ჯუმბერ ლომინაძე

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ჯუმბერ ლომინაძე
დაბ. თარიღი 20 სექტემბერი 1930(1930-09-20)
დაბ. ადგილი თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ
გარდ. თარიღი 20 იანვარი 2014(2014-01-20) (83 წლის)
გარდ. ადგილი თბილისი, საქართველო
მოქალაქეობა Flag of the Soviet Union.svg სსრკ
Flag of Georgia.svg საქართველო
სამეცნიერო სფერო ფიზიკა და ასტროფიზიკა
მუშაობის ადგილი საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია
ალმა-მატერი თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და მგუ-ს ფიზიკის ფაკულტეტი
ჯილდოები ვახტანგ გორგასლის ორდენი და საქართველოს სახელმწიფო პრემია

ჯუმბერ გიორგის ძე ლომინაძე (დ. 20 სექტემბერი, 1930, თბილისი — გ. 20 იანვარი, 2014[1]) — ქართველი ფიზიკოსი. ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1974), პროფესორი (1982). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1979), აკადემიკოსი (1988).

1949-1951 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკა-ტექნიკის ფაკულტეტზე, 1951-1955 წლებში მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტზე. 1958 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში სწავლულ მდივნად. 1974 წლიდან საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის მთავარი სწავლული მდივნის მოადგილე, ხოლო 1982 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო მათემატიკის და ფიზიკის განყოფილების აკადემიკოს-მდივნის მოვალეობის შემსრულებელი. 1979-1992 წლებში აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის თეორიული ასტროფიზიკის განყოფილების ხელმძღვანელი.

1992-2000 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ევგენი ხარაძის სახელობის აბასთუმნის ნაციონალური ასტროფიზიკის ობსერვატორიის დირექტორი. 1997-2003 წლებში საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე.2003-2006 წლებში საქართველოს კოსმოსური სააგენტოს თავმჯდომარე. იყო აგრეთვე საქართველოს მ. ნოდიას გეოფიზიკის ინსტიტუტის კოსმოსური კვლევების ცენტრის ხელმძღვანელი.

ლომინაძის შრომები ეხება პლაზმაში ციკლოტრონული ტალღების, მათი არამდგრადობისა და ციკლოტრონული ტურბულენტურობის თეორიას, პლაზმის ფიზიკისა და მართვადი თერმობირთვული რეაქციების პრობლემას, პულსარების გამოსხივების მექანიზმებს, აკრეციულ მოვლენებს შავი ხვრელის სისტემებში. ჯუმბერ ლომინაძე ავტორია 250-მდე სამეცნიერო ნაშრომისა, მათ შორის მონოგრაფიისა.

2000 წელს მიენიჭა ვახტანგ გორგასლის III ხარისხის ორდენი, ხოლო 2002 წელს საქართველოს სახელმწიფო პრემია მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში.

გარდაიცვალა 2014 წლის იანვარში.

თხზულებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Циклотронные волны в плазме, Издательство Мецниереба,Тбилиси, 1975;
  • распространения. - Ядерный синтез. 1964, т.4, с.281 (Соавт. К. Н. Степанов);
  • Ленгмюровская турбулентность релятивистской плазмы в сильном магнитном поле. – ЖЭТФ, 1979, т.77, с.1951 (Соавт. А. Б. Михайловский, Р. З. Сагдеев);
  • Эволюция неосесимметричных сдвиговых возмущений в аккреционных дисках компактных объектов. – Письма в АЖ. 1988, т.14, с.856 (Соавт. Г. Д. Чагелишвили, Р. Г. Чанишвили).
  • Two-Dimensional Relativistic Stellar Wind. Astrophysics and Space Science. 1991, p. 291. Co-auth. V. E. Gedalin, E. G. Tsikarishvili.
  • Nonlinear saturation of the dissipative trapped-electron instability. – Phys. Rev. Lett. 1977, vol.39, p. 754 (Co-auth.: Liu Chen, R. L. Berger, M. N. Rosenbluth, P. H. Rutherford).

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1tv.ge (2014). წაკითხვის თარიღი: იანვარი 20, 2014.