კალიპე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა

კალიპე კიზიკელი (ძვ. ბერძნ. Κάλλιππος; დ. ძვ. წ. 370 — გ. ძვ. წ. 300) — ძველი ბერძენი ასტრონომი.

კალიპემ დახვეწა ევკტემონის მიერ აღმოჩენილი უთანასწორობა წეკიწადის დროებს შორის. კალიპეს გაანგარიშებით გაზაფხულის ბუნიობიდან ზაფხულის მზებუდობამდე გადიოდა 94 დღე-ღამე, ზაფხულის მზებუდობიდან შემოდგომის ბუნიობამდე — 92 დღე-ღამე, შემოდგომის ბუნიობიდან ზამთრის მზებუდობამდე — 89 დღე-ღამე, ზამთრის მზებუდობიდან გაზაფხულის ბუნიობამდე — 90 დღე-ღამე.

კალიპემ შეცვალა ძველბერძნული კალენდრის მეტონის ციკლი, შეამცირა რა მეტონის ოთხწლიანი მეტონის ციკლი ერთი დღით, რის შედეგადაც 76 წელიწადში საშუალოდ გამოუვიდა 365,25 დღე-ღამე. კალიპეს ციკლის საშუალო წლიური სიდიდე უდრიდა ძვ. წ. 46 წელს მიღებული იულიუსის კალენდრის საშუალო წლიურ მნიშვნელობას.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Паннекук А. История астрономии. М.: Наука, 1966.
  • Рожанский И. Д. История естествознания в эпоху эллинизма и Римской империи. М.: Наука, 1988.
  • Neugebauer O. History of ancient mathematical astronomy, v. 1-3. Berlin: Springer, 1975.
  • van der Waerden B. L. The Motion of Venus, Mercury and the Sun in Early Greek Astronomy. Archive for History of Exact Sciences, 26, 1982, p. 99-113.
  • van der Waerden B. L. Greek astronomical calendars II. Callippos and his calendar. Archive for History of Exact Sciences, 29, 1984, p. 115—124.