1909 წელი ავსტრალიაში
სტატიის შეუმოწმებელი ვერსია
| |||||
| იხილეთ აგრეთვე: | |||||
|---|---|---|---|---|---|
1909 წლის მოვლენები ავსტრალიაში.
მმართველები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- მონარქი — ჯორჯ VII
- გენერალ-გუბერნატორი — უილიამ უორდი, დადლის მე-2 გრაფი
- პრემიერ-მინისტრი — ენდრიუ ფიშერი (2 ივნისამდე), შემდეგ ალფრედ დიკინი
- უზენაესი მოსამართლე — სემუელ გრიფიტი
შტატების პრემიერ-მინისტრები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ახალი სამხრეთ უელსის პრემიერ-მინისტრი — ჩარლზ უეიდი
- სამხრეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი — თომას პრაისი (5 ივნისამდე), შემდეგ არჩიბალდ პიკი
- ქვინზლენდის პრემიერ-მინისტრი — უილიამ კიდსტონი
- ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი — ჯონ ევანსი (19 ივნისამდე), შემდეგ სერ ელიოტ ლუისი (20 ოქტომბრამდე), შემდეგ ჯონ ერლი (27 ოქტომბრამდე), შემდეგ სერ ელიოტ ლუისი
- დასავლეთ ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრი — სერ ნიუტონ მური
- ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრი — სერ თომას ბენტი (8 იანვრამდე), შემდეგ ჯონ მური
შტატების გუბერნატორები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ახალი სამხრეთ უელსის გუბერნატორი — ადმირალი სერ ჰარი როუსონი (24 მარტამდე), შემდეგ ფრედერიკ თესიგერი, მე-3 ბარონი ჩელმსფორდი (28 მაისიდან)
- სამხრეთ ავსტრალიის გუბერნატორი — სერ ჯორჯ ლე ჰანტი (2 იანვრამდე), შემდეგ სერ დეი ბოზანკეტი (29 მარტიდან)
- ქვინზლენდის გუბერნატორი — ფრედერიკ თესიგერი, მე-3 ბარონი ჩელმსფორდი (26 მაისამდე), შემდეგ სერ უილიამ მაკგრეგორი (2 დეკემბრიდან)
- ტასმანიის გუბერნატორი — სერ ჯერალდ სტრიკლენდი (20 მაისამდე), შემდეგ სერ ჰარი ბერონი (29 სექტემბრიდან)
- დასავლეთ ავსტრალიის გუბერნატორი — ადმირალი სერ ფრედერიკ ბედფორდი (23 აპრილამდე), შემდეგ სერ ჯერალდ სტრიკლენდი (31 მაისიდან)
- ვიქტორიის გუბერნატორი — სერ თომას გიბსონ-კარმაიკლი
მოვლენები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 8 იანვარი – სერ თომას ბენტი გადადგა ვიქტორიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან და ის ჯონ მურიმ შეცვალა.
- 9 მარტი – ადელაიდაში ელექტროტრამვაიმ დაიწყო მუშაობა.
- 31 მარტი – ვიქტორია გახდა ავსტრალიის ბოლო შტატი, რომელმაც ქალებს საარჩევნო უფლება მიანიჭა.
- 30 აპრილი – ტასმანიამ 1909 წლის საყოველთაო არჩევნებზე პირველად გამოიყენა ხმის მიცემის „ჰეირ-კლარკის“ სისტემა (ერთჯერადი გადაცემადი ხმის მეთოდი).
- 26 მაისი – პროტექციონისტული პარტია და თავისუფალი ვაჭრობის პარტია გაერთიანდნენ და შექმნეს „შერწყმული პარტია“ ალფრედ დიკინის ხელმძღვანელობით.
- 2 ივნისი – ენდრიუ ფიშერის ლეიბორისტული მთავრობა ალფრედ დიკინის „შერწყმულმა პარტიამ“ ჩამოაშორა ხელისუფლებას და დიკინი მესამედ გახდა პრემიერ-მინისტრი.
- 5 ივნისი – როკჰემპტონში (ქვინზლენდი) ორთქლის ტრამვაიმ დაიწყო მუშაობა.
