნაპრალოვანი (აფრიკატი) თავკიდურა  თანხმოვნები

წარმოთქმის ადგილი მჟღერი ყრუ ფშვინვიერი ყრუ არაფშვინვიერი
წყვილბაგისმიერი//ლაბიოდენტალური p    []  ფ b    [p]  პ
კბილისმიერი//დენტალური t     []   თ d    [t]  ტ
წინანუნისმიერი//წინაალვეოლარული c     [͡t] ც z    [͡ts] წ
წინანუნისმიერი//წინაალვეოლარული j [͡tɕ] ძ

(პალატალიზებული)

q     [͡tɕʰ] ც

(პალატალიზებული)

უკანანუნისმიერი//უკანაალვეოლარული ch   [͡ʈʂʰ] ჩ zh  [͡ʈʂ] ჭ
რბილსასისმიერი//ველარული k     []  ქ g    [k]  კ


ნაპრალოვანი თავკიდურა თანხმოვნები

ნაპრალოვანი თანხმოვნები წარმოდგენილია ცალეულების სახით, გარდა ერთი გამონაკლისისა: ჟ-შ, რომელიც ნაპრალოვან წყვილეულს ქმნის. სპირანტ თანხმოვნებში ერთადერთი რბილი (პალატალიზებული) თანხმოვანია, რომელიც ფონოლოგიურად უპირისპირდება არაპალატალიზებულ წინაალველარულ ს-ს:

死掉/sɿtiao/  sidiao სიკვდილი (მოკვდა) სტიაო                   洗掉/sʲtiao/  xidiao სიტიაო ამორეცხვა, ამოშორება (ლაქის)   

四川 Sichuan /sɿ͡ʈʂʰ/u̯ an/ სჩუანი (გეოგრ.)                                淅川/sʲ ͡ʈʂʰuan/ Xichuan სიჩუანი (გეოგრ.)                                      词死 dongsi /tʊŋsɿ/ გაყინვა (გაიყინა) ტუნგსჰი                      词西/tʊŋsʲ/ dongxi ნივთი ტუნგსი


ასეთ შემთხვევებში ქართული ს სრულად გადმოსცემს ჩინური არაპალატალიზებულ ს თანხმოვნის ფონეტიკურ მახასიათებლებს si=ს,

ხოლო ს თანხმოვანზე ი ხმოვნის დამატებით გადმოიცემა პალატალური ს, xi=სი.

ომონიმიის თავიდან ასაცილებლად, ერთმარცვლიან სიტყვებსა ან მრავალმარცვლიანი სიტყვის ბოლო მარცვალში ჩინური ენის არაპალატალიზებულ ს თანხმოვნის ქართულად გადმოცემისთვის გამოყენებული იქნება სჰი კომპლექსი, რომელიც დაუპირისპირდება

პალატალურ ს-ს (ცი).   მაგალითად,  四川 Sichuan სჩუანი (გეოგრ.), მაგრამ 佳木斯 Jiamusi ძიამუსჰი (გეოგრ.)                                                          


ცხრილი 2.

წარმოთქმის ადგილები მჟღერი ყრუ
კბილბაგისმიერი (ლაბიოდენტალური) f  [f]  ფ
წინანუნისმიერი//წინაალვეოლარული s  [s]  ს
წინანუნისმიერი//წინაალვეოლარული x [sʲ]  ს

(პალატალიზებული)

უკანანუნისმიერი//უკანაალვეოლარული r [ʐ] ჟ sh [ʂ] შ
რბილსასისმიერი//ველარული h [kʰ] ხ


           ცალეულებს ქმნიან ნარნარა თანხმოვნებიც: ნ [n], ნგ[ŋ] რ [r], ლ [l], მ [m].

თანამედროვე სალიტერატურო ჩინურში 21 თავკიდურა (ინიციალი) თანხმოვანი ბგერაა.  ცხრილებში (იხ. ქვემოთ) თითეული

ინიციალი მოცემულია ლათინიზებული ჩინური ანბანით, რომელსაც ფინინს უწოდებენ, შემდეგ - საერთაშორისო ფონეტიკური ანბანით, რომელსაც  მოსდევს ქართული ტრანსლიტერირებული ჩანაწერი.

სირთულეს ქმნის ფინინი, რომელიც ბოლომდე არ მისდევს ბგერათა ლათინურად ტრანსლიტერაციის წესს, რაც მიუჩვეველ მკითხველს თავიდან ხელს უშლის ჩანაწერის სწორად აღქმაში. მაგალითად, არაფშვინვიერი  ყრუ ხშულები პ [p], ტ [t] , კ [k] ლათინურად გადმოიცემა b, d, g ლიტერებით, რომლებიც ტრადიციულ ტრანსლიტერირებულ სისტემებში აღნიშნავენ მჟღერ ხშულ თანხმოვნებს: ბ [b], დ [d], გ [g]. კიდევ უფრო რთულად არის საქმე  ძ=j, წ=z, ჭ=zh, ჟ=r და ხ=h თანხმოვნების გადმოცემისას, როგორც ეს თითოეულისათვის ფრჩხილებში მიწერილი ფინინის გრაფემებიდან ჩანს.  გაწაფვის შემდეგ ფინინის ეს თავისებურება დიდ წინააღმდეგობად აღარ ჩანს, თუმცა ზოგჯერ შეცდომის მიზეზიც ხდება, მაგალითად: 北京 Beijing პეკინი, პეიძინგი (შეცდომაა: ბეიჟინგი//ბეიჯინგი ), 深圳 Shenzhen შენჭენი (შეცდომაა: შენჟენი),枣庄 Zaozhuang წაოჭუანგი (შეცდომაა: ზაოჟუანგი) .




ცხრილი 3. ჩინური ენის ინიციალები

ფინინი CPA IPA
b p
p pʰ  
m m
f f
d t
t
n n
l l
g k
k
h x
j ͡tɕ  
q ͡tɕʰ  
x ɕ  
zh ͡ʈʂ  
ch ͡ʈʂʰ  
sh         ʂ
r         ʐ
z ͡ts  
c ͡tsʰ  
s         s



ჩინური მარცვლის ფინალები (ხმოვნები)[წყაროს რედაქტირება]

მარცვლის ბოლოკიდური შეიძლება წარმოდგენილი იყოს მარტივი ხმოვნებით (a o e i u), დიფთონგებით (ai, ei, ia, io, ie) ან ტრიფთონგებით (yao, you). ამას გარდა, ფინალი ზოგჯერ ხმოვნისა და n (ნ), ng (ნგ), ან r  (რ) თანხმოვნისგან შედგება (en, ang, eng, yin, yang, ying), იხილეთ ცხრილი 4.  

ზოგიერთი ხმოვანი თვითონ ქმნის მარცვალს, ესენია: i, u, ü, რომლებიც წერისა და ლათინური ტრანსლიტერაციის დროს გამოირჩევიან,

როგორც განსაკუთრებული მარცვლის შემქმნელი ხმოვნები: yi, wu, yu.


