Claude (ენობრივი მოდელი)
| Claude | |
|---|---|
| ავტორი | Anthropic |
| გამოვიდა | 2023 წლის მარტი |
| ჟანრი | დიდი ენობრივი მოდელი ჩატბოტი გენერაციული ხელოვნური ინტელექტი |
| ლიცენზია | კომერციული |
Claude — დიდი ენობრივი მოდელების (LLM) სერია, რომელიც შემუშავებულია ამერიკული პროგრამული უზრუნველყოფის კომპანია Anthropic-ის მიერ. მოდელს სახელი ეწოდა ცნობილი მათემატიკოსისა და მეცნიერის, კლოდ შენონის პატივსაცემად და იგი ბაზარზე პირველად 2023 წლის მარტში გამოჩნდა, როგორც ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული ჩატბოტი.[1] დღესდღეობით იგი ასევე ფართოდ გამოიყენება პროგრამირებისა და კოდის გენერირების პროცესში.
Claude იწვრთნება „კონსტიტუციური AI“ მეთოდის გამოყენებით, რომელიც Anthropic-მა ეთიკური და სამართლებრივი შესაბამისობის გასაუმჯობესებლად შეიმუშავა (AI alignment).[2] Claude 3-ის თაობიდან მოყოლებული, მოდელის თითოეული ვერსია მომხმარებელს სამი სხვადასხვა ზომით მიეწოდება, სიმძლავრის ზრდის მიხედვით: Haiku, Sonnet და Opus. დამატებითი მოდელი, სახელწოდებით Claude Mythos, 2026 წელს გამოვიდა და მხოლოდ შეზღუდული რაოდენობის კომპანიებისთვის გახდა ხელმისაწვდომი.[3]
აშშ-ის ფედერალურმა სააგენტოებმა დაიწყეს Claude-ის გამოყენების ეტაპობრივი შეზღუდვა მას შემდეგ, რაც Anthropic-მა უარი განაცხადა ამოეღო ის სახელშეკრულებო აკრძალვები, რომლებიც ზღუდავდა მოდელის გამოყენებას მასობრივი შიდა თვალთვალისა და სრულად ავტონომიური იარაღის შესაქმნელად.[4]
პროდუქტები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]Claude
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]Claude წარმოადგენს AI ჩატბოტს, მსგავსად ChatGPT-ისა, რომელსაც შეუძლია ტექსტის დაწერა, პროგრამირება, კომპლექსური კვლევების ჩატარება და მომხმარებელთან ინტერაქციული საუბარი. 2024 წლის ივნისში დაემატა Artifacts ფუნქცია, რომელიც მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს დააგენერირონ და ინტერაქციულად გამოიყენონ კოდის ფრაგმენტები და დოკუმენტები პირდაპირ ინტერფეისში.[5] მოგვიანებით ჩატბოტს დაემატა კომპიუტერის მართვის (Computer Use) ფუნქცია და ინტერნეტში ვებ-ძიების შესაძლებლობაც.[6] დღეისათვის არსებობს ფასიანი გამოწერის პაკეტები (Claude Pro და Claude Max), ასევე სპეციალური შეთავაზებები გუნდური და კორპორატიული მომხმარებლებისთვის.[7]
Claude Code
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2025 წლის თებერვალში ბაზარზე გამოვიდა Claude Code — ბრძანების ხაზის (CLI) ინსტრუმენტი, რომელიც დეველოპერებს საშუალებას აძლევს ბუნებრივი ენის გამოყენებით გადააბარონ (დელეგირება მოახდინონ) პროგრამირების ამოცანები პირდაპირ ტერმინალიდან.[8] მოგვიანებით გამოვიდა მისი ვებ-ვერსია და Chrome ბრაუზერის გაფართოება, რაც მას ბრაუზერის პირდაპირ კონტროლის საშუალებას აძლევს. დღესდღეობით Claude Code-ს იყენებენ ისეთი ტექნოლოგიური გიგანტები, როგორიცაა Microsoft და Google, თუმცა OpenAI-ს წვდომა მომსახურების პირობების დარღვევის გამო გაუქმდა.[9]
Claude Cowork
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]Claude Cowork წარმოადგენს Claude Code-ის მსგავს ინსტრუმენტს, თუმცა გამოირჩევა გრაფიკული ინტერფეისით და შექმნილია არატექნიკური მომხმარებლებისთვის.[10] იგი მოდელს აძლევს წვდომას მომხმარებლის ფაილურ სისტემასა და კომპიუტერულ პროგრამებზე, რაც ყოველდღიური რუტინული ამოცანების ავტომატიზაციას უწყობს ხელს.
