ანევრიზმა

ანევრიზმა — სისხლძარღვის შემოფარგლული გაგანიერება, მისი კედლის გამობერვა. ვითარდება არტერიებში, ვენებში, ზოგჯერ გულში, გულის კუნთის ინფარქტის შედეგად. განსაკუთრებით ხშირია აორტის ანევრიზმა. განარჩევენ ცრუ და ჭეშმარიტ ანევრიზმას.

ბაზილარული არტერიის თითისტარისებრი ანევრიზმა

თავის ტვინის ბაზილარული არტერიის (ინგ. Basilar artery (BA)) თითისტარის ფორმის ანევრიზმული გაგანიერება. აღსანიშნავია, რომ ქალასშიგა არტერიებს შორის თითისტარისებრ გაგანიერებას ყველაზე ხშირად განიცდის ბაზილარული არტერია. ანევრიზმის გასკდომამდე სიმპტომები უმეტესად არ ვლინდება, თუმცა, ზოგჯერ აღინიშნება თავის ტკივილი და თავის ტვინის ნერვების დეფიციტის კლინიკური გამოვლინებები. გასკდომის შემთხვევაში კი აღინიშნება სუბარაქნოიდული სისხლჩაქცევის კლინიკური გამოვლინებები: ცნობიერების დაკარგვა, თავის ტკივილი (პაციენტები ხშირად ახასიათებენ, როგორც "ცხოვრებაში ყველაზე საშინელ თავის ტკივილს"), გუგის პათოლოგიები, მენინგიზმი (მენინგიტისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები მენინგიტის არარსებობისას) და ფოკალური ნევროლოგიური ნიშნები, გამომდინარე სისხლდენის მდებარეობიდან). დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევების (მაგნიტურ-რეზონანსული (MRA) ან კომპიუტერულ-ტომოგრაფიული ანგიოგრაფია (CTA)) საფუძველზე.

თავის ტვინის შუა არტერიის ანევრიზმა

თავის ტვინის შუა არტერიის (ინგ. Middle cerebral artery (MCA)) ანევრიზმული წარმონაქმნი. ანევრიზმის გასკდომამდე სიმპტომები უმეტესად არ ვლინდება, თუმცა, ზოგჯერ აღინიშნება თავის ტკივილი, გულყრა, თავბრუსხვევა (ვერტიგო) და სისუსტე სხეულის საპირისპირო ნახევარში. გასკდომის შემთხვევაში კი აღინიშნება სუბარაქნოიდული სისხლჩაქცევის კლინიკური გამოვლინებები: ცნობიერების დაკარგვა, თავის ტკივილი (პაციენტები ხშირად ახასიათებენ, როგორც "ცხოვრებაში ყველაზე საშინელ თავის ტკივილს"), გუგის პათოლოგიები, მენინგიზმი (მენინგიტისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები მენინგიტის არარსებობისას) და ფოკალური ნევროლოგიური ნიშნები, გამომდინარე სისხლდენის მდებარეობიდან). აღსანიშნავია, რომ MCA-ს ანევრიზმა ყველაზე ხშირად წარმოიქმნება მისი ბიფურკაციის (ორად გაყოფის) ადგილას. დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევების (მაგნიტურ-რეზონანსული (MRA) ან კომპიუტერულ-ტომოგრაფიული ანგიოგრაფია (CTA)) საფუძველზე.

უკანა შემაერთებელი არტერიის ანევრიზმა

თავის ტვინის უკანა შემაერთებელი არტერიის (ინგ. Posterior communicating artery (PComA)) ანევრიზმული წარმონაქმნი. ანევრიზმის გასკდომამდე სიმპტომები უმეტესად არ ვლინდება, თუმცა, ზოგჯერ აღინიშნება თავის ტკივილი, მხედველობის დარღვევები და თავის ტვინის ნერვების (ძირითადად, მესამე და მეხუთე) დეფიციტები. გასკდომის შემთხვევაში კი აღინიშნება სუბარაქნოიდული სისხლჩაქცევის კლინიკური გამოვლინებები: ცნობიერების დაკარგვა, თავის ტკივილი (პაციენტები ხშირად ახასიათებენ, როგორც "ცხოვრებაში ყველაზე საშინელ თავის ტკივილს"), გუგის პათოლოგიები, მენინგიზმი (მენინგიტისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები მენინგიტის არარსებობისას) და ფოკალური ნევროლოგიური ნიშნები, გამომდინარე სისხლდენის მდებარეობიდან). დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევების (მაგნიტურ-რეზონანსული (MRA) ან კომპიუტერულ-ტომოგრაფიული ანგიოგრაფია (CTA)) საფუძველზე.