ცხრილი 4. ჩინური ენის ფინალები

i   /i/   u /u/   ü /y/
-i

/ʅ/ ინიციალების  zh, ch, sh, r  შემდეგ

-i /ɿ/

ინიციალების z, c, s შემდეგ

a   /ä/   ia  /i̯ä/ ua /u̯ ä/   
uo /u̯ o/  
o  /ɔ/   
e  /ɤ/   ie   /i̯e/   üe /ye̹ /  
er /ɐɚ̯ /  
ai  /ai̯/   uai /u̯ aɪ̯ /
uei (ui) /u̯ eɪ̯ /
ei  /ei̯/  
ao /ɑu̯ /   iao /i̯ɑʊ̯ /  
iou (iu) /i̯oʊ̯ /
ou   /ou̯ /  
an  /an/ ian  /i̯æn/   uan  /u̯ an/ üan /yɐn/  
in /in/ uen /u̯ ən/ (un)
en /ən/ ün /yn/
ang  /ɑŋ/   iang /i̯ɑŋ/   uang /u̯ ɑŋ/  
ing  /iŋ/ ueng /u̯ əŋ/  
eng /əŋ/
ong /ʊŋ/   iong /i̯ʸʊŋ/


ჩინური ენის მარცვალი[წყაროს რედაქტირება]

თანამედროვე ჩინურ სალიტერატურო ენაში 39 ფინალია, რომლებიც კომბინაციას ქმნის 21 ინიციალთან. ქვემოთ მოცემულია მარცვლის შემქმნელი ინიციალების (თავკიდურებისა) და ფინალების (ბოლოკიდურების) კომბინაციათა ცხრილი. თანამედროვე სალიტერატურო ჩინურში 400 ასეთი კომბინაციაა, რომლებიც 1200-ზე მეტი იეროგლიფი გადმოსცემს. იხ. ცხრილი 5.


ცხრილი 5. ჩინური ენის მარცვლები

თავკიდურები (ინიციალები)


ინიც.

b p m f d t n l g k h j q x zh ch sh r z c s
ფინ. zhi ჭი chi ჩი shi ში ri

ჟი

zi

წი

ci ც,

ცჰი

si

ს,  

სჰი

a a ა ba პა pa ფა ma

მა

fa ფა da ტა ta

თა

na ნა la

ლა

ga

კა

ka ქა ha ხა zha ჭა cha

ჩა

sha შა za წა ca ცა sa სა
o o bo პო po ფო mo მო fo

ფო

e e me

მე

de ტე te

თე

ne ნე le

ლე

ge კე ke ქე he ხე zhe ჭე che ჩე she შე re ჟე ze წე ce ცე se სე
ê
ai ai აი bai პაი pai ფაი mai მაი dai ტაი tai

თაი

nai ნაი lai

ლაი

gai კაი kai ქაი hai ხაი zhai ჭაი chai ჩაი shai შაი zai წაი cai ცაი sai საი
ei ei ეი bei პეი pei ფეი mei მეი fei

ფეი

dei ტეი nei ნეი lei

ლეი

gei კეი hei ხეი zhei ჭეი shei შეი zei წეი
ao ao აო bao პაო pao ფაო mao მაო dao ტაო tao

თაო

nao ნაო lao

ლაო

gao კაო kao ქაო hao ხაო zhao ჭაო chao ჩაო shao შაო rao ჟაო zao წაო cao ცაო sao საო
ou ou ოუ pou ფოუ mou მოუ fou

ფოუ

dou ტოუ tou

თოუ

nou ნოუ lou

ლოუ

gou კოუ kou ქოუ hou ხოუ zhou ჭოუ chou ჩოუ shou შოუ rou

ჟოუ

zou წოუ cou ცოუ sou სოუ


an an ან ban პან pan ფან man

მან

fan ფან dan ტან tan თან nan ნან lan

ლან

gan კან kan ქან han ხან zhan ჭან chan ჩან shan შან ran ჟან zan წან can ცან san სან
en en ენ ben პენ pen ფენ men

მენ

fen ფენ nen ნენ gen კენ ken ქენ hen ხენ zhen ჭენ chen ჩენ shen შენ ren ჟენ zen წენ cen ცენ sen სენ
ang ang ანგ bang პანგ pang ფანგ mang

მანგ

fang ფანგ dang ტანგ tang თანგ nang ნანგ lang ლანგ gang კანგ kang ქანგ hang ხანგ zhang ჭანგ chang ჩანგ shang შანგ rang ჟანგ zang წანგ cang ცანგ sang სანგ
eng eng ენგ beng პენგ peng ფენგ meng

მენგ

feng ფენგ deng ტენგ teng თენგ neng ნენგ leng ლენგ geng კენგ keng ქენგ heng ხენგ zheng ჭენგ cheng ჩენგ sheng შენგ reng ჟენგ zeng წენგ ceng ცენგ seng სენგ
er er ერ
i yi ი bi პი pi

ფი

mi მი di

ტი

ti

თი

ni ნი li

ლი

ji

ძი

qi

ცი

xi

სი

ia ya ია lia

ლია

jia

ძია

qia ცია xia სია
io yo იო
ie ye იე bie პიე pie ფიე mie მიე die ტიე tie

თიე

nie ნიე lie

ლიე

jie

ძიე

qie ციე xie სიე
iao yao იაო biao პიაო piao ფიაო miao მიაო diao ტიაო tiao

თიაო

niao ნიაო liao

ლიაო

jiao

ძიაო

qiao ციაო xiao სიაო
iu you იოუ


miu მიოუ diu

ტიოუ

niu

ნიოუ

liu

ლიოუ

jiu

ძიოუ

qiu

ციოუ

xiu

სიოუ

ian yan იენ


bian პიენ pian ფიენ mian მიენ dian ტიენ tian

თიენ

nian ნიენ lian

ლიენ

jian ძიენ qian ციენ xian სიენ


in yin ინ bin პინ pin ფინ min მინ nin ნინ lin

ლინ

jin

ძინ

qin ცინ xin სინ
ian

g

yang იანგ niang ნიანგ liang

ლიანგ

jiang ძიანგ qiang ციანგ xiang სიანგ
ing ying ინგ bing პინგ ping ფინგ ming მინგ ding ტინგ ting

თინგ

ning ნინგ ling

ლინგ

jing ძინგ qing ცინგ xing სინგ
u wu უ bu პუ pu ფუ mu მუ fu

ფუ

du ტუ tu

თუ

nu ნუ lu

ლუ

gu კუ ku ქუ hu ხუ zhu ჭუ chu ჩუ shu შუ ru ჟუ zu წუ cu ცუ su სუ
ua wa

ვა

gua კუა kua ქუა hua ხუა zhua ჭუა chua ჩუა   shua შუა
uo wo ვო duo ტუო tuo

თუო

nuo ნუო luo

ლუო

guo კუო   kuo ქუო huo ხუო zhuo ჭუო chuo ჩუო shuo შუო ruo

ჟუო

zuo წუო cuo ცუო suo სუო
uai wai ვაი guai კუაი kuai ქუაი huai ხუაი zhuai ჭუაი chuai ჩუაი shuai შუაი
ui wei ვეი dui

ტუეი

tui

თუეი

gui კუეი kui

ქუეი

hui

ხუეი

zhui ჭუეი chui ჩუეი shui შუეი rui

ჟუეი

zui

წუეი

cui

ცუეი

sui

სუეი

uan wan

ვან

duan ტუან tuan თუან nuan ნუან luan

ლუან

guan კუან kuan ქუან huan ხუან zhuan ჭუან chuan ჩუან shuan შუან ruan ჟუან zuan წუან cuan ცუან suan სუან
un wen

ვენ


dun

ტუნ


tun

თუნ

lun

ლუნ

gun კუნ


kun ქუნ hun ხუნ


zhun ჭუნ


chun ჩუნ


shun შუნ


run ჟუნ zun წუნ


cun ცუნ


sun სუნ


uan g wang

ვანგ

guang კუანგ kuang ქუანგ huang ხუანგ zhuang ჭუანგ chuang ჩუანგ shuang შუანგ
ong weng ვენგ dong ტუნგ tong

თუნგ

nong ნუნგ long

ლუნგ

gong კუნგ Kon g ქუნგ hong ხუნგ zhong ჭუნგ chong ჩუნგ rong ჟუნგ zong წუნგ cong ცუნგ song სუნგ
ü yu იუ nü ნიუ