- 18–21 აგვისტო – დამანგრეველმა წყალდიდობამ გადაუარა ვიქტორიის შტატს.
- 6 ოქტომბერი – მართა რენდელი გახდა ბოლო ქალი, რომელიც დასავლეთ ავსტრალიაში ჩამოახრჩვეს.
- 9 ოქტომბერი – ჯონ ერლი გახდა ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი და სათავეში ჩაუდგა შტატის პირველ ლეიბორისტულ მთავრობას, თუმცა მისმა უმცირესობის მთავრობამ მხოლოდ ერთ კვირას გაძლო.
- 6 დეკემბერი – გაიხსნა ნიუკასლ-ბოლგარტის რკინიგზის ხაზი.
- 10 დეკემბერი – დაარსდა ქვინზლენდის უნივერსიტეტი.
- 14 დეკემბერი – ახალმა სამხრეთ უელსმა მიიღო კანონი, რომლითაც თანამეგობრობას დაუთმო ტერიტორია მომავალი დედაქალაქის, კანბერას ასაშენებლად.
- 21 დეკემბერი – ალფრედ დიკინის მიწვევით, ბრიტანელი ფელდმარშალი ლორდ კიტჩენერი დარვინში ჩავიდა ავსტრალიის სამხედრო და თავდაცვის გეგმების გადასახედად.
- 24 დეკემბერი – ყოფილი პრემიერ-მინისტრი სერ ჯორჯ რეიდი გადადგა პარლამენტიდან და გახდა ავსტრალიის პირველი უმაღლესი კომისარი გაერთიანებულ სამეფოში.
მეცინერება და ტექნოლოგია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 16 ივლისი – განხორციელდა პირველი ძრავიანი თვითმფრინავის ფრენა ავსტრალიის ისტორიაში.
სპორტი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 29 იანვარი – ახალმა სამხრეთ უელსმა მოიგო შეფილდ შილდის ტურნირი კრიკეტში.
- 15 ივნისი – ინგლისის, ავსტრალიისა და სამხრეთ აფრიკის წარმომადგენლები ლორდსის კრიკეტის მოედანზე შეხვდნენ ერთმანეთს და დაარსეს კრიკეტის იმპერიული კონფერენცია.
- 21 აგვისტო – ენდრიუ ვუდმა ბრისბენში გამართულ მამაკაცთა პირველ ეროვნულ მარათონში გაიმარჯვა (დროით 2:59:15). მიუხედავად იმისა, რომ ტურნირი „ავსტრალაზიის ჩემპიონატად“ იყო გამოცხადებული, ავსტრალიის ათლეტიკის კავშირმა ის ოფიციალურ ჩემპიონატად არ აღიარა.
- 31 აგვისტო – მელბურნში შტატებს შორის ჰოკეის პირველი ტურნირი გაიმართა.
- 14 სექტემბერი – ახალი სამხრეთ უელსის რაგბის ლიგის (NSWRFL) 1909 წლის სეზონი ფინალით დაგვირგვინდა, სადაც „ბალმეინის“ გამოუცხადებლობის გამო ტექნიკური გამარჯვება „საუთ სიდნეის“ მიენიჭა, რითაც გუნდმა ზედიზედ მეორედ მოიპოვა ჩემპიონობა.
- 29 ოქტომბერი – „საუთ მელბურნ სუონსმა“ ვიქტორიის ფეხბურთის ლიგის ფინალში „კარლტონ ბლუზი“ ანგარიშით 4.14 (38) – 4.12 (36) დაამარცხა.
- 2 ნოემბერი – „პრინც ფუტმა“ მოიგო მელბურნის თასი.