ბაზილარული არტერიის პერფორატორის ანევრიზმა

თავის ტვინის ბაზილარული არტერიის პერფორატორის ანევრიზმული წარმონაქმნი. ეს ანევრიმები უმეტესად მცირე ზომისაა და, შესაბამისად, გასკდომამდე სიმპტომები ძირითადად არ ვლინდება, თუმცა, ზოგჯერ აღინიშნება თავის ტკივილი და მხედველობის დარღვევები. გასკდომის შემთხვევაში კი აღინიშნება სუბარაქნოიდული სისხლჩაქცევის კლინიკური გამოვლინებები: ცნობიერების დაკარგვა, თავის ტკივილი (პაციენტები ხშირად ახასიათებენ, როგორც "ცხოვრებაში ყველაზე საშინელ თავის ტკივილს"), გუგის პათოლოგიები, მენინგიზმი (მენინგიტისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები მენინგიტის არარსებობისას) და ფოკალური ნევროლოგიური ნიშნები, გამომდინარე სისხლდენის მდებარეობიდან). დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევების (მაგნიტურ-რეზონანსული (MRA) ან კომპიუტერულ-ტომოგრაფიული ანგიოგრაფია (CTA)) საფუძველზე.

წინა შემაერთებელი არტერიის ანევრიზმ

თავის ტვინის წინა შემაერთებელი არტერიის (ინგ. Anterior communicating artery (AComA)) ანევრიზმული წარმონაქმნი. ანევრიზმის გასკდომამდე სიმპტომები უმეტესად არ ვლინდება, თუმცა, ზოგჯერ აღინიშნება თავის ტკივილი და მხედველობის დარღვევები. გასკდომის შემთხვევაში კი აღინიშნება სუბარაქნოიდული სისხლჩაქცევის კლინიკური გამოვლინებები: ცნობიერების დაკარგვა, თავის ტკივილი (პაციენტები ხშირად ახასიათებენ, როგორც "ცხოვრებაში ყველაზე საშინელ თავის ტკივილს"), გუგის პათოლოგიები, მენინგიზმი (მენინგიტისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები მენინგიტის არარსებობისას) და ფოკალური ნევროლოგიური ნიშნები, გამომდინარე სისხლდენის მდებარეობიდან). დიაგნოზის დასმა ხდება რადიოლოგიური კვლევების (მაგნიტურ-რეზონანსული (MRA) ან კომპიუტერულ-ტომოგრაფიული ანგიოგრაფია (CTA)) საფუძველზე.

იხილეთ აგრეთვე

ქალასშიგა ანევრიზმა

ლიტერატურა

ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 1, თბ., 1975. — გვ. 453.
ანევრიზმა — სტატია ენციკლოპედია ბრიტანიკიდან (ინგლისური)

რესურსები ინტერნეტში

Jung YJ, Kim MS, Choi BY, Chang CH. Fusiform aneurysm on the basilar artery trunk treated with intra-aneurysmal embolization with parent vessel occlusion after complete preoperative occlusion test. J Korean Neurosurg Soc. 2013 Apr;53(4):235-40. doi: 10.3340/jkns.2013.53.4.235. Epub 2013 Apr 30. PMID: 23826480; PMCID: PMC3698234.
Fusiform intracranial aneurysm - Radiopaedia
Auricchio AM, Di Bonaventura R, Marchese E, Della Pepa GM, Sturiale CL, Menna G, Skrap B, Olivi A, Albanese A. Navigating Complexity: A Comprehensive Approach to Middle Cerebral Artery Aneurysms. J Clin Med. 2024 Feb 24;13(5):1286. doi: 10.3390/jcm13051286. PMID: 38592120; PMCID: PMC10931706
Surgical Management of Aneurysms of the Middle Cerebral Artery - Neupsykey
Zelman S, Goebel MC, Manthey DE, Hawkins S. Large Posterior Communicating Artery Aneurysm: Initial Presentation with Reproducible Facial Pain Without Cranial Nerve Deficit. West J Emerg Med. 2016 Nov;17(6):808-810. doi: 10.5811/westjem.2016.8.30457. Epub 2016 Sep 29. PMID: 27833694; PMCID: PMC5102613
Satti SR, Vance AZ, Fowler D, et al. J NeuroIntervent Surg 2017;9:669–673.
Park JH, Park SK, Kim TH, Shin JJ, Shin HS, Hwang YS. Anterior communicating artery aneurysm related to visual symptoms. J Korean Neurosurg Soc. 2009 Sep;46(3):232-8. doi: 10.3340/jkns.2009.46.3.232. Epub 2009 Sep 30. PMID: 19844624; PMCID: PMC2764022.