მარტოობის ასი წელიწადი

„მარტოობის ასი წელიწადი“ (ესპ. Cien años de soledad) — კოლუმბიელი მწერლის, ნობელის პრემიის ლაურეატის გაბრიელ გარსია მარკესის 1967 წელს დაწერილი რომანი. ლათინოამერიკული მაგიური რეალიზმის ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ნიმუში. ლიტერატურული ტექსტი მკითხველს ცხოვრებისეული სიმართლით, მოვლენებისა და ხასიათების ეპიკურობით აოცებს. ეს არის რომანი, სადაც ერთმანეთის გვერდიგვერდ დგას სინამდვილე და გამონაგონი, დრამა და ლირიკა, ტრაგედია და კომედია. რომანში უხვად არის გამოყენებული უძველესი კულტურული სიმდიდრე: კლასიკური მითოლოგიური თემები, ხალხური ზღაპრული სახეები.

რომან მარტოობის ასი წელიწადის ქართული თარგმანი ეკუთვნის ელზა ახვლედიანს.

თხრობის ფორმა

თხრობის ფორმა, როგორც თავად მწერალი აღნიშნავს ერთ-ერთ ინტერვიუში, ”სწორხაზოვანი, თანმიმდევრული და რამდენადმე ზედაპირულია”. იგი სავსებით ჩვეულებრივად, ბუნებრივად გვიყვება თითქმის დაუჯერებელსა და ფანტასტიკურ ამბებს.

შინაარსი

ტრაგიკული და, ამავე დროს, სასაცილომდე უცნაურია ერთ შორეულ მიყრუებულ სოფელში - მაკონდოში დასახლებული ბუენდიების გვარის ამბავი. ბუენდიები უმეტესად ძლიერი ვნებებისა და რკინის ნების ადამიანები იყვნენ: უყვარდათ, სძულდათ, შრომობდნენ, ომობდნენ, ერთ დღეს კი თავს დაატყდათ სტიქია და პირისაგან მიწისა აღიგავა მაკონდო და ბუენდიების უკანასკნელი ნაშიერი.

დახასიათება

როგორც ყველა ჭეშმარიტი მხატვრული ნაწარმოები, სადაც ფანტასტიკის ელემენტი სჭარბობს, ბევრი ლიტერატურათმცოდნისა და კრიტიკოსის აზრით, მარკესის ეს რომანიც ამოუცნობია.

ადამიანური იმედების მსხვრევის თემა რომანში არაერთგზის მეორდება და ამ მხრივ იგი ტრაგიკულია, მაგრამ უიმედობას როდი გვიტოვებს გულში! ერთობ მაღალოსტატურად არის დახატული ჭეშმარიტი ადამიანური გრძნობები და თვისებები: მშობელი მიწის ძახილი, სიყვარული, შრომისმოყვარეობა, სულიერი სიმტკიცე, მოვალეობის ერთგულება, სიმამაცე. მწერალი ხმას იმაღლებს იმ ბნელი სოციალური ძალების წინააღმდეგ, რომელმაც დაღუპვის პირამდე მიიყვანა მისი მაკონდო. მწერლის ჰუმანიზმი ბრძოლისაკენ მოუწოდებს; მან იცის, თუ ადამიანი (ან საზოგადოება) მხდალია, ივიწყებს წარსულს და ქედს უხრის ბოროტებას, მაშინ მას აღარაფერი ეშველება. სამუდამოდ განწირულს ან წითელი ჭიანჭველები შეჭამენ ცოცხლად ან სხვა რამ უწმინდური მოუღებს ბოლოს.