იორუბა (ენა)

თავისუფალი ქართულენოვანი ენციკლოპედია ვიკიპედიიდან
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
იორუბას გავრცელების არეალი.

იორუბააფრიკაში მოსახლე ხალხის იორუბას ენა, მიეკუთვნება კვას ჯგუფს. გავრცელებულია ნიგერიაში, ნიგერში, ბენინში, ტოგოში, სიერა-ლეონეში. იგი ერთაშორის ურთიერთობის ენას წარმოადგენს. ნიგერიაში გამოიყენება როგორც ოფიციალური ენა სახელმწიფო დაწესებულებებში შტატების დონეზე (ჰაუსასთან, იგბოსთან და ინგლისურთან ერთად).

ზოგადი ცნობები[რედაქტირება]

  • მოლაპარაკეთა რაოდენობა: >20 მლნ
  • ენის კოდი: yo
  • სახელწოდება: yo, en - Yoruba; eo - Joruba
  • დამწერლობა: ლათინური

იორუბას 30-ზე მეტი დიალექტი აქვს, დამწერლობა ლათინურ გრაფიკაზეა XIX საუკუნის შუახნებიდან..

სტატუსი[რედაქტირება]

გავრცელების არეალი:

ნიგერია, ბენინი

იორუბაზე არსებობს მხატვრული ლიტერატურა, წარმოებს სწავლება დაწყებით სკოლებში, გადაიცემა რადიოთი

გრამატიკა[რედაქტირება]

ლექსიკა[რედაქტირება]

ფრაზები და სიტყვები

  • გამარჯობა - E kú àárò; E kú òsán; E kú ìròle
  • კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება - E kaabo
  • გმადლობთ - E se é; Oshe
  • კი / არა - En; Béè ni / Rara; Béè kó
  • გეთაყვა - E jòwó; O jòwó
  • ნახვამდის - Ō dâbò

რიცხვები

  • 1 - ení, 2 - èjì, 3 - èta, 4 - èrin, 5 - àrún, 6 - èfà, 7 - èje, 8 - èjo, 9 - èsán, 10 - èwáá

ლიტერატურა[რედაქტირება]

  • Adetugbọ, Abiọdun (1982). "Towards a Yoruba Dialectology", რედ. Afọlayan (ed.): Yoruba Language and Literature, გვ. 207–224. 
  • Afọlayan, Adebisi (ed.) (1982). Yoruba language and literature. Ifẹ / Ibadan: University of Ifẹ Press / Ibadan University Press. 
  • Ajayi, J.F. Ade (1960). „How Yoruba was Reduced to Writing“. Odu: A Journal of Yoruba, Ẹdo and Related Studies (8): გვ. 49–58. 
  • Bamgboṣe, Ayọ (1965a). „Assimilation and contraction in Yoruba“. Journal of West African Languages (2): გვ. 21–27. 
  • Bamgboṣe, Ayọ (1965b). Yoruba Orthography. Ibadan: Ibadan University Press. 
  • Bamgboṣe, Ayọ (1969). "Yoruba", რედ. Elizabeth Dunstan (ed.): Twelve Nigerian Languages. New York: Africana Publishing Corp, გვ. 166. ISBN 0-8419-0031-0. 

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება]