ბუნების ისტორიის საველე მუზეუმი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
ბუნების ისტორიის საველე მუზეუმი
KM 6126 field museum august 2007.jpg
41°51′58″ ჩ. გ. 87°37′01″ დ. გ. / 41.866306° ჩ. გ. 87.617000° დ. გ. / 41.866306; -87.617000
დაარსდა 1894 წელს[1]
ქვეყანა აშშ-ის დროშა ამერიკის შეერთებული შტატები
მისამართი ჩიკაგო[2]
მდებარეობა ილინოისი, ჩიკაგო, აშშ
ვიზიტორები 1.65 მილიონი (2016)[3]
ოფიციალური საიტი http://www.fieldmuseum.org

ბუნების ისტორიის საველე მუზეუმი — ბუნებისმეტყველების ისტორიის მუზეუმი, რომელიც მდებარეობს ჩიკაგოში, ილინოისის შტატში და არის ერთ-ერთი უდიდესი მუზეუმი მსოფლიოში. ბუნების ისტორიის მუზეუმი თავისი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო პროგრამების ზომითა და ხარისხითაა პოპულარული, მუზეუმს პოპულარობას ასევე სძენს ფართო სამეცნიერო ნიმუშებისა და არტეფაქტების კოლექციები. გამოფენები [4] რომლებიც ყოველწლიურად იზიდავს ორ მილიონამდე ვიზიტორს, მოიცავს ნამარხებს, მსოფლიოს ამჟამინდელ კულტურებს და ინტერაქტიულ პროგრამებს მუზეუმს სახელი დაერქვა მისი პირველი მთავარი ქველმოქმედის, მარშალ ფილდის პატივსაცემად.

მუზეუმი ასევე ატარებს დროებით საგამოფენო პროგრამას სამოგზაურო შოუებისა და სხვა აქტუალური გამოფენებისთვის. [5] პროფესიონალი პერსონალი ინახავს 24 მილიონზე მეტ ნიმუშისა და ჯიშის კოლექციას, რომლებიც მუზეუმის სამეცნიერო-კვლევითი პროგრამების საფუძველს წარმოადგენს. [6] [7] ეს კოლექციები მოიცავს არსებული ბიომრავალფეროვნების მთელ ასორტიმენტს, ძვირფას ქვებს, მეტეორიტებს, ნამარხებსა და მდიდარ ანთროპოლოგიურ კოლექციებს და კულტურულ არტეფაქტებს მთელ მსოფლიოს მაშტაბით. [7] [8] [9] [10] მუზეუმის ბიბლიოთეკა, რომელიც შეიცავს 275,000-ზე მეტ წიგნს, ჟურნალსა და ფოტოარქივს, რომელიც ორიენტირებულია ბიოლოგიურ სისტემაზე, ევოლუციურ ბიოლოგიაზე, გეოლოგიაზე, არქეოლოგიაზე, ეთნოლოგიასა და მატერიალურ კულტურაზე, მხარს უჭერს მუზეუმის აკადემიურ-კვლევით ფაკულტეტს და გამოფენების გაუმჯობესებას. აკადემიური ფაკულტეტები და სამეცნიერო პერსონალი მონაწილეობენ საველე ექსპედიციებში, ბიომრავალფეროვნებასა და კულტურულ კვლევებში ყველა კონტინენტზე. ეს ყველაფერი კი, საგანმანათლებლო პროგრამებთან კოლაბორაციის, მჭიდრო თანამშრომლობის შედეგად ხდება.[11] [12]

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სტენლი ფილდი, საველე მუზეუმის პრეზიდენტი, 1906

მომავალი თაობებისათვის შეკრებილი ექსპონატებისა და კოლექციების განთავსების მიზნით, ედუარდ აიერმა დაარწმუნა ვაჭარი მარშალ ფილდი, დაეფინანსებინა მუზეუმის დაარსება. [13] თავდაპირველად სახელწოდებით ჩიკაგოს კოლუმბიის მუზეუმი მისი წარმოშობის საპატივცემულოდ, საველე მუზეუმი დაარსდა ილინოისის შტატში, 1893 წლის 16 სექტემბერს, "ცოდნის დაგროვებისა და გავრცელების, ხელოვნების ამსახველი არტეფაქტების შენარჩუნებისა და გამოფენის მიზნით. არქეოლოგია, მეცნიერება და ისტორია”. ჩიკაგოს კოლუმბიის მუზეუმმა დაიკავა ერთადერთი შენობა, რომელიც დარჩა მსოფლიო კოლუმბიური ექსპოზიციიდან, ჯექსონის პარკში, სახვითი ხელოვნების სასახლეში. ახლა ის არის ჩიკაგოს მეცნიერებისა და მრეწველობის მუზეუმი. [14]