ლიუ

ju

ძიუ

qu ციუ xu სიუ
üe yue იუე nüe ნიუე lüe

ლიუე

jue ძიუე que ციუე xue სიუე
üan yuan იუენ lüan

ლუენ

juan ძიუენ quan ციუენ xuan სიუენ
ün yun იუნ lün

ლუნ

jun

ძიუნ

qun ციუნ xun სიუნ
ion

g

yong იუნგ jiong

ძიუნ

qiong

ციუნ

xiong სიუნგ
b p m f D t n l g k H j q x zh ch sh r z c s
თავკიდურები (ინიციალები)




ტრანსკრიფცია-ტრანსლიტერაცია[წყაროს რედაქტირება]

ქვემოთ მოცემული ცხრილის პირველ ნაწილში გასათვალისწინებელია შემდეგი გარემოება: ჩინურ ენაში არსებობს ფინალთა სამი ტიპი: საკუთარი სახელის აღმნიშვნელი ფინალები, საზოგადო სახელების აღმნიშვნელი ფინალები და მნიშვნელობის არმქონე ფინალები. ცხრილში მოცემულია ფინალების სამივე სახეობა იმის გათვალისწინებით, რომ ეს თუ ის მეტყველების ნაწილი შეიძლება გარკვეულ კონტექსტში შეიძლება საკუთარ სახელად იქცეს. ასეთ შემთხვევაში სახელი ჩვენს ინტერესთა სფეროში ექცევა, რადგან იქმნება მისი ტრანსლიტერაციის საჭიროება.   

მე-6 ცხრილში ამ ნიშნით ★ (ვარსკვლავით) გადმოიცემა ის მარცვლები, რომლებიც საკუთარ სახელებს არ აღნიშნავენ. ხოლო ამ ნიშნით * (ფიფქით) გადმოიცემა ის ფინალები, რომლებიც არ შეიცავენ მარცვლებს.





ცხრილი 6.



ჩინური

იეროგლიფი/ჩინური ფინინის ანბანი, მარცვალი  汉字/拼音字母和音节



CPA ჩინური

ფონეტიკუ რი ანბანი 拼音字母

IPA

国际音标

საერთ აშორი სო

ფონეტ იკუი ანბანი

ქარ თუ

ლი შესა ტყვ

ისი

相应的格文字母



მაგალითები 例子

(专名)          



შენიშვნები 注释

阿 a  ა /ä/    


阿坝       Aba აპა (გეოგრ.)
爱 ai  აი    /a/   爱辉       Aihui აიხუეი (გეოგრ.)


安 an ან

a




安徽       Anhui ანხუეი (გეოგრ.)
昂 ang ანგ


/ɑ/



昂玲       Angling ანგლინგი (პირ.)
熬 ao აო 敖汉旗    Aohanqi აოხანცჰი (გეოგრ.)


-ian* -იენ



/æ/


    ე


咸 xian - 咸阳 Xianyang სიენიანგი (გეოგრ.)     

დამოუკიდებლად ეს ფინალი საერთოდ არ გამოიყენება. იგი ინიციალთან ერთად იკითხება როგორც ‘იენ’ (იხ. მოცემული მაგალითი)  
峨 e  ე

e

/ɤ/


峨眉山     Emeishan ემეიშანი (გეოგრ.)
诶 ei  ეი /e/ 诶             ei ეი ★  
恩 en ენ


/ə/

恩施        Enshi ენში (გეოგრ.)
鞥 eng ენგ 鞥            eng ენგი „აღვირი“ ★
洱 er ერ /ɐ/ 洱源          Eryuan ერიუენი (გეოგრ.)
哦 o ო


o

/ɔ/

哦             o „ო“  (შორისდ.) ★
欧 ou ოუ /o/ 欧阳         Ouyang ოუიანგი (პირ.)


-ong* -უნგ


[ʊ]



龙 long - 黑龙江 Heilongjiang  ხეილუნგძიანგი (გეოგრ.)  

‘o’  ყველგან იკითხება როგორც ‘ო’, მხოლოდ ცხვირისმიერი

(-ng) ‘- ნგ’-ს წინ

იკითხება როგორც

‘უ’;



-u* -უ


u


[u]


吴 wu       - 吴  Wu   უ(პირ.)陆 lu         - 陆  Lu   ლუ(პირ.)

 


-u* -იუ    [y] იუ 居  ju       - 居庸关  Juyongguan ძიუიუნგკუანი (გეოგრ.)  衢 qu        - 衢州  Quzhou ციუჭოუ (გეოგრ.) 徐 xu        - 徐州  Xuzhou სიუჭოუ (გეოგრ.)  鱼 yu        - 鱼台  Yutai იუთაი (გეოგრ.)


-ü* -იუ ü [y] იუ 吕 lü          - 吕 Lü  ლიუ   (პირ.) 女 nü         - 女娃 Nüwa  ნიუვა (პირ.)
-in* -ინ

-iang* -იანგ

-ing * -ინგ

-i

 


   /i/

   

       


   


    ი  

林 lin         - 吉林  Jilin ძილინი (გეოგრ.)  娘 niang    - 四姑娘山  Siguniangshan სკუნიანგშანი (გეოგრ.)   青 qing      - 青海  Qinghai ცინგხაი (გეოგრ.)
-ei*  -ეი -ia*  -ია

-ie*  -იე

-iao*  -იაო

-ian * -იენ



/i̯/

雷 lei         - 雷  Lei ლეი (პირ.) 恰 qia        -  恰盖乡 Qiagaixiang ციაკაისიანგი (გეოგრ.)  聂 nie       - 聂远  Nie ნიე(პირ.) 庙 miao     - 马神庙  Mashenmiao მაშენმიაო (გეოგრ.)  咸 xian       - 咸阳  Xianyang სიენიანგი (გეოგრ.)    







-iu * -იოუ


丘 qiu      - 商丘 Shangqiu  შანგციოუ (გეოგრ.)


-iu ერთად იკითხება როგორც

იოუ [io̯ ʊ̯ ]



-i ინიციალების zh, ch, sh, r  შემდეგ* ი


/ʅ/

纸 zhi      -  白纸坊 Baizhifang პაიჭიფანგი (გეოგრ.)  池 chi      - 池州 Chizhou ჩიჭოუ (გეოგრ.)  石 shi       -  石家庄 Shijiazhuang შიძიაჭუანგი (გეოგრ.)  日 ri         -  日照 Rizhao ჟიჭაო (გეოგრ.)


-i ინიციალების z, c,  s  შემდეგ *

    /ɿ/      ი


淄 zi         - 淄博  Zibo წიპო (გეოგრ.)  磁 ci         -  磁山  Cishan ცშანი (გეოგრ.)  思 si         - 思和  Sihe  სხე (გეოგრ.)
雅 ya  ია 延 yan  იენ 阳 yang  იანგ 遥 yao იაო 叶 ye  იე 义 yi ი 银 yin ინ 营 ying ინგ 哟 yo იო 永 yong იუნგ 呦 you იოუ



y

 




[ i̯ ]



    ი

雅               Ya ია  (პირ.) 延边           Yanbian იენპიენი (გეოგრ.)  阳泉           Yangquan იანგციუენი (გეოგრ.)  平遥           Pingyao ფინგიაო (გეოგრ.)  叶               Ye იე (პირ.)义乌           Yiwu იუ (გეოგრ.)  银州            Yinzhou ინჭოუ (გეოგრ.)  营口         Yingkou ინგქოუ (გეოგრ.)  哟             yo „იო“  (შორისდებული) ★ 永州         Yongzhou იუნგჭოუ (გეოგრ.)  呦呦         Youyou იოუიოუ(პირ.)




