ჰარის ეპამინონდა
| ჰარის ეპამინონდა | |
|---|---|
| დაბადების თარიღი |
1980 ნიქოზია, კვიპროსი |
| რეზიდენცია | ბერლინი |
| ეროვნება | კვიპროსელი |
| მოქალაქეობა | კვიპროსი |
| განათლება | სამეფო ხელოვნების კოლეჯი, კინგსტონის უნივერსიტეტი (ლონდონი) |
| ალმა-მატერი | ხელოვნების სამეფო კოლეჯი და Kingston University |
| საქმიანობა | მულტიმედიური ხელოვანი |
| ცნობილია როგორც | მულტიმედიური ინსტალაციები და კოლაჟები |
| ცნობილი ნაშრომები | Infinite Library |
ჰარის ეპამინონდა (ბერძ. Χάρις Επαμεινώνδα; დ. 1980, ნიქოზია) — კვიპროსელი მულტიმედიური ხელოვანი[1].
ბიოგრაფია
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ჰარის ეპამინონდა დაიბადა 1980 წელს ნიკოზიაში, კვიპროსზე. ის სწავლობდა სამეფო ხელოვნების კოლეჯში და კინგსტონის უნივერსიტეტში ლონდონში, რომლის კურსიც 2003 წელს დაასრულა. სწავლის დასრულების შემდეგ იგი დაბრუნდა კვიპროსზე.
2001 წელს ეპამინონდა გაეცნო ხელოვან დანიელ გუსტავ კრამერს. 2007 წლიდან ჰარის ეპამინონდა და კრამერი თანამშრომლობენ საერთო პროექტზე "უსასრულო ბიბლიოთეკა" (ინგლ. Infinite Library), რომლის ფარგლებში არაერთი ერთობლივი გამოფენა გაიმართა, მათ შორის 2012 წელს ლისაბონში და კასელში[2].
ჰარის ეპამინონდა ქმნის კოლაჟებს, ინსტალაციებს, სკულპტურულ ჯგუფებს, ფილმებს და ფოტოგრაფიულ ნამუშევრებს. თავდაპირველად, მისი შემოქმედება ეყრდნობოდა 1940-1960-იან წლებში გამოცემული ფრანგული ჟურნალებისა და წიგნების ფოტოილუსტრაციების გადამუშავებას.
2005 წლიდან ჰარის ეპამინონდა ქმნის შავ-თეთრ კოლაჟებს, რომლებიც გამოსახავენ ადამიანებსა და არქიტექტურულ კომპოზიციებს. 2007 წელს მან დაიწყო ფერად მასალაზე მუშაობა. მისი ცალკეული ნამუშევრები, მაგალითად სერია Polaroid (2008–2009), წარმოადგენს მოძიებული ფოტომასალების გადაღებისა და ახალი კომპოზიციების შექმნის პროცესს.
დღეს მისი შემოქმედება კონცენტრირებულია მრავალშრიან ინსტალაციებზე, სადაც ინტეგრირებულია ფერწერა, ფილმები, ფოტოგრაფია, სკულპტურა და ნაპოვნი ობიექტები.
2007 წელს ჰარის ეპამინონდა და მუსტაფა ჰულუსი წარმოადგენდნენ კვიპროსს 52-ე ვენეციის ბიენალეზე[3][4][5].
ეპამინონდა ცხოვრობს და მუშაობს ბერლინში.
პერსონალური გამოფენები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 2018 — ტომი XXIIV, "არსებითი სხვები", ვენა
- 2018 — ტომი XXIII, ვენის სეცესიონი, ვენა
- 2017 — ტომი XXII, ასპენის ხელოვნების მუზეუმი, ასპენი
- 2017 — ტომი XX, Rodeo, ლონდონი
- 2016 — ტომი XIX, Rodeo, ლონდონი
- 2016 — ტომი XVII, Casey Kaplan Gallery, ნიუ-იორკი
- 2016 — "უსასრულო ბიბლიოთეკა", ანდალუსიის თანამედროვე ხელოვნების ცენტრი, სევილია
- 2015 — ტომი XVI, Le Plateau, ფრაკ ილ-დე-ფრანსი, პარიზი
- 2014 — "ჰარის ეპამინონდა და პროექტი 'ველური ცხენები და ადამიანი ორ მხარეს'", Dam Gallery, ლონდონი
- 2014 — ტომი XIV, Massimo Minini Gallery, ბრეშია
- 2014 — "განყოფილება IV", ვენეცია
- 2013 — Haris Epaminonda, Point Centre for Contemporary Art, ნიკოზია
- 2013 — Haris Epaminonda: Sections, Modern Art Oxford, ოქსფორდი
- 2013 — "სამხრეთით მზისგან", ციურიხის სახვითი ხელოვნების მუზეუმი, ციურიხი
- 2013 — "ადრეული ზაფხული" (თანაავტორი დანიელ გუსტავ კრამერთან), Galeria Lisboa, ლისაბონი
- 2012 — "უსასრულო ბიბლიოთეკა", Badischer Kunstverein, კარლსრუეე
- 2012 — "უსასრულო ბიბლიოთეკა", Glarus Museum
- 2011 — Project 96: Haris Epaminonda, მოძრავი ხელოვნების მუზეუმი, ნიუ-იორკი
- 2011 — Haris Epaminonda, Schirn Kunsthalle, ფრანკფურტი
- 2010 — "გვიანი შემოდგომა" (თანაავტორი დანიელ გუსტავ კრამერთან), Samsa, ბერლინი
- 2010 — "უსასრულო ბიბლიოთეკა", ბოლონია
- 2010 — "ქრონიკები", Site Gallery, შეფილდი
- 2010 — Tate Modern, Level 2 Gallery, ლონდონი
- 2009 — ტომი IV, Rodeo, სტამბოლი
- 2009 — ტომები I, II და III, Malmö Konsthall, მალმე
- 2009 — დანიელ გუსტავ კრამერი და ჰარის ეპამინონდა, BolteLang, ციურიხი
- 2008 — ტომები IIII, V და VI, Circ Gallery, ბერლინი
- 2007 — Haris Epaminonda, Künstlerhaus Bethanien, ბერლინი
- 2007 — "ძველი მიწა, აღარ ვიტყუები, გხედავ…" (თანაავტორი მუსტაფა ჰულუსისთან), Palazzo Malipiero, ვენეცია
- 2007 — "ღრმული, სანამ ბნელა…", Marmara Hotel, სტამბოლი
შემოქმედებითი მიდგომა და სტილისტიკა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ჰარის ეპამინონდა ერთ-ერთ ყველაზე გამორჩეულ ფიგურად მოიხსენიება თანამედროვე მულტიმედიურ ხელოვნებაში. მისი შემოქმედება აერთიანებს კოლაჟს, ინსტალაციას, ფოტოგრაფიას, ფილმს, სკულპტურას და პოვენილ ობიექტებს — ყველა ეს მედიუმი ორგანულად გადაბმულია სივრცესთან და დროის განცდასთან[6].
ეპამინონდის ნამუშევრებს ახასიათებთ განსაკუთრებული სიმყუდროვე და სიზუსტე. იგი ხშირად იყენებს ისტორიულ ფოტოებს, არქივებსა და ანტიკვარულ ნივთებს, რათა შექმნას სრულიად ახალი, შეუდარებელი ვიზუალური ნარატივი. მისი კოლაჟები და ინსტალაციები ქმნიან განცდას დაკარგულ სივრცეებზე, სადაც დრო თითქოს გაჩერებულია. ხშირია მინიმალისტური ესთეტიკა და ნატიფი ნარატიული ხაზები, რომელიც მნახველს იწვევს ინტერპრეტაციის პროცესში[7].
განსაკუთრებული ყურადღება ჰარის ეპამინონდას შემოქმედებაში ეთმობა არქივთან მუშაობის ეთიკას. მისი მიდგომა არქივისადმი არ არის მექანიკური; იგი ცდილობს მიანიჭოს მოძიებულ მასალას ახალი სიცოცხლე და მნიშვნელობა, რაც განსაკუთრებულ დინამიკას ანიჭებს მის ნამუშევრებს[8].
ეპამინონდა ხშირად საუბრობს იმაზე, რომ მისი შემოქმედების მიზანია გახსნას "დროის ფენები" და შეუწყოს ხელი მნახველის ცნობიერების გაფართოებას სივრცისა და ობიექტების მიმართ. ამ კონტექსტში მისი ნამუშევრები მსგავსია წარწერათა არქეოლოგიასთან, სადაც წარსულის ფრაგმენტები ახალ სიცოცხლეს იძენენ თანამედროვე ხელოვნების კონტექსტში[9].
მისი შემოქმედება ხშირად გამოფენილია ისეთ მნიშვნელოვან სივრცეებში, როგორიცაა ვენეციის ბიენალე, ტეიტ მოდერნი და მოძრავი ხელოვნების მუზეუმი, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს ჰარის ეპამინონდის საერთაშორისო აღიარებას თანამედროვე ვიზუალური კულტურის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ფიგურად.
კრიტიკული შეფასებები და გავლენა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ჰარის ეპამინონდას შემოქმედებამ მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავა თანამედროვე ვიზუალური ხელოვნების საერთაშორისო ასპარეზზე. მისი ნამუშევრები ხშირად განიხილება როგორც უნიკალური სინთეზი მინიმალიზმის, არქივის ხელოვნებისა და პოსტმოდერნისტული სტრუქტურების[10].
კრიტიკოსები განსაკუთრებულად აღნიშნავენ ეპამინონდას უნარს შექმნას „დროის გარეშე არსებული სივრცეები“, სადაც მნახველი მოწვეულია ინტუიციური კავშირის დასამყარებლად ობიექტებთან და გარემოსთან. მისი ინსტალაციები ხშირად იწვევენ ფიზიკურ და მენტალურ მონაცვლეობას სივრცეში, რაც ქმნის განცდას დაუმთავრებელ მოგზაურობაზე[11].