1905 წელს მუზეუმის სახელი შეიცვალა საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმად, რათა პატივი მიგებულიყო მის პირველ მთავარ ქველმოქმედისთვის და ხაზი გაესვა მის ყურადღებას ბუნებრივ მეცნიერებებზე. 1943 წლიდან 1966 წლამდე [15] მუზეუმი ცნობილი იყო როგორც ჩიკაგოს ბუნების ისტორიის მუზეუმი. 1921 წელს მუზეუმი თავდაპირველი მდებარეობიდან ჯექსონ პარკიდან გადაიტანეს მის ამჟამინდელ ადგილზე ჩიკაგოს პარკის რაიონის საკუთრებაში, ქალაქის ცენტრთან ახლოს. [16] 1930-იანი წლების ბოლოსთვის მუზეუმი იყო აშშ-ს სამ უდიდეს მუზეუმს შორის ერთ-ერთი, დანარჩენი ორი იყო ნიუ -იორკის ბუნების ისტორიის ამერიკული მუზეუმი და ვაშინგტონში სმიტსონის ინსტიტუტში, ბუნებრივი ისტორიის ეროვნული მუზეუმი. [17]

მუზეუმმა შეძლო შეენარჩუნებინა თავისი რეპუტაცია უწყვეტი ზრდის, კოლექციების მოცულობის გაფართოებისა და სამეცნიერო კვლევების შედეგების ხარჯზე. [18] [19] [20] საველე მუზეუმი ჩიკაგოს ტბის სანაპირო მუზეუმის კამპუსის ნაწილია, რომელიც მოიცავს ჯონ გ.შიდის აკვარიუმს და ადლერის პლანეტარიუმს. [21]

ჩრდილოეთ ჰოლი, დაახლოებით 1895 წ
სტენლი ფილდ ჰოლი 2020 წელს
აფრიკის ძუძუმწოვრების საგამოფენო დარბაზში გამოფენილი ცავოს ლომები

სამეცნიერო კოლექციები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მუზეუმის პროფესიონალურად გამართული და შენახული ნიმუშები და არტეფაქტების კოლექციები, არის მთავარი კვლევითი რესურსი ეროვნული და საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგადოებისთვის, რომელიც მხარს უჭერს ფართო კვლევას და თვალყურს ადევნებს გარემოს ცვლილებებს, საზოგადოებრივ ჯანმრთელობასა და უსაფრთხოებას. საველე მუზეუმის მრავალი კოლექცია მსოფლიოს ათეულში შედის, მაგალითად, მუზეუმის ფრინველთა კანის კოლექცია მეოთხე ადგილზეა მსოფლიოში; მოლუსკების კოლექცია ჩრდილოეთ ამერიკაში ხუთ უდიდეს კოლექციას შორისაა; [22] მუზეუმის თევზების კოლექცია მსოფლიოში უდიდესია. საველე მუზეუმის სამეცნიერო კოლექციები წარმოიშვა იმ ნიმუშებისა და არტეფაქტებისგან, რომლებიც შეკრებილია 1891 და 1893 წლებს შორის მსოფლიო კოლუმბიის ექსპოზიციისათვის. [23] მუზეუმს უკვე დაარსებისთანავე ჰქონდა დიდი ანთროპოლოგიური კოლექცია. [24] დიდი რაოდენობით ადრეული ბუნების ისტორიის ნიმუშები მუზეუმმა შეიძინა უორდის ბუნების ისტორიის დაწესებულებიდან [25] რომელიც როჩესტერში, ნიუ იორკში მდებარეობს. ვრცელი შესყიდვების პროგრამისა და სხვა პროგრამების შედეგად, მუზეუმის კოლექცია მნიშვნელოვნად გაფართოვდა. [26] მუზეუმის არსებობის პირველი 50 წლის განმავლობაში, 440-ზე მეტმა მუზეუმის ექსპედიციამ შეიძინა ნიმუშები, მსოფლიოს ყველა კუთხიდან. [27]

ბიბლიოთეკა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

საველე მუზეუმის ბიბლიოთეკა მოეწყო 1893 წელს მუზეუმის სამეცნიერო პერსონალისთვის, მკვლევარების, სტუდენტებისა და ფართო საზოგადოების წევრებისათვის, როგორც კვლევის, გამოფენების განვითარების და საგანმანათლებლო პროგრამების რესურსი. ძირითადი კვლევითი კრებულების 275,000 ტომი კონცენტრირებულია ბიოლოგიურ სისტემატიკაზე, გარემოსდაცვით და ევოლუციურ ბიოლოგიაზე, ანთროპოლოგიაზე, ბოტანიკაზე, გეოლოგიაზე, არქეოლოგიაზე, მუზეოლოგიაზე და მასთან დაკავშირებულ საგნებზე. 

