ჯოსელინ ბელ ბერნელი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
ჯოსელინ ბელ ბერნელი
ინგლ. Jocelyn Bell Burnell
Launch of IYA 2009, Paris - Grygar, Bell Burnell cropped.jpg
დაბ. თარიღი 15 ივლისი, 1943(1943-07-15)[1] (78 წლის) ან 1940[2]
დაბ. ადგილი ბელფასტი[3]
მოქალაქეობა Flag of the United Kingdom.svg გაერთიანებული სამეფო
საქმიანობა პულსარი და ასტრონომია
მუშაობის ადგილი ღია უნივერსიტეტი, საუთჰემპტონის უნივერსიტეტი, ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯი და University of Bath
ალმა-მატერი უცნობი, The Mount School (York), გლაზგოს უნივერსიტეტი[4] და Murray Edwards College[4]
მეუღლე Martin Burnell
შვილ(ებ)ი Gavin Burnell
ჯილდოები ბეატრის ტინსლის პრემია[5] , სამეფო საზოგადოების წევრი[6], ჰერშელის მედალი[7] , ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის ქალბატონი-კომანდორი[8], ალბერტ მაიკელსონის მედალი, 100 ქალი, ედინბურგის სამეფო საზოგადოების წევრი[9], რობერტ ოპენჰაიმერის მემორიალური პრემია[10] , Grande médaille de l’Académie des sciences[11] , მაიკლ ფარადეის პრემია[12] , Magellanic Premium[13] , Special Breakthrough Prize in Fundamental Physics, Karl G. Jansky Lectureship, სამეფო მედალი[14] , Gold medal of the Spanish National Research Council, Fellow of the Institute of Physics, honorary doctor of the University of Valencia[15] , ჰარვარდის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი[16] [17] , honorary degree of the University of Leeds, honorary doctor of the University of Sussex, დარემის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი, honorary doctor of the McGill University, honorary doctor of the University of Alberta, honorary doctor of the Willamette University[18] , honorary Fellow of the Learned Society of Wales[19] , კარლ შვარცშილდის მედალი[20] და კოპლის მედალი[21]
საიტი www2.physics.ox.ac.uk/contacts/people/bellburnell

სიუზან ჯოსელინ ბელ ბერნელი (ინგლ. Dame (Susan) Jocelyn Bell Burnell; დ. 15 ივლისი 1943, ბელფასტი, ჩრდილოეთი ირლანდია) — ჩრდილოეთ ირლანდიელი ასტროფიზიკოსი. სტუდენტობის პერიოდში, როცა მისი სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო ანტონი ჰიუიში, აღმოაჩინა პორველი პულსარები.[22][23] შედეგად ჰიუიშმა და მარტინ რაილმა ფიზიკის დარგში ნობელის პრემია მოიპოვეს, ბელ ბერნელი კი ჯილდოს გარეშე დარჩა, მიუხედავად იმისა, რომ პულსარებზე დაკვირვება მან განახორციელა. ბელ ბერნელი სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების პრეზიდენტი იყო 2002-04 წლებში, ფიზიკის ინსტიტუტის პრეზიდენტი 2008 წლის ოქტომბრიდან 2010 წლის ოქტომბრამდე და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2011 წლის თებერვლიდან ოქტომბრამდე.

კემბრიჯის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში გამოფენილი დოკუმენტი, სადაც ჯოსელინ ბელ ბერნელი პირველად ადასტურებს პულსარის არსებობას.

ნაშრომს, რომელშიც პულსარების აღმოჩენაზე იყო საუბარი, ხუთი ავტორი ჰყავდა. ჰიუიშის სახელი პირველ ადგილზე ფიქსირდებოდა, მას მოჰყვებოდა ბერნელი. მისი ღვაწლის დაიგნორების გამო ბევრმა წამყვანმა ასტრონომმა გამოთქვა აღშფოთება[24], მათ შორის იყო სერ ფრედ ჰოილი.[25] შვედეთის მეცნიერებათა სამეფო აკადემიამ 1974 წლის ნობელის პრემიით დაჯილდოების შესახებ განცხადებაში[26] აღნიშნა რაილისა და ჰიუიშის პიონერული ღვაწლი რადიო-ასტროფიზიკაში. ხაზი გაუსვეს რაილის შრომას აპერტურული სინთეზის ტექნოლოგიაზე და ჰიუიშის გადამწყვეტ როლს პულსარების აღმოჩენაში. საბჭოთა ასტრონომმა იოსებ შკლოვსკიმ საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის 1970 წლის გენერალურ ასამბლეაზე ბერნელს მიმართა: „მის ბელ, თქვენ მეოცე საუკუნის უდიდესი ასტრონომიული აღმოჩენა განახორციელეთ."[27]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. McGrayne S. B. Nobel Prize Women in Science — 2 — Joseph Henry Press, 2001. — გვ. 357. — ISBN 978-0-309-07270-0
  2. https://www.youtube.com/watch?v=NDW9zKqvPJI
  3. McGrayne S. B. Nobel Prize Women in Science: Their Lives, Struggles, and Momentous Discoveries — P. 358.
  4. 4.0 4.1 https://www.aip.org/history-programs/niels-bohr-library/oral-histories/31792
  5. https://aas.org/grants-and-prizes/beatrice-m-tinsley-prize
  6. https://royalsociety.org/people/jocelyn-bell-burnell-11066/
  7. https://ras.ac.uk/sites/default/files/2019-03/Herschel_medallists.pdf
  8. https://ru.wikipedia.org/?oldid=94953801
  9. https://www.rse.org.uk/fellow/jocelyn-bell-burnell/
  10. http://scitation.aip.org/content/aip/magazine/physicstoday/article/31/4/10.1063/1.2995004
  11. http://www.academie-sciences.fr/fr/Laureats/les-laureats-des-prix-2018.html
  12. https://royalsociety.org/grants-schemes-awards/awards/michael-faraday-prize/#
  13. https://www.amphilsoc.org/prizes/magellanic-premium-american-philosophical-society
  14. https://royalsociety.org/grants-schemes-awards/awards/royal-medal/
  15. https://www.uv.es/uvweb/rectorado/es/premios-distinciones/doctores-honoris-causa/doctores-honoris-causa-siglo-xxi/fecha-investidura/acto-investidura-doctora-honoris-causa-excma-sra-dra-jocelyn-bell-1285872205625/Honoris.html?id=1286023447422
  16. https://www.harvard.edu/on-campus/commencement/honorary-degrees
  17. Honoris Causa // Harvard Magazine — 2007. — ISSN 0095-2427
  18. https://willamette.edu/news/library/2019/04/2019-commencement.html
  19. https://www.learnedsociety.wales/fellow/jocelyn-bell-burnell/
  20. https://idw-online.de/de/news774726
  21. https://www.bbc.com/news/uk-northern-ireland-58318024
  22. http://adsabs.harvard.edu/abs/1968Natur.217..709H
  23. http://www.nature.com/nature/journal/v217/n5130/abs/217709a0.html
  24. http://www.scientificamerican.com/slideshow/10-nobel-snubs/#5
  25. http://www.nytimes.com/2003/10/20/opinion/no-nobel-prize-for-whining.html
  26. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1974/press.html
  27. ლონგეარი, მალკოლმ (2006) კოსმოსური საუკუნე: ასტროფიზიკისა და კოსმოლოგიის ისტორია. კემბრიჯის უნივერსიტეტის პრესა, გვ. 196. ISBN 0-521-47436-1.