დაიბადნენ
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 19 იანვარი – ლეონ გოლდსუორთი, ასაფეთქებელი ნივთიერებების ექსპერტი (გ. 1994)
- 8 თებერვალი – ელისაბედ მერდოკი, ფილანთროპი (გ. 2012)
- 13 თებერვალი – რეგ ანსეტი, ბიზნესმენი და ავიატორი (გ. 1981)
- 2 მარტი – პერსივალ ბეიზლი, მეცნიერი (გ. 1991)
- 19 მარტი – ნელ ჰოლ ჰოპმანი, ჩოგბურთელი (გ. 1968)
- 26 მარტი – ჩიპს რაფერტი, მსახიობი (გ. 1971)[1]
- 9 აპრილი – რობერტ ჰელპმანი, მოცეკვავე და ქორეოგრაფი (გ. 1986)
- 23 მაისი – უილიამ სიდნი, დე ლ'აილის 1-ლი ვიკონტი, ავსტრალიის გენერალ-გუბერნატორი (გ. 1991)
- 15 ივნისი – სირილ უოლში, უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე (გ. 1973)
- 20 ივნისი – ეროლ ფლინი, ავსტრალიელი მსახიობი (გ. 1959)
- 23 ივნისი – კით ვერჩიუ, ავიატორი (გ. 1980)
- 26 ივნისი – მეივის თორპ კლარკი, ნოველისტი და მწერალი (გ. 1999)
- 6 ივლისი – ერიკ რისი, ტასმანიის პრემიერ-მინისტრი (გ. 1999)
- 13 აგვისტო – ბრაიან ლორენსი, ორკესტრის ხელმძღვანელი (გ. 1983)[2]
- 9 სექტემბერი – დესიმალ ნორმანი, ათლეტი (გ. 1983)
- 10 სექტემბერი – დოროთი ჰილი, გეოლოგი (გ. 1998)
- 3 დეკემბერი – სტენლი ბერბერი, ტასმანიის გუბერნატორი (გ. 1995)
გარდაიცვალნენ
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
- 9 თებერვალი – ჩარლზ კონდერი, მხატვარი (დაიბადა და გარდაიცვალა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1868)
- 4 მარტი – მაქს ჰირში, ვიქტორიის შტატის პოლიტიკოსი, ბიზნესმენი და ეკონომისტი (დაიბადა პრუსიაში, გარდაიცვალა რუსეთში) (დ. 1852)
- 14 მარტი – უილიამ ჩარლზ კერნოტი, ინჟინერი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1845)
- 6 აპრილი – სერ ჯულიან სალომონსი, ახალი სამხრეთ უელსის მე-5 უზენაესი მოსამართლე (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1835)
- 18 აპრილი – უილიამ სომარეს სმიტი, ანგლიკანი არქიეპისკოპოსი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1836)
- 28 აპრილი – ჰენრი დ’ესტერ ტეილორი, ბანკირი და ფედერალისტი (დ. 1853)
- 23 მაისი – ელაიას სოლომონი, დასავლეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1839)
- 31 მაისი – თომას პრაისი, სამხრეთ ავსტრალიის 24-ე პრემიერ-მინისტრი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1852)
- 29 ივნისი – სერ ჯორჯ შენტონი, დასავლეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი (გარდაიცვალა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1842)
- 4 ივლისი – ალფრედ კომპინი, ქვინზლენდის პოლიტიკოსი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1818)
- 23 ივლისი – სერ ფრედერიკ ჰოლდერი, სამხრეთ ავსტრალიის მე-19 პრემიერ-მინისტრი (დ. 1850)
- 8 აგვისტო – მერი მაკილოპი, მონაზონი (დ. 1842)
- 18 სექტემბერი – მერი ლი, სუფრაჟისტი და სოციალური რეფორმატორი (დაიბადა ირლანდიაში) (დ. 1821)
- 6 ოქტომბერი – მართა რენდელი, მსჯავრდებული მკვლელი (დ. 1871)
- 10 ნოემბერი – ჯორჯ ესექს ევანსი, პოეტი (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1863)
- 6 დეკემბერი – სერ უილიამ ჰენრი ბანდი, სამხრეთ ავსტრალიის პოლიტიკოსი და მოსამართლე (დაიბადა გაერთიანებულ სამეფოში) (დ. 1838)
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ A. F. Pike (1996). რედ. John Ritchie: Goffage, John William Pilbean (1909–1971), Australian Dictionary of Biography. Melbourne University Press. ციტირების თარიღი: 3 January 2022.
- ↑
- Kew, London, England; ; Reference
- RG 101/464K