ევგრაფ ფიოდოროვი

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

ევგრაფ ფიოდოროვი

ევგრაფ ფიოდოროვი
ევგრაფ ფიოდოროვი
დაბადების თარიღი 10 დეკემბერი/22 დეკემბერი 1853
დაბადების ადგილი ორენბურგი
გარდაცვალების თარიღი 21 მაისი 1919
გარდაცვალების ადგილი პეტროგრადი
სამეცნიერო სფერო გეოლოგია, გეომეტრია

ევგრაფ სტეფანეს ძე ფიოდოროვი (რუს. Фёдоров, Евграф Степанович; დ. 10 დეკემბერი/22 დეკემბერი 1853, ორენბურგი — გ. 21 მაისი 1919, პეტროგრადი) — რუსი კრისტალოგრაფი, გეომეტრი, მინერალოგი, პეტროგრაფი და გეოლოგი. რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1919).

ევგრაფ ფიოდოროვმა 1883 წელს დაამთავრა პეტერბურგის სამთო ინსტიტუტი. 1886-1894 წლებში — მუშაობდა გეოლოგიურ კომიტეტში, 1894-1895 წლებში — ურალში სამთო ინჟინრად. ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას მოსკოვის სასოფლო-სამეურნეო (1895-1905) და პეტერბურგის სამთო (1896-1900 წლები და 1905 წლიდან) ინსტიტუტებში. 1905-1910 წლებში იყო პეტერბურგის სამთო ინსტიტუტის პირველი არჩევითი დირექტორი.

ფიოდოროვი თანამედროვე სტრუქტურული კრისტალოგრაფიის ერთ-ერთი ფუძემდებელია. 1890 წელს გამოიყვანა 230 სივრცითი ჯგუფი (ე.წ. ფიოდოროვის ჯგუფი). 1880 წელს დაამუშავა ორწრედიანი გონიომეტრის პროექტი. 1891 წელს გამოიგონა უნივერსალური ოპტიკური ხელსაწყო — ფიოდოროვის მაგიდა.

მრავალი შრომა მიუძღვნა თეორიულ და რეგიონალურ პეტროგრაფიის, მინერალოგიის, ფიზიკური გეოლოგიისა და სასარგებლო წიაღისეულის გეოლოგიის საკითხებს. 1901-1905 წლებში იყო პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის ადიუნქტი, 1896 წლიდან — ბავარიის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი.

თხზულებები[რედაქტირება]

  • Начала учения о фигурах, [М.], 1953;
  • Симметрия и структура кристаллов. Основные работы, [М.], 1949 (лит.).

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, გვ. 328, თბ., 1986 წელი.
  • Шафрановский И. И., Е. С. Федоров, великий русский кристаллограф, М., 1945(лит.);
  • Кристаллография. Сб., в. 3, Л., 1955;
  • руды института истории естествознания и техники, в. 10, М., 1956, с. 5–84; Универсальный столик Е. С. Федорова. [Сб.], М., 1953.