ყაბარდას, ბალყარეთისა და ყარაჩაის გაერთიანებული ვილაიეთი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
ყაბარდას, ბალყარეთისა და ყარაჩაის გაერთიანებული ვილაიეთი
რუს. Объединенный вилайят Кабарды, Балкарии и Карачая
Flag of Caucasian Emirate.svg
კავკასიური საემიროს დროშა
შეიქმნა

2002 წლის ივლისი (სხვა სახელით)

2007 წლის 7 ოქტომბერი (როგორც ყაბარდას, ბალყარეთისა და ყარაჩაის გაერთიანებული ვილაიატი)
გაუქმდა

2007 წლის 7 ოქტომბერი (სხვა სახელით)

2017 წლის 7 თებერვალი (როგორც ყაბარდას, ბალყარეთისა და ყარაჩაის გაერთიანებული ვილაიატი)

მუსლიმ ათაევი (ემირ საიფულაჰ)
რუსამ ბეკანოვი
ანზორ ასტემიროვი (ემირ საიფულაჰი)
მკითხველი ძაპუევი (ემირ აბდულაჰი)
ალიმ ზანკიშიევი (ემირ უბაიდალა)
ტიმურ ტატჩაევი (ემირ ხამზა)
რუსლან ბარიბეკოვი (ემირ ხამზა)
ხასანბი ფაქოვი (ემირ აბუ ხასანი) †
თენგიზ გუკეტლოვი (ემირ თენგიზი) †
ასტემირ ბერხამოვი (ემირ ალ ბარა) †
რობერტ ზანკიშიევი (ემირ აბდულაჰი) †

ზალიმ შებზუხოვი (ემირ სალიმი) †

ყაბარდას, ბალყარეთისა და ყარაჩაის გაერთიანებული ვილაიეთი (რუსულად: Объединенный вилайят Кабарды, Балкарии и Карачая), ასევე ცნობილი როგორც ვილაიეთ KBK, — მებრძოლი ისლამისტური ჯიჰადისტური ორგანიზაცია, რომელიც დაკავშირებულია რუსეთის რესპუბლიკაში ადგილობრივი და ფედერალური უსაფრთხოების ძალების წინააღმდეგ მრავალრიცხოვან თავდასხმებთან ყაბარდო-ბალყარეთისა და ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ნაწილებში, ჩრდილოეთ კავკასიაში. ვილაიეტ KBK 2007 წლიდან არის კავკასიის საამიროების ჯგუფის წევრი.[1]

ჯგუფმა თავისი ადრეული წევრების უმეტესობა ბალყარელებისგან შეადგინა, რომლებიც რესპუბლიკაში უმცირესობას წარმოადგენდნენ. 2005 წლიდან 2010 წლამდე მათი დიდი ხნის ლიდერი ანზორ ასტემიროვი (ემირ საიფულაჰ) ყაბარდოელი იყო. წევრები სხვა ეთნიკურ ჯგუფებსაც შეადგენდნენ, როგორებიცაა ყარაჩაელები და რუსები. ჯგუფს სახელი ეწოდა მე -7 საუკუნის იარმუკის ბრძოლის მიხედვით.

წარმოშობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჯგუფი ჩამოყალიბდა როგორც ომიერი არაძალადობრივი ორგანიზაცია, რომელსაც ისლამური ცენტრი დაარქვეს 1993 წელს. ჯგუფს ეწოდა ყაბარდო-ბალყარეთის ჯამაატი, როდესაც 1997 წელს ორიგინალი სახელით დარეგისტრირების უფლება აღარ მისცეს. ჯგუბის მიზნები თანდათანობით შეიცვალა და ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკის დიდი ხნის მმართველ ვალერი კოკოვზე გადაირთო. ის რესპუბლიკაში ერთადერთ მეჩეთს აკონტროლებდა და განურჩევლად და სასტიკად ავიწროებს მათ.