于 yu  იუ 远 yuan იუენ 月 yue იუე 云 yun იუნ


  ’[y̯ ]

于            Yu იუ (პირ.)绥远         Suiyuan სუეიიუენი (გეოგრ.)  日月潭      Riyuetan ჟიიუეთანი (გეოგრ.)  云南         Yunnan იუნნანი (გეოგრ.)


瓦 wa ვა 外 wai ვაი 万 wan ვან 汪 wang ვანგ 威 wei ვეი 文 wen ვენ 翁 weng ვენგ 卧 wo  ვო



w

 



[u̯ ]




瓦房店     Wafangdian ვაფატიენი (გეოგრ.)  外滩         Waitan ვაითანი (გეოგრ.)  万            Wan ვანი(პირ.)汪            Wang   ვანგი (პირ.)威海         Weihai  ვეიხაი (გეოგრ.)  文            Wen ვენი(პირ.)翁            Weng ვენგი(პირ.)卧龙冈      Wolonggang ვოლუნგკანგი(პირ.)


武 wu უ



 

  უ


武汉         Wuhan  უხანი (გეოგრ.)

wu  ეს თანმიმდევრობა ქართულში გადმოიცემა უ ხმოვნით.
巴 ba  პა 白 百 bai  პაი 坂 ban  პან 榜 bang  პანგ 包 bao  პაო 北 bei  პეი 本 ben  პენ 蚌 beng  პენგ  毕 bi პი 边 bian  პიენ 表 biao  პიაო 别 bie  პიე 滨 bin  პინ  屏 bing პინგ   渤 bo  პო 埠 bu  პუ





b





[p]






巴金      Bajin პაძინი(პირ.)

白山         Baishan პაიშანი (გეოგრ.)  百度 Baidu პაიტუ (საძიებო სისტ.) 达坂城   Dabancheng ტაპანჩენგი (გეოგრ.)  榜罗      Bangluo პანგლუო (გეოგრ.)  包头       Baotou პაოთოუ (გეოგრ.)  北京       Beijing პეიძინგი, პეკინი (გეოგრ.) 本溪       Benxi პენსი (გეოგრ.)  蚌埠       Bengbu პენგპუ (გეოგრ.)  毕          Bi პი (პირ.)

边巴       Bianba პიენპა (გეოგრ.)  表哥       biaoge პიაოკე „დეიდაშვილი“ ★ 大别山    Dabieshan ტაპიეშანი (გეოგრ.)  滨州       Binzhou პინჭოუ (გეოგრ.)  四屏镇    Sibingzhen სიპინგჭენი (გეოგრ.)  渤海       Bohai პოხაი (გეოგრ.)  蚌埠       Bengbu პენგპუ (გეოგრ.)




ტრადიციის ძალით ვინარჩუნებთ ქალაქის სახელად პეკინს და არა პეიძინგს (თუმცა ორივე ფორმა სწორია)





琶 pa  ფა 派 pai  ფაი 盘 pan  ფან 庞 pang  ფანგ 庖 pao  ფაო 裴 pei  ფეი 盆 pen  ფენ 郫 pi  ფი 偏 pian  ფიენ 朴 piao  ფიაო 撇 pie ფიე 品 pin  ფინ 平 ping  ფინგ 鄱 po  ფო 裒 pou  ფოუ 彭 peng  ფენგ 浦 pu  ფუ


p






[pʰ]






琵琶      Pipa ფიფა(მუს. ინსტ.)派         pai ფაი „ღვეზელი“ ★ 盘山      Panshan ფანშანი (გეოგრ.)  庞         Pang ფანგი(პირ.)庖丁      Paoding ფაოტინგი(პირ.)裴         Pei ფეი(პირ.)盆         pen ფენი „ტაშტი“ ★ 郫县      Pixian ფისიენი (გეოგრ.)  偏关      Pianguan ფიენკუანი (გეოგრ.)  朴          Piao ფიაო(პირ.)

撇          pie ფიე „კალიგრაფიული მონასმი“ ★ 品           pin ფინი „ნივთი“ ★ 四平       Siping სფინგი (გეოგრ.)  鄱阳湖   Poyanghu ფოიანგხუ (გეოგრ.)  裒          pou ფოუ „შეგროვება“ ★ 彭山       Pengshan ფენგშანი (გეოგრ.)  浦江       Pujiang ფუძიანგი (გეოგრ.)

马 ma  მა 麦 mai  მაი 馒 man  მან 邙 mang  მანგ 毛 mao  მაო 么 me  მე 梅 mei  მეი 门 men  მენ 勐 meng  მენგ 米 mi  მი 绵 mian მიენ 缪 miao მიაო



m






[m]





马             Ma მა (პირ.)

麦城         Maicheng მაიჩენგი (გეოგრ.)

馒头         Mantou  მანთოუ, ორთქლზე გამომცხვარი პური 邙山         Mangshan მანგშანი (გეოგრ.)  毛              Mao  მაო(პირ.)么             me მე  (ნაწილაკი) ★ 梅州          Meizhou მეიჭოუ (გეოგრ.)  门源          Menyuan მენიუენი (გეოგრ.)  勐海          Menghai მენგხაი (გეოგრ.)  米             Mi მი(პირ.)

绵州          Mianzhou მიენჭოუ (გეოგრ.)  缪             miao მიაო(პირ.)








篾 mie  მიე 岷 min  მინ 明 ming  მინგ 谬 miu  მიოუ 墨 mo  მო 牟 mou  მოუ 慕 mu  მუ 篾             mie მიე  (ბამბუკის მასალა) ★ 岷县          Minxian მინსიენი  (გეოგრ.)  三明市     Sanmingshi სანმინგში (გეოგრ.) 谬             miu მიოუ  „შეცდომა“★ 墨江         Mojiang მოძიანგი (გეოგრ.)  中牟         Zhongmou ჭუნგმოუ (გეოგრ.)  慕田峪      Mutianyu მუთიენიუ (გეოგრ.)
法 fa  ფა 矾 fan  ფან 坊 fang  ფანგ 肥 fei  ფეი 汾 fen  ფენ 凤 feng  ფენგ 佛 fo  ფო 缶 fou  ფოუ 福 fu  ფუ



f




[f]


       


法库         Faku ფაქუ (გეოგრ.)  矾山         Fanshan ფანშანი (გეოგრ.)  潍坊         Weifang ვეიფანგი (გეოგრ.)  合肥         Hefei ხეფეი (გეოგრ.)  汾阳         Fenyang ფენიანგი (გეოგრ.)  凤山         Fengshan ფენგშანი (გეოგრ.)  佛山         Foshan ფოშანი (გეოგრ.)  缶             fou  ფოუ (მუს. ინსტ.)福建         Fujian ფუძიენი (გეოგრ.)
大 da  ტა 代 dai  ტაი 郸 dan  ტან 宕 dang  ტანგ 道 dao  ტაო 德 de  ტე 得 dei  ტეი 登 deng  ტენგ 棣 di  ტი 嗲 dia  ტია 典 dian  ტიენ 貂 diao  ტიაო 迭 die  ტიე



d







[t]







大连         Dalian  ტალიენი (გეოგრ.)  代县         Daixian ტაისიენი (გეოგრ.)  邯郸         Handan ხანტანი (გეოგრ.)  宕昌         Dangchang ტანგჩანგი (გეოგრ.)  五道口      Wudaokou  უტაოქოუ (გეოგრ.) 德城          Decheng ტეჩენგი (გეოგრ.)  得             dei ტეი  „უნდა“ ★

登封          Dengfeng ტენგფენგი (გეოგრ.)  棣县          Dixian ტისიენი (გეოგრ.)  嗲             dia ტია „ტიკტიკი“ ★  典               Dian ტიენი (პირ.)