საველე მუზეუმი პროგრამებს სთავაზობს, როგორც არაფორმალურ, ისევე საჯარო სკოლის მოსწავლეებს. გამოფენები რჩება არაფორმალური განათლების მთავარ საშუალებად, მაგრამ მუზეუმმა თავისი ისტორიის განმავლობაში ინოვაციური საგანმანათლებლო პროგრამებით ეს ყველაფერი უფრო საინტერესო გახადა. მაგალითად, ჰარისის პროგრამა, რომელიც 1912 წელს დაიწყო, ჩიკაგოს სკოლის ბავშვებს სთავაზობს მუზეუმის ნივთებს, ნიმუშებს, არტეფაქტებსა და აუდიოვიზუალურ მასალებს.[28] განათლების დეპარტამენტი, რომელიც 1922 წელს გაიხსნა, მომხმარებელს სთავაზობს კლასებს, ლექციებს, საექსკურსიო ვიზიტებს,და განსაკუთრებულ ღონისძიებებს ოჯახებისთვის, მოზარდებისთვის და ბავშვებისთვის. 

მუზეუმის კურატორი და სამეცნიერო პერსონალი, გარდა კოლექციის მართვისა, ატარებენ ძირითად კვლევებს სისტემურ ბიოლოგიასა და ანთროპოლოგიაში. საველე მუზეუმი დაარსების დღიდან არის საერთაშორისო ლიდერი ევოლუციურ ბიოლოგიასა და პალეონტოლოგიაში, არქეოლოგიასა და ეთნოგრაფიაში. მას დიდი ხანია აქვს მჭიდრო კავშირები ჩიკაგოს უნივერსიტეტთან და ჩიკაგოს ილინოისის უნივერსიტეტთან. [29]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Museum History. The Field Museum.
  2. 2.0 2.1 archINFORM — 1994.
  3. TEA-AECOM 2016 Theme Index and Museum Index: The Global Attractions Attendance Report გვ. 68–73. Themed Entertainment Association. ციტირების თარიღი: 23 March 2018
  4. Theatres of Nature Dioramas at the Field Museum.. 
  5. Field Museum Traveling Exhibitions.
  6. The Field Museum. Bardoe, Cheryl (2011).
  7. 7.0 7.1 The Natural History of the Field Museum: Exploring the Earth and its People. Boyer, BH (1993).
  8. The Anthropology Collections of the Field Museum. 
  9. Herpetology at the Field Museum of Natural History, Chicago: the First Hundred Years. 
  10. Ornithology at the Field Museum, pp145-161. In: Davis, W.E. Jr. and J.A. Jackson (eds). Contributions to the History of North American Ornithology. Memoirs of the Nuttall Ornithological Club, 12, Cambridge, Massachusetts.. 
  11. CEB, Committee on Evolutionary Biology, University of Chicago, Faculty (Field Museum).
  12. University of Illinois at Chicago, Department of Anthropology, Associated Field Museum Faculty. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-12-03. ციტირების თარიღი: 2021-09-23.
  13. The life of Edward E. Ayer.. 
  14. Museums in Motion: An Introduction to the History and Functions of Museums. Alexander, EP (1979).
  15. Address of Mr. Stanley Field, president of the Museum. 
  16. Field Museum Changes Locations.
  17. The Museums in America: A critical study, Volumes 1-3.. Coleman, LV (1939).
  18. Museums of Natural History and the people who work in them. Williams, PM (1973).
  19. Curators, collections, and contexts: Anthropology at the Field Museum, 1893–2002. Nash, S. E.; GM Feinman (2003).
  20. An explorer's guide to the Field Museum. 
  21. Museums in the Park: Attendance Statistics."Museums in the Park: Attendance Statistics".
  22. The Mollusks. A guide to their study, collection and preservation. American Malacological Society, Universal Publishers. 
  23. (1905) Studies of the museums and kindred institutions of New York City, Albany, Buffalo, and Chicago, with notes on some European institutions [published in English, translated from German, in-depth comparative review of Field Museum exhibits, collections and operations around 1899- 1900]. Smithsonian Institution, Government Printing office, No 138. 
  24. (2010) Do museums still need objects?. University of Pennsylvania Press. 
  25. Ward's Natural Science Establishment Papers. University of Rochester Libraries (1876–1988). ციტირების თარიღი: June 28, 2015
  26. In Brightest Africa. Garden City Publishers. 
  27. Address of Mr. Stanley Field, president of the Museum. in: Three Addresses, Field Museum Press. 
  28. Harris Learning Collection. fieldmuseum.org.
  29. Academic Training & Research Education. The Field Museum.