ეპამინონდა ასევე აღიარებულია როგორც ერთ-ერთი იმ ხელოვანთაგანი, ვინც მნიშვნელოვნად განავითარა ფოტოკოლაჟის და მულტიმედიური ინსტალაციის ჟანრები XXI საუკუნის დასაწყისში. მისი ნამუშევრები ხშირად მოიხსენიებენ როგორც მეხსიერების არქიტექტურულ სტრუქტურებს, სადაც განწყობა და წარსულის ფრაგმენტები ერთმანეთთან ჰარმონიულად არის შეხამებული[12].
მისი მონაწილეობა ისეთ მნიშვნელოვან საერთაშორისო ღონისძიებებში, როგორიცაა ვენეციის ბიენალე (2007 წელი და 2019 წელი), ტეიტ მოდერნის პროექტები, და მოძრავი ხელოვნების მუზეუმის გამოფენები, მიუთითებს მის მზარდ ავტორიტეტზე თანამედროვე ხელოვნების სამყაროში[13].
ჰარის ეპამინონდა დღემდე განაგრძობს ექსპერიმენტაციას სხვადასხვა მედიუმებით და ინტელექტუალურ კონცეპტუალურ მიმართულებებით, რაც მის შემოქმედებას ანიჭებს მუდმივ ინოვაციურ ხასიათს და განაგრძობს ახალი თაობის ხელოვანებზე ზემოქმედებას.
ეპამინონდა და თანამედროვე ხელოვნების დისკურსი
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ჰარის ეპამინონდა ფართოდ განიხილება როგორც ხელოვანი, რომელმაც მნიშვნელოვნად გააფართოვა ინსტალაციური ხელოვნების საზღვრები. მისი ნამუშევრები ხშირად აერთიანებენ მრავალგვარ ვიზუალურ და მატერიალურ წყაროებს, რაც მნახველს ახალ ინტერპრეტაციულ შესაძლებლობებს სთავაზობს[14]. ეპამინონდის სტრატეგიაა ობიექტების და მასალების საშუალებით წარმოქმნას "შუალედური სივრცეები", სადაც წარსული, აწმყო და მომავალი თანაარსებობს ერთ კონტექსტში. მისი შემოქმედება მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ახალგაზრდა ხელოვანებზე, რომლებიც იკვლევენ არქივის, მეხსიერების და დროის თემებს თანამედროვე ხელოვნებაში[15].
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ დანიელ გუსტავ კრამერი და ჰარის ეპამინონდა დაარქივებული 2018-03-16 საიტზე Wayback Machine. undo.net, 20 ივნისი 2012(ინგლისური)
- ↑ Daniel Gustav Cramer and Haris Epaminonda დაარქივებული 2015-04-02 საიტზე Wayback Machine. (ინგლისურად)
- ↑ ჰარის ეპამინონდა ბრაიან დილონის მიხედვით დაარქივებული 2015-10-23 საიტზე Wayback Machine. rodeo-gallery.com, მარტი 2008(ინგლისური)
- ↑ Miles, Jonathan (2006) Gesture Between Worlds: The Art of Haris Epaminonda (en). Domobaal. ISBN 978-0-9544590-9-3.
- ↑ Dohm, Katharina; Hollein, Max (2011) Haris Epaminonda: Chronicles (de). König. ISBN 978-3-86335-018-5.
- ↑ „Haris Epaminonda’s layered spaces“. ArtReview. ციტირების თარიღი: 27 აპრილი 2024.[მკვდარი ბმული]
- ↑ Manzotti, Giovanna (2021). „Temporal Structures in Haris Epaminonda’s Art“. Contemporary Art Review. 12 (3): 45–59.
- ↑ Working with Archives: Haris Epaminonda's Methodology. Archive Art Studies. ციტირების თარიღი: 27 აპრილი 2024.[მკვდარი ბმული]
- ↑ Fragments and Reconstructions: The Art of Haris Epaminonda. Mousse Magazine. ციტირების თარიღი: 27 აპრილი 2024.[მკვდარი ბმული]
- ↑ Smith, Eleanor (2021). „Minimal Histories: Haris Epaminonda and the Art of Reduction“. Contemporary Art Journal. 18 (1): 32–45.
- ↑ „The Silent Spaces of Haris Epaminonda“. Frieze. ციტირების თარიღი: 27 აპრილი 2024.[მკვდარი ბმული]
- ↑ Building Memory: Epaminonda’s Spatial Constructions. Artforum. ციტირების თარიღი: 27 აპრილი 2024.
- ↑ „Venice Biennale Highlights: Haris Epaminonda“. ციტირების თარიღი: 27 აპრილი 2024.
- ↑ Installation and Collage: The Expanding Language of Haris Epaminonda. Contemporary Art Review. ციტირების თარიღი: 27 აპრილი 2024.[მკვდარი ბმული]
- ↑ „The Art of Haris Epaminonda: Between Memory and Modernity“. Artspace. ციტირების თარიღი: 27 აპრილი 2024.[მკვდარი ბმული]