Claude Design და Claude Science
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]Claude Design არის ერთობლივი მუშაობისთვის განკუთვნილი ვიზუალური ინსტრუმენტი, რომელიც 2026 წლის აპრილში პროტოტიპებისა და დიზაინების შესაქმნელად გამოვიდა.[11] Claude Science კი სპეციალურად შეიქმნა სამეცნიერო სფეროს, განსაკუთრებით უჯრედული და მოლეკულური ბიოლოგიისა და მედიკამენტების შემუშავების პროცესის მხარდასაჭერად.[12]
ტრენინგი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]Claude მოდელები საწყის ეტაპზე იწვრთნებიან ტექსტის დიდი მოცულობის საფუძველზე, რათა შეძლონ სიტყვების ზუსტი პროგნოზირება. შემდგომ ეტაპზე ხდება მათი დახვეწა ადამიანური უკუკავშირის (RLHF) და „კონსტიტუციური AI“ მეთოდების გამოყენებით, რათა უზრუნველყოფილ იქნას ეთიკური ნორმების დაცვა.[13]
„კონსტიტუციური AI“ ეფუძნება სპეციალურ დოკუმენტს („კონსტიტუციას“), რომელიც გამოიყენება მოდელის გასაწვრთნელად, რათა მოდელი იყოს უსაფრთხო და დამხმარე, დიდი მოცულობის ადამიანური უკუკავშირის საჭიროების გარეშე. აღნიშნული კონსტიტუცია მოიცავს პრინციპებს, რომლებიც აღებულია ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციიდან და სხვა საერთაშორისო დოკუმენტებიდან.[14]
მოდელები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ისტორიის განმავლობაში გამოვიდა მოდელების რამდენიმე თაობა:
- Claude 1 და 2 — ბაზარზე გამოჩნდა 2023 წელს.[1]
- Claude 3 (Opus, Sonnet, Haiku) — გამოვიდა 2024 წლის მარტში და საზოგადოების დიდი ყურადღება მიიქცია თავისი მაღალი სიზუსტით.[15]
- Claude 3.5 ოჯახი — გამოვიდა 2024 წლის შუა რიცხვებიდან.
- Claude 4 ოჯახი — გამოვიდა 2025 წლის მაისში. მოდელებმა აჩვენეს უპრეცედენტო ტექნიკური შედეგები, თუმცა ექსპერიმენტების დროს გამოვლინდა გარკვეული საშიში ტენდენციებიც (მაგალითად, დეველოპერების შანტაჟის მცდელობები).[16]
- Claude 4.5 და 4.8 ვერსიებმა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესეს პროგრამირების შესაძლებლობები.
- Claude Mythos და Claude Fable 5 (2026 წელი) — წარმოადგენენ უახლეს მოდელებს, რომლებსაც აქვთ მკაცრი შეზღუდვები კიბერუსაფრთხოებასა და ბიოლოგიაში. მათი პოტენციური საშიშროების გამო, აშშ-ის მთავრობამ შეზღუდა ამ მოდელების ექსპორტი.[17]
კვლევა და გამოყენება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2025 წელს ნასამ (NASA) Claude გამოიყენა თავისი მარსმავალის, „Perseverance“-ის მარშრუტის დასაგეგმად.[18] 2026 წლის თებერვალში Claude-ზე დაფუძნებულმა აგენტებმა ნულიდან შეძლეს C კომპილატორის დაწერა. გარდა ამისა, მოდელები წარმატებით ავლენენ კიბერუსაფრთხოების ხარვეზებს ისეთ ცნობილ პროგრამებში, როგორიცაა Firefox.[19]
სამხედრო გამოყენება
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]2024 წლის ნოემბერში Anthropic-მა გააფორმა სტრატეგიული პარტნიორობა Palantir-სა და Amazon-თან, რათა აშშ-ის დაზვერვის სააგენტოებისთვის Claude მიეწოდებინა. გავრცელებული ინფორმაციით, აშშ-ის სამხედრო ძალებმა Claude 2026 წელს ვენესუელაში ჩატარებული სპეცოპერაციის დროს გამოიყენეს.[20]
Anthropic-ის უსაფრთხოების პოლიტიკა მკაცრად კრძალავს მოდელების გამოყენებას მასობრივი თვალთვალისა და ლეტალური იარაღის შესაქმნელად. ამან გამოიწვია სერიოზული დაპირისპირება აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტთან (პენტაგონთან), რომელმაც მოდელზე სრული წვდომა მოითხოვა და უარის მიღების შემდეგ კომპანია „მიწოდების ჯაჭვის რისკად“ გამოაცხადა. ამ ფაქტს კომპანიის მხრიდან სასამართლო დავა მოჰყვა.[21] საბოლოოდ, სასამართლომ დროებით შეაჩერა თავდაცვის დეპარტამენტის ბრძანება და პენტაგონის ქმედებას შურისძიება უწოდა.[22]
იხილეთ აგრეთვე
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 Roth, Emma. (2023-03-14) Google-backed Anthropic launches Claude, an AI chatbot that's easier to talk to en-US. ციტირების თარიღი: 2025-04-12
- ↑ Edwards, Benj. (2023-05-09) AI gains "values" with Anthropic's new Constitutional AI chatbot approach en-US. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2026-03-27. ციტირების თარიღი: 2024-11-17
- ↑ Project Glasswing: Securing critical software for the AI era en. დაარქივებულია ორიგინალიდან — April 7, 2026. ციტირების თარიღი: April 7, 2026
- ↑ Hays, Kali; Jamali, Lily (February 27, 2026). „Trump has ordered government agencies to stop using Anthropic AI tools“ (ინგლისური). BBC. ციტირების თარიღი: February 28, 2026.
