ფესვის ამოღება
ფესვის ამოღება, ამოფესვა — ახარისხების შებრუნებული ალგებრული მოქმედება. a რიცხვიდან ამოვიღოთ n-ური ხარისხის ფესვი ნიშნავს ვიპოვოთ ისეთი x რიცხვი, რომლის n-ური ხარისხი უდრის a-ს, ე. ი. xn=ax. x რიცხვს (აღინიშნება ასე: ) ეწოდება ფესვი ანუ რადიკალი, n-ს ფესვის მაჩვენებელი, a-ს — ფესვქვეშა გამოსახულება. მაგალითად ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლეში , ვინაიდან . კომპლექსურ რიცხვთა შორის კიდევ არსებობს ორი ფესვი მეორე რიცხვის ფესვს ეწოდება კვადრატული ფესვი (აღინიშნება ასე: ), მესამე ხარისხისას — კუბური ფესვი. a რიცხვიდან n-ური ხარისხის ფესვის ამოღება ეკვივალენტურია xn-a=0 ორწევრა განტოლების ამოხსნისა. უწოდებენ არითმეტიკულს, თუ a≥0 და აიღება დადებითი ფესვი. მოქმედებანი ფესვებზე სავსებით მართებულია მხოლოდ არითმეტიკული ფესვებისათვის. მაგალითად, ტოლობა არ არის სწორი მაშინ, როცა x<0 (მართლაც, როცა მაგალითად x=-8, აქვს სამი, ხოლო ექვსი კომპლექსური ფესვი). ფესვის ამოღებისას შესრულებულია შემდეგი ტოლობები: . ფესვის ამოღებისას სარგებლობენლოგარითმული ან ფესვების სპეციალური ცხრილებით.
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 10, თბ., 1986. — გვ. 276-277.