იეჰოვას მოწმეები

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება

იეჰოვას მოწმეები (ინგლ. Jehovah's Witnesses) — ქრისტიანული რელიგიური ორგანიზაცია. ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს ბრუკლინში. რელიგიათა სისტემაში იეჰოვას მოწმეების ადგილი დღემდე გაურკვეველია. ზოგი წყაროს თანახმად, იეჰოვას მოწმეები არის პროტესტანტული მიმდინარეობის ორგანიზაცია.[1][2][3][4] სხვა წყაროების თანახმად, ეს არის პარაქრისტიანული კონფესია[5][6][7]. ტრადიციული კონფესიების [8][9], ასევე ზოგი მკვლევრის აზრით[10][11] იგი არის ტოტალიტარული სექტა. თვითონ ორგანიზაციის გამოთვლებით 2016 წლისთვის მსოფლიოში იეჰოვას მოწმეების რაოდენობა 8 220 105 ადამიანს აღწევს.[12]

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იეჰოვას მოწმეების ისტორია სათავეს იღებს მოძრაობა „ბიბლიის მკვლევარებიდან“, რომელიც XIX საუკუნის 70-იანი წლების ბოლოს ჩარლზ ტეიზ რასელმა აშშ-ში ჩამოაყალიბა. მალევე, როგორც იურიდიულმა სუბიექტმა ბიბლიის მკვლევართათვის ლიტერატურით უზრუნველყოფისთვის პენსილვანიაში დააარსა გამომცემლობა „საგუშაგო კოშკის, ბიბლიისა და ტრაქტატების საზოგადოება”. რასელი იყო „სკს“-ს პირველი პრეზიდენტი.

„პასტორი რასელი“, როგორც მას შეარქვეს, არ ყოფილა რელიგიური ჯგუფი „იეჰოვას მოწმეების” დამაარსებელი. ის საკუთარ თავს არასოდეს არ მიიჩნევდა „იეჰოვას მოწმედ”. ბიბლიის მკვლევარებმა სახელწოდება შეიცვალეს 1931 წელს 26 ივლისს ჩატარებულ კონგრესზე კოლუმბუსში.

იეჰოვას მოწმეების ორგანიზაციის თანამედროვე ისტორია 19-ე საუკუნის ბოლოს იღებს სათავეს. იმ დროს, ბიბლიის მკვლევართა პატარა ჯგუფის წევრები, რომლებიც ამერიკის შეერთებულ შტატებში, პენსილვანიაში, პიტსბურგთან ახლოს ცხოვრობდნენ, შეუდგნენ ბიბლიის სისტემატურ კვლევას. მათ ეკლესიის მიერ დადგენილი დოგმების შედარება დაიწყეს იმასთან, რასაც ბიბლია სინამდვილეში ასწავლის. ისინი ბიბლიიდან ნასწავლს გამოსცემდნენ წიგნების, გაზეთებისა და იმ ჟურნალის მეშვეობით, რომელსაც ახლა „საგუშაგო კოშკი იუწყება იეჰოვას სამეფოს შესახებ“ ეწოდება.

ბიბლიის გულწრფელ მკვლევართა ჯგუფში იყო ახალგაზრდა კაცი ჩარლზ ტეიზ რასელი. მიუხედავად იმისა, რომ რასელი იმ დროს ბიბლიურ საგანმანათლებლო საქმეს ხელმძღვანელობდა და „საგუშაგო კოშკის“ პირველი რედაქტორიც იყო, მას არ დაუარსებია ახალი რელიგია. რასელისა და სხვა ბიბლიის მკვლევრების, როგორც ჯგუფის მიზანი, ქრისტეს სწავლებების გავრცელება და პირველი ქრისტიანული კრების მაგალითის მიყოლა იყო.

გერმანიაში ნაცისტური რეჟიმის დროს, ეს რელიგიური ჯგუფი ინარჩუნებდა ნეიტრალიტეტს და უარს ამბობდა სამხედრო სამსახურზე. ამის გამო ნაცისტურ ციხეებში ამ ჯგუფის დაახლოებით 10 ათასი წევრი მოხვდა. მათგან დაახლოებით 2000 საკონცენტრაციო ბანაკებში გადაიგზავნა. იქ ყოფნისას იეჰოვას მოწმეების საპატიმრო ფორმაზე, მარცხენა მხარეს დაკერებული იყო იისფერი სამკუთხედები. ბანაკებში იეჰოვას დაახლოებით 1200 წევრი დაიღუპა, მათგან 250 სიკვდილით დასაჯეს[13][14][15][16].

ორგანიზაციული ცვლილებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1917 წელს საგუშაგო კოშკის საზოგადოების პრეზიდენტად არჩეულ იქნა ჯოზეფ ფრანკლინ რუტერფორდი. ზემოთხსენებული საზოგადოება იმართებოდა პრეზიდენტისა და ოთხი კაცისაგან შემდგარი დირექტორთა საბჭოს მიერ. 1917 წლის 17 ივლისს რუტერდორფმა ოთხივე დირექტორი დაითხოვა იმ მოტივით, რომ ისინი არალეგალურად იკავებდნენ აღნიშნულ პოზიციებს ორგანიზაციაში. 1918 წლის 7 მაისს რუტერფორდი და სხვა დირექტორები დაკავებულნი და გასამართლებულნი იქნენ საზოგადოების სასარგებლოდ შპიონაჟის ბრალდებით, რის გამოც მიესაჯათ 20 წელი. 1931 წლის 26 ივლისს სახელწოდება „იეჰოვას მოწმეები” ოჰაიოს შტატში მიღებულ იქნა რეზოლუციით, რომელიც ეფუძნება ესაიას წიგნიდან ამონარიდს:

"თქვენა ხართ ჩემი მოწმეები, — ამბობს იეჰოვა, — ჩემი მსახური, რომელიც მე ავირჩიე, რათა გცოდნოდათ და გერწმუნათ ჩემი და მიმხვდარიყავით, რომ მე იგივე ვარ. ჩემამდე არ გამოსახულა ღმერთი და არც ჩემ შემდეგ იქნება". (ესაია 43:10. "ახალი ქვეყნიერების თარგმანი")

სწორედ აქედან იღებს სათავეს რელიგიური ორგანიზაცია „იეჰოვას მოწმეები”.