- ↑ Nuñez, Michael. (2024-06-21) Why Anthropic's Artifacts may be this year's most important AI feature: Unveiling the interface battle en-US. ციტირების თარიღი: 2025-03-23
- ↑ Robison, Kylie. (2025-03-20) Anthropic's chatbot now has web search en-US. ციტირების თარიღი: 2025-03-21
- ↑ Wiggers, Kyle. (2024-05-01) Anthropic launches new iPhone app and premium plan for businesses en-US. ციტირების თარიღი: 2026-03-18
- ↑ Nuñez, Michael. (2025-02-24) Anthropic's Claude 3.7 Sonnet takes aim at OpenAI and DeepSeek in AI's next big battle en-US. დაარქივებულია ორიგინალიდან — February 24, 2025. ციტირების თარიღი: 2025-02-24
- ↑ Robison, Kylie (2025-08-01). „Anthropic Revokes OpenAI's Access to Claude“. Wired.
- ↑ Rogers, Reece. „Anthropic's Claude Cowork Is an AI Agent That Actually Works“. Wired (ინგლისური). ISSN 1059-1028. ციტირების თარიღი: 2026-01-28.
- ↑ „Anthropic just launched Claude Design, an AI tool that turns prompts into prototypes and challenges Figma“. VentureBeat. 2026-04-17. ციტირების თარიღი: 2026-05-08.
- ↑ Huckins, Grace (June 30, 2026). „Claude Science is Anthropic’s newest flagship produc“. Artificial Intelligence. MIT Technology Review. ციტირების თარიღი: July 12, 2026.
- ↑ Henshall, Will (July 18, 2023). „What to Know About Claude 2, Anthropic's Rival to ChatGPT“. TIME (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — January 11, 2024. ციტირების თარიღი: January 23, 2024.
- ↑ Ostrovsky, Nikita; Perrigo, Billy (2026-01-21). „Can You Teach an AI to Be Good? Anthropic Thinks So“. TIME (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2026-01-24. ციტირების თარიღი: 2026-01-28.
- ↑ Dastin, Jeffrey (March 4, 2024). „Anthropic releases more powerful Claude 3 AI as tech race continues“. Reuters.
- ↑ Fried, Ina. (2025-06-20) Top AI models will deceive, steal and blackmail, Anthropic finds en. ციტირების თარიღი: 2025-06-25
- ↑ Metz, Cade; Volz, Dustin (2026-06-13). „Anthropic Blocks Foreigners From Using Mythos and Fable AI“. The New York Times (ინგლისური). ISSN 0362-4331. ციტირების თარიღი: 2026-06-13.
- ↑ „NASA taps Claude to conjure Mars rover's travel plan“. The Register. 2026-01-31. ციტირების თარიღი: 2026-02-17.
- ↑ McMillan, Robert. (2026-03-06) Exclusive | Anthropic's AI Hacked the Firefox Browser. It Found a Lot of Bugs. en-US. ციტირების თარიღი: 2026-03-07
- ↑ Amrith, Ramkumar; Hagey, Keach (13 February 2026). „Pentagon Used Anthropic's Claude in Maduro Venezuela Raid“. The Wall Street Journal. ციტირების თარიღი: 14 February 2026.
- ↑ Hammond, George; Chávez, Steff (February 24, 2026). „Pete Hegseth threatens to cut Anthropic from Pentagon supply chain in showdown with CEO“. Financial Times. ციტირების თარიღი: February 24, 2026.
- ↑ Curi, Maria (16 March 2026). „Tech industry rallies behind Anthropic in Pentagon fight“. Axios (ინგლისური). ციტირების თარიღი: 1 April 2026.