ჯოსელინ ბელ ბერნელი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ჯოსელინ ბელ ბერნელი
Launch of IYA 2009, Paris - Grygar, Bell Burnell cropped.jpg
დაბ. თარიღი 15 ივლისი 1943(1943-07-15)[1] (74 წელი)
დაბ. ადგილი ბელფასტი[2]
მოქალაქეობა Flag of the United Kingdom.svg გაერთიანებული სამეფო
სამეცნიერო სფერო პულსარი
მუშაობის ადგილი ღია უნივერსიტეტი, საუთჰემპტონის უნივერსიტეტი და ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯი
ალმა-მატერი გლაზგოს უნივერსიტეტი, ლურგანის კოლეჯი და კემბრიჯის უნივერსიტეტი
ჯილდოები ბეატრის ტინსლის პრემია, სამეფო საზოგადოების წევრი, ჰერშელის მედალი, ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის ქალბატონი-კომანდორი, ალბერტ მაიკელსონის მედალი, 100 ქალი, Fellow of the Royal Society of Edinburgh[3] და J. Robert Oppenheimer Memorial Prize

სიუზან ჯოსელინ ბელ ბერნელი (ინგლ. Dame (Susan) Jocelyn Bell Burnell; დ. 15 ივლისი 1943, ბელფასტი, ჩრდილოეთი ირლანდია) — ჩრდილოეთ ირლანდიელი ასტროფიზიკოსი. სტუდენტობის პერიოდში, როცა მისი სამეცნიერო ხელმძღვანელი იყო ანტონი ჰიუიში, აღმოაჩინა პორველი პულსარები.[4][5] შედეგად ჰიუიშმა და მარტინ რაილმა ფიზიკის დარგში ნობელის პრემია მოიპოვეს, ბელ ბერნელი კი ჯილდოს გარეშე დარჩა, მიუხედავად იმისა, რომ პულსარებზე დაკვირვება მან განახორციელა. ბელ ბერნელი სამეფო ასტრონომიული საზოგადოების პრეზიდენტი იყო 2002-04 წლებში, ფიზიკის ინსტიტუტის პრეზიდენტი 2008 წლის ოქტომბრიდან 2010 წლის ოქტომბრამდე და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2011 წლის თებერვლიდან ოქტომბრამდე.

ნაშრომს, რომელშიც პულსარების აღმოჩენაზე იყო საუბარი, ხუთი ავტორი ჰყავდა. ჰიუიშის სახელი პირველ ადგილზე ფიქსირდებოდა, მას მოჰყვებოდა ბერნელი. მისი ღვაწლის დაიგნორების გამო ბევრმა წამყვანმა ასტრონომმა გამოთქვა აღშფოთება[6], მათ შორის იყო სერ ფრედ ჰოილი.[7] შვედეთის მეცნიერებათა სამეფო აკადემიამ 1974 წლის ნობელის პრემიით დაჯილდოების შესახებ განცხადებაში[8] აღნიშნა რაილისა და ჰიუიშის პიონერული ღვაწლი რადიო-ასტროფიზიკაში. ხაზი გაუსვეს რაილის შრომას აპერტურული სინთეზის ტექნოლოგიაზე და ჰიუიშის გადამწყვეტ როლს პულსარების აღმოჩენაში. საბჭოთა ასტრონომმა იოსებ შკლოვსკიმ საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის 1970 წლის გენერალურ ასამბლეაზე ბერნელს მიმართა: „მის ბელ, თქვენ მეოცე საუკუნის უდიდესი ასტრონომიული აღმოჩენა განახორციელეთ."[9]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]