ცხელი წერტილები (გეოლოგია)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
დედამიწის უმსხვილესი ცხელი წერტილების რუკა

ცხელი წერტილებილითოსფეროს ქვეშ, მანტიაში ტემპერატურის ძლიერი ამაღლების შედეგად წარმოქმნილი ლოკალური დნობის არეები. მათი დიამეტრი აღწევს რამდენიმე ასეულ კილომეტრს. ცხელი წერტილები ვლინდება ოკეანის ფსკერის ინტენსიური ვულკანური აქტიურობით.

ფილების ტექტონიკის მიხედვით, ცხელი წერტილები არსებობენ ხანგრძლივი დროის (ათეული მილიონი წელი და მეტი) განმავლობაში; ისინი მანტიაში ფიქსირებული არეებია, ხოლო მათ თავზე მდებარე ლითოსფეროს ფილას კი შეუძლია გადაადგილება. ასეთ შემთხვევაში ცხელი წერტილი ფილის ზედაპირზე წარმოქმნის ვულკანური ამოფრქვევის ახალ-ახალ წერტილებს, რომელთა ერთობლიობა ქმნის ვულკანური ცენტრების მწკვრივს (წყალქვეშა ვულკანური ქედები, მაღლობები, ვულკანური კუნძულების მწკვრივები).

ამ ტიპის წარმონაქმნებია: წყნარ ოკეანეშიჰავაის კუნძულებისა და ჩრდილოეთ-დასავლეთ ქედის (იმპერატორის მთების) სისტემა, ტუამოტუს და ლაინის კუნძულები, ტუბუაის, გილბერტისა და მარშალის კუნძულები; ატლანტის ოკეანეში – მაღლობი რიუ-გრანდი და ვეშაპის ქედი, რეიკიანესის ქედი და სხვა; ინდოეთის ოკეანეში ქედი კერგელენი და სხვა.

ცხელი წერტილების კვალი დადგენილია კონტინენტებზეც.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]