დოქტრინული ცვლილებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1933 წელს გადაწყდა, რომ ქრისტეს ათასწლოვანი პერიოდი დაიწყო 1914 წლიდან. ქრისტეს მეორედ მოსვლის პერიოდთან დაკავშირებით ისევე როგორც რუტერდორფი, რასელიც არაერთგზის შეცდა. ანალოგიური შეცდომები არაერთგზის მოუვიდათ შედგომ პრეზიდენტებსაც, როცა ხდებოდა მორიგი თარიღის დასახელება.

1942 წელს ჯოზეფ რუტერფორდის სიკვდილის შემდეგ საზოგადოების პრეზიდენტი გახდა ნეითან ნორი. მის დროს ნიუ იორკში ჩამოყალიბდა „გალაადის ბიბლიური სკოლა“. 1950-1960 წლებში იეჰოვას მოწმეები ბეჭდავენ წმინდა წერილის თავიანთ გამოცემას — „ახალი ქვეყნის თარგმანი“.(განმარტება: ებრაული, არამეული და ბერძნული ენებიდან თანამედროვე ინგლისურ ენაზე შესრულებული ბიბლიის თარგმანი).

1977-1992 წლებში საზოგადოების პრეზიდენტი გახდა ფრედერიკ უილიამ ფრენცი.

1992-1999 წლებში საზოგადოების პრეზიდენტად მილტონ ჯორჯ ჰენშელი გახდა. 1980-იანი წლებიდან პოლიტიკური ცვლილებების გამო, ქადაგების არეალი გაფართოვდა და მოიცვა აღმოსავლეთი ევროპა, ყოფილი საბჭოთა კავშირი ქვეყნები, ლათინური ამერიკა და აფრიკა.

1999 წელს მილტონ ჰენშელი საზოგადოების პოსტს ტოვებს და მის ადგილს იკავებენ დონ ადამსი და მაქს ლარსონი, რომლებიც საზოგადოების დღევანდელ პრეზიდენტებად გვევლინებიან (აღსანიშნავია, რომ ორგანიზაცია „იეჰოვას მოწმეები“-ს პრეზიდენტი, არის მხოლოდ იურიდიული თანამდებობა, რეალურად, ორგანიზაციის ყველა თეოკრატიულ საკითხს განიხილავს და წყვეტს 9-10 კაციანი ჯგუფი, რომელსაც „ხელმძღვანელი საბჭო“ ეწოდება).

სწავლება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სხვა ქრისტიანული კონფესიებისაგან განსხვავებით, იეჰოვას მოწმეები უარყოფენ როგორც სამების, ისე ადამიანის უკვდავი სულის არსებობას[17].

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Христианство. Словарь. Под ред. Л. Митрохина. М., 1994, с.411, 412 ISBN 5-250-02302-9
  2. Смирнов М. Ю. Свидетели Иеговы // Реформация и протестантизм: Словарь. — СПб.: Изд-во С.-Петерб. ун-та, 2005
  3. Гараджа В.И. Религиоведение. Пособие для студентов педагогических ВУЗов. М., 1994, с.269
  4. Религии мира. Пособие для учителя. Под ред. Я.Н. Щапова. М., 1994, с.103
  5. Отчет за 2002 год Группы этнической и конфессиональной картографии Института этнологии и антропологии им. Н. Н. Миклухо-Маклая Российской Академии наук
  6. "Историко-энциклопедический справочник"«MEMO» (на английском и французском языках)
  7. II. Различия в происхождении новых религиозных движений Собрание текстов Католической Церкви за 1986—1994 гг. (на английском языке)
  8. http://www.sektoved.ru/enciclopedia.php?cat_id=33
  9. http://drevo.pravbeseda.ru/index.php?id=1626
  10. Elliott, Joel. Encyclopedia of Religion and Society. Hartford Institute for Religion Research, Harftord Seminary. http://hirr.hartsem.edu/ency/Jehovah%27s.htm.
  11. Lawson, Ronald (1995). «Sect-State Relations: Accounting for the Differing Trajectories of Seventh-day Adventists and Jehovah’s Witnesses». Sociology of Religion 56.
  12. «Ежегодник Свидетелей Иеговы» за 2016 год.
  13. Garbe, Detlef (2008). Between Resistance and Martyrdom: Jehovah's Witnesses in the Third Reich. Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press, გვ. 484. ISBN 0-299-20794-3. 
  14. Shulman, William L. A State of Terror: Germany 1933–1939. Bayside, New York: Holocaust Resource Center and Archives.
  15. Holocaust Education Foundation website.
  16. Hesse, Hans (2001). Persecution and Resistance of Jehovah's Witnesses During the Nazi Regime. Edition Temmen, გვ. 12. ISBN 3-86108-750-2. 
  17. Vasilios Makriedes: Kurzinformation Religion: Zeugen Jehovas. In: Religionswissenschaftlicher Medien- und Informationsdienst e. V. Abgerufen am 3. August 2009.