貂蝉          Diaochan ტიაოჩანი(პირ.)迭部          Diebu ტიეპუ (გეოგრ.)



定 ding  ტინგ 丢 diu  ტიოუ 洞 dong  ტუნგ 渡 du  ტუ 段 duan  ტუან 堆 dui  ტუეი 墩 dun  ტუნ 多 duo  ტუო 窦 dou  ტოუ 定州          Dingzhou ტინგჭოუ (გეოგრ.)  丢              diu ტიოუ „დაკარგვა“ ★ 洞口          Dongkou ტუნგქოუ (გეოგრ.)  风陵渡       Fenglingdu ფენგლინგტუ (გეოგრ.)  段              Duan ტუანი (პირ.)三星堆       Sanxingdui სანსინგტუი (გეოგრ.)  土门墩       Tumendun თუმენტუნი (გეოგრ.)  多伦          Duolun  ტუოლუნი (გეოგრ.)  窦              Dou ტოუ(პირ.)
塔 ta  თა 台 tai  თაი 坛 tan  თან   唐 tang  თანგ 陶 tao  თაო 特 te  თე 腾 teng  თენგ 梯 ti  თი 天 tian  თიენ 跳 tiao  თიაო 铁 tie  თიე 亭 ting  თინგ 通 tong  თუნგ 头 tou  თოუ 土 tu  თუ 疃 tuan  თუან 腿 tui (uei)   თუეი 屯 tun  თუნ 陀 tuo  თუო






t





    [tʰ] 






雷峰塔        Leifengta ლეიფენგთა (გეოგრ.)  台湾           Taiwan თაივანი (გეოგრ.) თაივანი (გეოგრ.) 天坛           Tiantan თიენთანი (გეოგრ.)  唐朝           Tangchao თანგჩაო(დინასტიის სახ.)陶渊明        Tao Yuanming თაო იუენმინგი(პირ.)特                Te თე (პირ.)

腾冲           Tengchong თენგჩუნგი (გეოგრ.)  天梯           Tianti თიენთი (გეოგრ.)  天山              Tianshan თიენშანი (გეოგრ.)  虎跳峡           Hutiaoxia ხუთიაოსია (გეოგრ.)  铁岭              Tieling თიელინგი (გეოგრ.) 陶然亭           Taoranting თაოჟანთინგი (გეოგრ.)  通海              Tonghai თუნგხაი (გეოგრ.)  包头              Baotou პაოთოუ (გეოგრ.)  土家族           Tujiazu თუძიაწუ (ეროვნება) 童疃              Tongtuan თუნგთუანი (გეოგრ.)  金华火腿       Jinhua huotui ძინხუა ხუოთუეი(ბრენდი)屯昌              Tunchang თუნჩანგი (გეოგრ.)  普陀山           Putuoshan ფუთუოშანი (გეოგრ.)


ტრადიციულად გამოყენებული ტაივანი და ტიანშანი თანდათანობით უნდა ჩანაცვლდეს თაივანი და  თიენშანი ფორმებით.

纳 na  ნა 纳木错           Namucuo ნამუცუო (გეოგრ.)


乃 nai  ნაი 南 nan  ნან 馕 nang  ნანგ 瑙 nao  ნაო 哪 ne  ნე 内 nei  ნეი  嫩 nen  ნენ 螚 neng  ნენგ 倪 ni  ნი 年 nian  ნიენ 娘 niang  ნიანგ  鸟 niao  ნიაო 聂 nie  ნიე 您 nin  ნინ 宁 ning  ნინგ 牛 niu  ნიოუ 农 nong  ნუნგ 耨 nou  ნოუ  女 nü  ნიუ   奴 nu  ნუ 暖 nuan  ნუან 虐 nüe  ნიუე 黁 nun  ნუნ 诺 nuo  ნუო

n





[n]





乃东              Naidong ნაიტუნგი (გეოგრ.)  南京              Nanjing ნანძინგი, ნანკინი (გეოგრ.) 馕                 nang ნანგი (პური, კვერი) ★ 瑙                nao ნაო (აგატი) ★ 哪吒              Nezha ნეჭა(პირ.)内蒙古           Neimenggu ნეიმენგკუ (გეოგრ.)  嫩江               Nenjiang (გეოგრ.)

螚                  neng ნენგი (ფუტკრის სახეობა)  ★ 倪                  Ni ნი(პირ.)年林               Nianlin ნიენლინი (გეოგრ.)  四姑娘山        Siguniangshan სკუნიანგშანი (გეოგრ.)  鸟巢               Niaochao ნიაოჩაო (გეოგრ.)  聂耳               Nie(პირ.)您                  nin ნინ  „თქვენ“ ★ 宁夏               Ningxia  ნინგსია (გეოგრ.)  牛郎山           Niulangshan ნიოულანგშანი  (გეოგრ.)  刘半农           Liubannong ლიუპანნუნგი(პირ.)

耨                  nou ნოუ (პირ.)

女娲               Nüwa ნიუვა(მით. პერსონაჟი)奴                    Nu(პირ.)暖暖               Nuannuan ნუანნუან(სიმღერის სახ.)虐                  nüeji ნიუეძი  „მალარია“ ★ 黁                  nun ნუნი „არომატი“ ★ 诺                   Nuo ნუო (პირ.)  


ტრადიციის ძალით ვინარჩუნებთ ქალაქის სახელად ნანკინს და არა ნანძინგს, თუმცა ორივე ფორმა სწორია.








აღსანიშნავია, რომ ბოლო პერიოდში მხოლოდ ოფიციალურ დოკუმენტებში საკუთარი სახელი Nü იწერება, როგორც Nyu, რომელიც ქართულად უნდა გადმოვიდეს როგორც: ნიუ; ხოლო Nüe დოკუმენტებში


ენაცვლება  Nye და  ქართულად შეესატყვისება:

ნიუე

拉 la  ლა 莱 lai  ლაი 兰 lan  ლან 浪 lang  ლანგ 崂 lao  ლაო 乐 le  ლე 雷 lei  ლეი 冷 leng  ლენგ 理 li  ლი 俩 lia  ლია 莲 lian  ლიენ 凉 liang  ლიანგ 聊 liao  ლიაო 烈 lie  ლიე 林 lin  ლინ 陵 ling  ლინგ 刘 liu  ლიოუ 龙 long  ლუნგ 绿 lü  ლიუ 楼 lou  ლოუ       庐 lu  ლუ 栾 luan  ლუან 略 lüe  ლიუე 轮 lun  ლუნ 洛 luo  ლუო

l










[l]








拉萨              Lasa ლასა (გეოგრ.)  莱州              Laizhou ლაიჭოუ (გეოგრ.)  兰州              Lanzhou ლანჭოუ (გეოგრ.)  小浪底           Xiaolangdi  სიაოლანგტი (გეოგრ.)  崂山              Laoshan ლაოშანი (გეოგრ.)  乐山              Leshan ლეშანი (გეოგრ.)  雷州              Leizhou ლეიჭოუ (გეოგრ.)  冷                  leng ლენგ(პირ.)大理               Dali  ტალი (გეოგრ.) 俩                 lia ლია „ორივე“ ★

莲山               Lianshan ლიენშანი (გეოგრ.)  平凉               Pingliang ფინგლიანგი (გეოგრ.)  聊城               Liaocheng  ლიაოჩენგი (გეოგრ.)  烈山镇            Lieshanzhen ლიეშანჭენ(გეოგრ.)林州               Linzhou  ლინჭოუ (გეოგრ.)  中山陵            Zhongshanling ჭუნგშანლინგი (გეოგრ.)  刘                   Liu  ლიოუ (პირ.)龙川县            Longchuanxian ლუნგჩუანსიენი (გეოგრ.)  绿春                Lüchun  ლიუჩუნი  (პირ.)岳阳楼             Yueyanglou იუეიანგლოუ (გეოგრ.)  庐山                Lushan ლუშანი (გეოგრ.)  栾川                Luanchuan ლუანჩუანი (გეოგრ.)  略阳                Lüeyang  ლიუეიანგი (გეოგრ.)  轮台                Luntai ლუნთაი (გეოგრ.)  洛阳               Luoyang ლუოიანგი (გეოგრ.)








