F-22 Raptor

F-22 Raptor
აშშ–ის F-22 Raptor
ფუნქცია	სტელსის საჰაერო უპირატესობის გამანადგურებელი, მრავალფუნქციური გამანადგურებელი
წარმოება	Lockheed Martin Aeronautics Boeing Integrated Defense Systems
პირველი გაფრენა	YF-22: 29 სექტემბერი 1990 F-22: 7 სექტემბერი 1997
წარდგენა	15 დეკემბერი 2005
სტატუსი	აქტიური
ძირითადი მომხმარებლები	აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები
წარმოების რაოდენობა	141 (2009 წლის მაისისთვის)
პროგრამის ღირებულება	65 მილიარდი აშშ-ის დოლარი
ერთეულის ღირებულება	137.5 მილიონი აშშ-ის დოლარი
შეიქმნა	X-44 MANTA FB-22

F-22 Raptor არის Lockheed Martin-ის მიერ წარმოებული ამერიკის შეერთებული შტატების ერთ ადგილიანი, ორ ძრავიანი სტელსის სისტემის მეხუთე თაობის გამანადგურებელი თვითმფრინავი, რომელიც შეიქმნა 1980-იან წლებში გამოშვებული F-15 Eagle-ს შესაცვლელად. აშშ-ის შეიარაღებაში შევიდა 2000-იან წლებში, მხოლოდ 187 F-22 არის შეკვეთილი. მისი ექსპორტი აკრძალურია, მიუხედევად იმისა, რომ იაპონიამ, ისრაელმა და ავსტრალიამ ინტერესი გამოიჩინა.

კრიტიკა

ზოგიერთი მას იწუნებ,ს რადგან ფიქრობს, რომ იგი არაა გათვლილი ასიმეტრიული კონფლიქტებისთვის, რომლებშიც ამერიკელები მონაწილეობენ (ავღანეთის ომი, ერაყის ომი) და რომლებშიც, მათი აზრით, საჭიროა მოიერიშე თვითფრინავები და არა ცივი ომის ტიპიური საჰაერო უპირატესობის მფლობელი თვითმფრინავები.

ომებში მომაწილეობა

2011 წლის მონაცემებით სამხედრო ოპერაციებში მონაწილეობა არ მიუღია.

ავარიები

2004 წლის 20 დეკემბერს, ნელის ბაზიდან აფრენის შემდეგ ერთი F-22 მაშინვე ჩამოვარდა. მფრინავმა დროულად მოახდინა კატაპულტირება და გადარჩა.

2009 წლის 25 მარტს, ერთი F-22 ჩამოვარდა ედვარდსის ბაზიდან დაახლოებით 10 კილომეტრის დაშორებით. მფრინავი არ მსახურობდა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში. იგი მუშაობდა კომპანია Lockheed-თვის. დაიღუპა.

რესურსები ინტერნეტში

• (ინგლისური) F-22 ავიამშენებლის ოფიციალური საიტი
• (ინგლისური) ვებ-გვერდი F-22 შესახებ
• (ინგლისური) F-22 GlobalSecurity.org–ზე
• (ინგლისური) F-22 იოსებ ფ.ბაუჰერის ვებ-გვერზე
• (ინგლისური) F-22 სურათი
• (ინგლისური) F-22 ტექნიკური დეტალები