იარმუკი დაარსდა, როგორც 30 ბალყარელისა და ყაბარდოელის გაერთიანება მუსლიმ ათაევის (ემირ საიფულაჰი) მეთაურობით, რომლებიც ვარჯიშობდნენ ჩეჩენ მებრძოლ რუსლან გელაევის ბანაკში პანკისის ხეობაში, საქართველოში. 2002 წელს ჯგუფი ეხმარებოდა გელაევის ძალებს ინგუშეთის რესპუბლიკაში, სოფელ გალაშკში. ყაბარდო-ბალყარეთში დაბრუნებისთანავე, ათაევმა და მისმა კაცებმა დაიწყეს გაწვევები და რადიკალიზებული ახალგაზრდების აყვანა.[2][3] გაგრძელებული ზეწოლის შედეგად, ჯგუფის ლიდერი, მუსა მუკოზოევი (მუსა მუკოჟოვი) იატაკქვეშეთს შეუერთდა. ბევრი ადგილობრივი ახალგაზრდა რადიკალი შეუერთდა ისლამურ სამშვიდობო არმიას, რომელიც 1999 წელს ჩეჩნეთიდან დაღესტნის რესპუბლიკაში შეიჭრა ან ჩეჩნეთის სეპარატისტულ მხარეში იბრძოდა ჩეჩნეთის მეორე ომში.

რადიკალი ჩეჩენი მეთაური შამილ ბასაევი მჭიდრო კავშირში იყო ადგილობრივ სალაფიტებთან, რომლებიც 2003 წელს თვეზე მეტხანს ცხოვრობდნენ ქალაქ ბაკსანში, სანამ პოლიციელები თავს დაესხმეოდნენ. ინგუში სავარაუდო თვითმკვლელი ტერორისტი, ზარემა მუჟახოევა ცხოვრობდა რესპუბლიკის დედაქალაქ ნალჩიკში, სანამ მოსკოვში თავს არ მოიკლავდა. ნალჩიკის მკვიდრმა 2004 წლის აგვისტოში მოსკოვის მეტროში თავი აიფეთქა. [4]

ნალჩიკის დარბევა და შედეგები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იარმუკი იყო მთავარი ძალა, რომელიც მონაწილეობდა 2005 წელს დედაქალაქ ნალჩიკში დაახლოებით 100–200 ძირითადად გაურკვეველი ბოევიკის ბოროტულ დარბევაში, რომლის დროსაც 140 – ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, მათ შორის 95 სავარაუდო მეამბოხე. თავდასხმის შემდეგ უამრავი ეჭვმიტანილი დააკავეს და სულ მცირე 52 გაასამართლეს. როგორც ჩანს, ჯამაათმა დაკარგა თავისი წევრების უმეტესობა, მათ შორის ლიდერის მოადგილე ილიას გორჩხანოვი. გადარჩენილები დაბრუნდნენ და 2007 წლის ბოლოს შევიდნენ ყაბარადას, ბალყარეთისა და ყარაჩაის გაერთიანებულ ვილაიეტში, რომლებიც მოქმედებდნენ არა მხოლოდ ყაბარდო-ბალყარეთში, არამედ მეზობელ რესპუბლიკაში ყარაჩაი-ჩერქეზეთში, მისი მშობლიური ყარაჩაი ჯამაათის განადგურების შემდეგ. იმ დროისთვის ვილაიეტ KBK– ს მიკუთვნებული თავდასხმების რაოდენობა შედარებით დაბალი იყო. მათი ძირითადი საქმიანობა მიზნად ისახავდა მკვლელობებს, მაგალითად ანატოლი კიაროვის მკვლელობას. გამონაკლისი იყო ცხრა რუსი მონადირის ჯგუფის დახვრეტა 2007 წლის ნოემბერში. ბოევიკები სისტემატურად განაგრძობდნენ ახალი მებრძოლების დაკომპლექტებას და იარაღის შეგროვებას.[5][6]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. "The North Caucasus: The Challenges of Integration (II), Islam, the Insurgency and Counter-Insurgency" დაარქივებული 2014-03-01 საიტზე Wayback Machine. (PDF). International Crisis Group. 19 October 2012. Archived from the original (PDF) on 4 March 2016.
  2. Analysis: N Caucasus militants, BBC News, 13 October 2005
  3. Religious Extremism Finds Fertile Ground, დაარქივებული 2014-03-01 საიტზე Wayback Machine. St. Petersburg Times, October 18, 2005
  4. Renewed Fears of Militancy in Kabardino-Balkaria, Institute for War and Peace Reporting, 6 Jul 06
  5. Nalchik Indictment Rewrites Recent History, Radio Free Europe/Radio Liberty, April 16, 2009
  6. Five Years On, Militants In Kabardino-Balkaria Take On New Role, Radio Free Europe/Radio Liberty, October 13, 2010