აღსანიშნავია, რომ ბოლო პერიოდში მხოლოდ ოფიციალურ დოკუმენტებში საკუთარი სახელი იწერება

როგორც Lyu,

ქართულად

შეესატყვისება ლიუ; ხოლო Lüe

როგორც Lye და ქართულად გადმოიცემა

როგორც ლიუე

尕 ga  კა 扎尕那           Zhagana ჭაკანა (გეოგრ.)


盖 gai  კაი 甘 gan  კან 冈 gang  კანგ 皋 gao  კაო 葛 ge  კე 给 gei  კეი 亘 gen კენ 耿 geng  კენგ 宫 gong  კუნგ 沟 gou  კოუ 鼓 gu  კუ 瓜 gua  კუა 怪 guai  კუაი 灌 guan  კუან 广 guang  კუანგ 桂 gui  კუეი 衮 gun  კუნ 国 guo კუო


g






[k]





        კ

盖北镇           Gaibeizhen კაიპეიჭენი (გეოგრ.)  甘泉              Ganquan კანციუენი (გეოგრ.)  井冈山           Jinggangshan  ძინგკანგშანი (გეოგრ.)  皋兰县           Gaolanxian  კაოლანსიენი (გეოგრ.)  葛                  Ge კე (პირ.)给                  gei კეი „მიცემა“ ★ 亘国               Genguo კენკუო (გეოგრ.)  耿                  Geng კენგი(პირ.)故宫               Gugong კუკუნგი(ღირშესანიშნაობა)八里沟            Baligou პალიკოუ(გეოგრ., ღირშესანიშნაობა)鼓浪屿            Gulangyu კულანგიუ (გეოგრ.)  瓜州               Guazhou კუაჭოუ (გეოგრ.)  怪坡               Guaipo კუაიფო (გეოგრ.)  灌南               Guannan კუანნანი (გეოგრ.)  广德               Guangde კუანგტე (გეოგრ.)  桂林               Guilin კუეილინი (გეოგრ.)  常衮               Chang Gun ჩანგ კუნი(პირ.)中国               Zhongguo ჭუნგკუო (გეოგრ.)
喀 ka  ქა 凯 kai  ქაი 坎 kan  ქან  康 kang ქანგ  栲 kao  ქაო 克 ke  ქე 垦 ken  ქენ 坑 keng  ქენგ   崆 kong  ქუნგ 口 kou   ქოუ 库 ku ქუ

k




[kʰ]





喀什               Kashi ქაში (გეოგრ.)  凯口镇            Kaikouzhen ქაიქოუჭენი (გეოგრ.)  坎乡               Kanxiang ქანსიანგი (გეოგრ.)  康州               Kangzhou  ქანგჭოუ (გეოგრ.)

栲树               kaoshu ქაოშუ მცენარე  „კასტანოფსისი“ ★ 克山               Keshan ქეშანი (გეოგრ.)  垦利               Kenli ქენლი (გეოგრ.)  后坑               Houkeng  ხოუქენგი (გეოგრ.)  崆峒山            Kongtongshan ქუნგთუნგშანი (გეოგრ.)  汉口               Hankou ხანქოუ  (გეოგრ.) 库车              Kuche ქუჩე (გეოგრ.)


夸 kua  ქუა 快 kuai  ქუაი 宽 kuan  ქუან 矿 kuang  ქუანგ 魁 kui  ქუეი 昆 kun  ქუნ 廓 kuo  ქუო 夸父              Kuafu ქუაფუ(მით. პერსონაჟი)快手              Kuaishou ქუაიშოუ(მობილურის პროგრამა)宽城              Kuancheng ქუანჩენგი (გეოგრ.)  锑矿山          Tikuangshan თიქუანგშანი (გეოგრ.)  三魁镇          Sankuizhen  სანქუეიჭენი (გეოგრ.)  昆山             Kunshan ქუნშანი (გეოგრ.)  八廓街          Bakuojie პაქუოძიე (გეოგრ.)
哈 ha  ხა 海 hai  ხაი 汉 han  ხან  杭 hang ხანგ  浩 hao ხაო 河 he  ხე 黑 hei  ხეი 痕 hen  ხენ 衡 heng  ხენგ 红 hong  ხუნგ 厚 hou  ხოუ 湖 hu  ხუ 华 hua  ხუა 怀 huai  ხუაი 桓 huan  ხუან 黄 huang  ხუანგ 徽 hui  ხუეი 珲 hun  ხუნ 霍 huo  ხუო





h






[x]






齐齐哈尔     Qiqiha’er ციციხარი (გეოგრ.) 海南            Hainan ხაინანი (გეოგრ.)  武汉            Wuhan უხანი (გეოგრ.)  杭州            Hangzhou ხანგჭოუ (გეოგრ.)  浩特             Hao ხაო (პირ.)  河北            Hebei ხეპეი (გეოგრ.)

黑龙江         Heilongjiang ხეილუნგძიანგი (გეოგრ.)  痕迹            henji ხენძი (კვალი, ანაბეჭდი) ★ 衡水            Hengshui ხენგშუეი (გეოგრ.)  红楼梦         Hongloumeng ხუნგლოუმენგი (გეოგრ.)  厚镇            Houzheni ხოუჭენი (გეოგრ.)  西湖           Xihu  სიხუ (გეოგრ.)  华山            Huashan ხუაშანი (გეოგრ.)  怀化            Huaihua ხუაიხუა (გეოგრ.)  桓都县         Huandouxian ხუანტოუსიენი (გეოგრ.)  黄山            Huangshan ხუანგშანი (გეოგრ.)  安徽            Anhui ანხუეი (გეოგრ.)  珲春            Hunchun ხუნჩუნი (გეოგრ.)  霍山            Huòshān  ხუოშანი (გეოგრ.)  

吉 ji  ძი


嘉 jia  ძია




吉林            Jilin ძილინი (გეოგრ.)  

格鲁吉亚      Gelujiya კელუძიია (საქართველო ჩინურად) 嘉兴            Jiaxing ძიასინგი (გეოგრ.)

ამ ბოლო დროს არის მცდელობა საქართველოს აღსანიშნავად


建 jian  ძიენ 江 jiang  ძიანგ 焦 jiao  ძიაო 界 jie  ძიე 津 jin  ძინ 京 jing  ძინგ  炅 jiong ძიუნგ 九 jiu  ძიოუ 橘 ju  ძიუ 鄄 juan  ძიუენ 觉 jue  ძიუე 君 jun  ძიუნ

j



[tɕ]




建国门        Jianguomen ძიენკუომენი (გეოგრ.)  长江           Changjiang ჩანგძიანგი (გეოგრ.)  焦作           Jiaozuo ძიაოწუო (გეოგრ.)  张家界        Zhangjiajie ჭანგძიაძიე (გეოგრ.)  天津           Tianjin თიენძინი (გეოგრ.)  北京           Beijing პეკინი, პეიძინგი (გეოგრ.)  何炅           He Jiong ხე ძიუნგი (პირ) 九寨沟        Jiuzhaigou ძიოუჭაიკოუ (გეოგრ.)  橘子洲        Juzizhou ძიუწიჭოუ (გეოგრ.)  鄄城           Juancheng ძიუენჩენგი (გეოგრ.)  黄觉           Huangjue   ხუანგძიუე (პირ.)  老君山        Laojunshan ლაოძიუნშანი (გეოგრ.) გამოიყენონ მსოფლიოში გავრცელებული

ვერსია  Georgia 乔治亚 Qiaozhiya

„ციაოჭიია“


齐 qi  ცი 恰 qia  ცია 乔 qiao  ციაო  


钱 qian ციენ  羌 qiang  ციანგ 茄 qie  ციე 秦 qin  ცინ 青 qing  ცინგ 琼 qiong  ციუნგ 邱 qiu  ციოუ 衢 qu  ციუ 泉 quan  ციუენ  雀 que ციუე  峮 qun  ციუნ

 

q




[tɕʰ]





齐齐哈尔   Qiqiha’er ციციხარი (გეოგრ.) 恰则乡      Qiazexiang ციაწესიანგი (გეოგრ.) 乔              Qiao ციაო(პირ.)

