ჰიპერბორეელები

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

ჰიპერბორეელები (ბერძნ. Ύπερβορεος; ლათ. hyperboreus — ბორეას მიღმელები; „ჩრდილოეთი ქარის მიღმა მცხოვრები“) — ჩრდილოეთის მითიური ხალხი, რომლის სამყოფელი ძნელი დასადგენია. ცხოვრობდნენ იმ მხარეში, საიდანაც ბორეასი, ჩრდილოეთის ქარი ჰქრის.

პირველი მოხსენიება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჰეროდოტე, რომელიც აღიარებდა მხოლოდ იმ ხალხს, რომელთა არსებობაც დაბეჯითებით იცოდა (მაგ: სვანთა, კოლხთა ძლიერი ტომისა, რაზედაც ზოგი დილეტანტი დაობდა ხოლმე), ამ შემთხვევაში ეჭვს გამოთქვამს. ასევე სტრაბონიც. პლინიუსი კი ამტკიცებს, ჰიპერბორეელნი ნამდვილად არსებობდნენო; ერატოსთენე შორეულ ჩრდილოეთში ამკვიდრებს. ჩვენი დროისთვის ზოგი სკანდინავიელებად მიიჩნევს, ზოგი პონტის მიღმელებად, გერმანელებად, იტალიელებადაც კი.

აღწერა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მითის შინაარსი ნაკლებად შეეფერება შორეული ჩრდილოეთის ჰავას: ნეტართა მხარეა, მზე ექვს თვეს არ ჩადის, ხილი უცებ მწიფდება, ბედნიერი ხალხი აპოლონს ემსახურება, ქიშპი არ იციან, შრომა და ჯაფა; ათასი წელი იცოცხლებდნენ, მაგრამ ბეზრდებათ ცხოვრება და საზეიმოდ ხტებიან ქარაფებიდან ზღვაში, ან წყნარად შედიან და შეუმჩნევლად კვდებიანო. ჯადოქრებიც არიან, განძის მპოვნელნი. უფრო სარწმუნოა, რომ ლაპარაკია თესალიაზე, სადაც აპოლონის კულტის უძველეს ძირებს ეძებენ. თვით ჰიპერბორეოსი ხორცშესხმული გმირია. აპოლონიოს დედამ ლეტომ შვა მიწაში. ამიტომ დელფოში გადასახლებამდე აპოლონიც აქ იყო, მერეც ხშირად ნახულობდა ჰიპერბორეეთს; აქ ჰქონია შენახული მოწამლული ისრები, რომელთა შემწოებითაც კიკლოპები დახოცა და ზევსის სასჯელი დაიტეხა. საერთოდ, ამ საოცარი მითოლოგიური ხალხის ამბავი მჭიდროდაა დაკავშირებული დელფოს, დელოსის და ტემპეს დაძრებთან. აპოლონი აქ გაზაფხულიდან შემოდგომამდე იმყოფებოდა, ე. ი. მზესთან ერთად: მზე გაზაფხულზე ამოდიოდა, შემოდგომაზე ჩადიოდა, ე. ი. წელიწადში ერთხელ ამოდიოდა, ერთხელ ჩადიოდა, ექვსი თვე დღე იყო, ექვსი ღამე: აქედან წასულ ჰიპერბორეოსს მიეწერებოდა დელფოს დაარსებაც. დღეს ჰიპერბორეელებს ეძახიან ჩუქჩებს, იუკაგირებს, კამჩადალებს, ესკიმოსებს და პოეტურად ეს ყველაზე სწორია.

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]