乔治亚        Qiaozhiya ციაოჭიია (საქართველო) 钱塘江      Qiantangjiang ციენთანგძიანგი (გეოგრ.)  羌             Qiang ციანგი(ეროვნება)茄子          qiezi  ციეწი  (ბადრიჯანი)★ 秦             Qin ცინი(პირ.)青岛          Qingdao ცინგტაო (გეოგრ.)  琼州         Qiongzhou ციუნგჭოუ(გეოგრ.)  邱             Qiu  ციოუ(პირ.)衢州          Quzhou ციუჭოუ (გეოგრ.)  泉州         Quanzhou ციუენჭოუ (გეოგრ.)  孔河       Kongquehe ქუნგციუეხე (გეოგრ.)  峮口          Qunkou ციუნქოუ (გეოგრ.)

საქართველოს აღსანიშნავად გამოიყენებული სახელების შესახებ ჩინურში იხ. შენიშვნაა ზემოთ.  


西 xi  სი 厦 xia  სია



西安            习近平 სი ძინფინგი (პირ.);  Xi’an  სიანი (გეოგრ.)  厦门            Xiamen სიამენი (გეოგრ.) სი ძინფინგი


鲜 xian  სიენ  襄 xiang სიანგ  萧 xiao  სიაო 谢 xie  სიე 新 xin  სინ 兴 xing  სინგ  熊 xiong სიუნგ  休 xiu  სიოუ 徐 xu  სიუ 轩 xuan  სიუენ  薛 xue სიუე 浔 xun  სიუნ

x




[ɕ]



    ს

鲜花            xianhua სიენხუა (ახალდაკრეფილი ყვავილები) ★ 襄阳            Xiangyang  სიანგიანგი (გეოგრ.)  萧               Xiao სიაო(პირ.)谢               Xie სიე(პირ.)新乡            Xinxiang სინსიანგი (გეოგრ.)  绍            Shaoxing  შაოსინგი (გეოგრ.)  熊山            Xiongshan სიუნგშანი (გეოგრ.)  介            Jiexiu ძიესიოუ (გეოგრ.)   徐州            Xuzhou სიუჭოუ (გეოგრ.)  轩辕            Xuanyuan სიუენიუენი(პირ.)薛               Xue   სიუე(პირ.)浔阳            Xunyang სიუნიანგი (გეოგრ.)   -ჩინეთის

პრეზიდენტი

扎 zha  ჭა 窄 zhai  ჭაი 湛 zhan  ჭან 张 zhang  ჭანგ  赵 zhao  ჭაო 浙 zhe  ჭე 甄 zhen  ჭენ 郑 zheng  ჭენგ 陟 zhi  ჭი 中 zhong  ჭუნგ 周 zhou  ჭოუ  朱 zhu  ჭუ 爪 zhua  ჭუა 拽 zhuai  ჭუაი 砖 zhuan  ჭუან 庄 zhuang  ჭუანგ 骓 zhui  ჭუეი

zh






[ʈʂ]




扎陵湖         Zhalinghu  (გეოგრ.)  宽巷子    Kuanzhaixiangzi ქუანჭაისიანგწი (გეოგრ.)  湛江           Zhanjiang ჭანძიანგი (გეოგრ.)  张家界       Zhangjiajie ჭანგძიაძიე (გეოგრ.)  赵              Zhao ჭაო(პირ.)浙江           Zhejiang ჭეძიანგი (გეოგრ.)  甄              Zhen  ჭენი(პირ.)郑州          Zhengzhou ჭენჭოუ (გეოგრ.)  武陟          Wuzhi უჭი (გეოგრ.)  中国          Zhongguo ჩინეთი, ჭუნკუო (გეოგრ.) 周口          Zhoukou ჭოუქოუ (გეოგრ.)  朱              Zhu ჭუ(პირ.)

爪子          zhuazi ჭუაწი „ბრჭყალები“ ★ 拽              zhuai ჭუაი „დაქაჩვა“ ★ 砖头           zhuantou ჭუანთოუ „აგური“ ★ 枣庄         Zaozhuang  წაოჭუანგი  (გეოგრ.)  乌骓         Wuzhui უჭუეი(ცხენის სახელი)




★ აღინიშნება ის მარცვლები რომლებიც საკუთარ სახელებში არ გამოიყენება, მაგრამ საჭიროდ ჩავთვალეთ

ცხრილში მათი შეტანა ამ მარცვლების ჩინურ ენაში არსებობის


准 zhun  ჭუნ 卓 zhuo  ჭუო 准              Zhun ჭუნ (პირ.) 卓             Zhuo ჭუო (პირ.) საჩვენებლად. ამას გარდა, არ არის გამორიცხული ამ მარცვლების შემცველი საზოგადო სახელები გამოყენებული იქნეს საკუთარი სახელების ფუნქციით.
查 cha  ჩა 柴 chai  ჩაი 蟾 chan  ჩან  长 chang  ჩანგ 朝 chao  ჩაო 车 che  ჩე 陈 chen  ჩენ  成 cheng ჩენგ  赤 chi  ჩი 重 chong  ჩუნგ 稠 chou  ჩოუ 楚 chu  ჩუ 踹 chuai  ჩუაი 川 chuan  ჩუან 窗 chuang  ჩუანგ 锤 chui  ჩუეი 春 chun  ჩუნ 绰 chuo  ჩუო





 

ch







[ʈʂʰ]


查干湖        Chaganhu ჩაკანხუ (გეოგრ.)  柴               Chai ჩაი(პირ.)蟾蜍             Chanchu ჩანჩუ „გომბეშო“ 长江            Changjiang ჩანგძიანგი (გეოგრ.)  朝阳            Chaoyang ჩაოიანგი (გეოგრ.)  库车            Kuche ქუ (გეოგრ.) 陈               Chen ჩენი(პირ.)成都            Chengdu ჩენტუ (გეოგრ.)  赤峰           Chifeng  ჩიფენგი (გეოგრ.)  重庆            Chongqing ჩუნგცინგი (გეოგრ.)  稠州            Chouzhou ჩოუჭოუ  (გეოგრ.)  楚               Chu ჩუ(პირ.)踹               chuai ჩუაი „დარტყმა“ ★ 四川            Sichuan სჩუანი (გეოგრ.)  窗               chuang ჩუანგი „ფანჯარა“★

锤子手机     Chuizishouji ჩუეიწიშოუძი(მობილ. ტელ. ბრენდი)长春            Changchun ჩანგჩუნი (გეოგრ.)  绰               chuo ჩუო „დიდსულოვანი“★  

沙 sha  შა 筛 shai  შაი




沙县            Shaxian შასიენი (გეოგრ.)  筛子            shaizi შაიწი „ბადე“ ★



山 shan  შან 上 shang  შანგ 少 shao  შაო  


佘 she  შე 沈 shen  შენ 圣 sheng  შენგ 石 shi  ში

寿 shou  შოუ 叔 shu  შუ 刷 shua  შუა 帅 shuai  შუაი 栓 shuan  შუან 双 shuang  შუანგ  水 shui  შუეი 顺 shun  შუნ 朔 shuo  შუო




sh






[ʂ]





山东            Shandong შანტუნგი (გეოგრ.)  上林            Shanglin   შანგლინი (გეოგრ.) 少林寺         Shaolinsi შაოლინსჰი,                              შაოლინის მონასტერი (გეოგრ.) 佘                She  შე  (გეოგრ.)  沈阳           Shenyang შენიანგი  (გეოგრ.)  圣乔治       Shengqiaozhi შენციაოჭი (პირ) 石家庄        Shijiazhuang  შიძიაჭუანგი (გეოგრ.)  寿春           Shouchun შოუჩუნი (გეოგრ.)  叔               Shu შუ(პირ)

刷子           shuazi შუაწი (ფუნჯი, ჯაგრისი) ★ 帅                jiangshuai ძიანგშუაი (სარდალი)★ 栓柱           Shuanzhu   შუანჭუ (პირ.) 双山            Shuangshan შუანგშანი (გეოგრ.) 衡水           Hengshui ხენგშუეი (გეოგრ.)  顺义           Shunyi შუნი (გეოგრ.)  朔州           Shuozhou შუოჭოუ  (გეოგრ.)

ტრადიციის გათვალისწინებით რჩება შანხაი (სწორი დაწერილობა იქნებოდა: შანგხაი)


寺 si “სი” აღნიშნავს მონასტერს. ქართულში გადმოვიტანთ, როგორც შაოლინის მონასტერი ან

შაოლინსი








冉 ran  ჟან 让 rang  ჟანგ 饶 rao  ჟაო   热 re  ჟე  仁 ren  ჟენ 扔 reng  ჟენგ










冉              Ran ჟანი (პირ.)才让拉毛   Cairanglamao ცაიჟანგლამაო (პირ.) 上饶          Shangrao შანგჟაო  (გეოგრ.)  热河         Rehe ჟეხე (გეოგრ.)  铜仁         Tongren თუნგჟენი (გეოგრ.)  扔              Reng ჟენგი (პირ.)


日 ri  ჟი 榕 rong  ჟუნგ  柔 rou  ჟოუ 汝 ru  ჟუ 阮 ruan  ჟუან 瑞 rui  ჟუეი 闰 run  ჟუნ 若 ruo  ჟუო


r


[ʐ]


日照           Rizhao ჟიჭაო (გეოგრ.) 榕树           Rongshu ჟუნგშუ (მცენარის სახ.)柔道           Roudao  ჟოუტაო(სპორტის სახეობა)汝窑           Ruyao ჟუიაო (გეოგრ.) 阮              Ruan   ჟუანი (პირ.)瑞金           Ruijin ჟუეიძინი  (გეოგრ.)  闰                Run ჟუნი (პირ.)          若水           Ruoshui  ჟუოშუეი (მდინარის ძვ. სახ.)
杂 za  წა 仔 zai  წაი 昝 zan  წან 藏 zang  წანგ 枣 zao  წაო 泽 ze  წე 贼 zei  წეი 怎 zen  წენ 曾 zeng  წენგ 紫 zi  წ 宗 zong  წუნგ 邹 zou  წოუ 祖 zu  წუ 钻 zuan  წუან 嘴 zui  წუეი 遵 zun  წუნ 左 zuo  წუო




z





[ts]




杂志            zazhi  წაჭი „ჟურნალი“ ★ 湾仔            Wanzai  ვანწაი (გეოგრ.)  昝               Zan  წანი (გეოგრ.)  西藏            Xizang  სიწანგი, ტიბეტი (გეოგრ.) 枣庄            Zaozhuang  წაოჭუანგი (გეოგრ.)  泽东            Zedong  წეტუნგი (პირ.) 贼               zei წეი „ქურდი“  ★ 怎               zen წენ  „როგორ“ ★ 曾               Zeng წენგი(პირ.)紫禁城        Zijincheng  წიძინჩენგი (გეოგრ.)  宗              Zong წუნგი(პირ.)邹             Zou წოუ(პირ.)祖             Zu წუ (პირ.) 钻石          zuanshi წუანში (ძვირფასი ქვა)★ 陆家嘴       Lujiazui ლუძიაწუეი (გეოგრ.)  遵化          Zunhua წუნხუა  (გეოგრ.)  左            Zuo  წუო (პირ.)




გამონაკლისია რუსულის გავლენით დამკვიდრებული

მაო ძედუნი



擦 ca  ცა 蔡 cai  ცაი 参 can  ცან   沧 cang  ცანგ




        

擦罗乡     Caluoxiang ცალუოსიანგი 上蔡         Shangcai შანგცაი (გეოგრ.)  参合         Canhe ცანხე (გეოგრ.) 澜沧江      Lancangjiang ლანცანგძიანგი (გეოგრ.)




曹 cao  ცაო 策 ce  ცე 岑 cen  ცენ 层 ceng  ცენგ 磁 ci  ც, ცჰი

聪 cong ცუნგ 凑 cou  ცოუ 醋 cu  ცუ 汆 cuan ცუან 崔 cui  ცუეი 村 cun  ცუნ 错 cuo  ცუო



c



[tsʰ]


 

曹操         Caocao ცაოცაო(პირ.)战国策      Zhanguoce ჭანკუოცე (ისტ. წიგნის სახელწოდება) 岑参         Censhen ცენშენი(პირ.)白层镇      Baicengzhen პაიცენგჭენ (გეოგრ.) 磁器口      Ciqikou ცციქოუ(პირ.)思聪         Sicong სცუნგი(პირ.)凑             cou  ცოუ „შეკრება“ ★ 老陈醋       Laochencu ლაოჩენცუ (ბრენდი)

汆子         cuanzi ცუანწი (წყლის ასადუღებელი ჭურჭელი) ★ 崔             Cui  ცუეი (პირ.) 南街村      Nanjiecun ნანძიეცუნი (გეოგრ.)  纳木错      Namucuo ნამუცუო (გეოგრ.)




萨 sa  სა  赛 sai  საი 三 san  სან 桑 sang  სანგ 臊 sao  საო 瑟 se  სე 森 sen  სენ 僧 seng  სენგ 四 si  ს, სჰი 宋 song  სუნგ 叟 sou  სოუ 苏 su  სუ 蒜 suan  სუან 绥 sui  სუეი 孙 sun  სუნ 唢 suo  სუო




s





[s]  




萨             Sa  სა (პირ.)

赛里木      Sailimu საილიმუ  (გეოგრ.)  三星堆     Sanxingdui სანსინგტუეი (გეოგრ.)  桑葚         Sangshen სანგშენი(მცენარის სახ.)臊子面     Saozimian საოწიმიენი(კერძის სახ.)瑟             Se სე (მუს. ინსტრ. სახ.)森             Sen სენი (პირ.)

僧帽水母   Sengmaoshuimu სენგმაოშუეიმუ(ცხოვ. სახ.)

四川          Sichuan  სჩუანი (გეოგრ.)  宋             Song  სუნგი(პირ.)老叟          laosou ლაოსოუ „მოხუცი“ ★ 苏州         Suzhou სუჭოუ (გეოგრ.)  蒜             Suan   სუანი(საკვების სახ.)绥化          Suihua  სუეიხუა (გეოგრ.)  孙山          Sunshan სუნშანი (გეოგრ.)  唢呐          Suona სუონა(მუს. ინსტრ.)





洱 er ერ r /ɚ̯ / 洱 源         Eryuan ერიუენი (გეოგრ.)

სქოლიო[წყაროს რედაქტირება]