ჯეროლამო კარდანო
| ჯეროლამო კარდანო | |
|---|---|
| იტალ. Gerolamo Cardano | |
|
| |
| დაბ. თარიღი | 24 სექტემბერი, 1501[1] [2] [3] [4] [5] |
| დაბ. ადგილი | პავია, მილანის საჰერცოგო[3] [5] [6] |
| გარდ. თარიღი | 21 სექტემბერი, 1576[1] [2] [4] [5] [6] [7] (74 წლის) |
| გარდ. ადგილი | რომი, პაპის ოლქი[1] [2] [3] [5] [6] |
| დასაფლავებულია | Sant'Andrea al Quirinale[8] |
| მოქალაქეობა | მილანის საჰერცოგო |
| საქმიანობა | ფილოსოფოსი, მათემატიკოსი, ასტროლოგი, გამომგონებელი, ინჟინერი და ექიმი |
| მუშაობის ადგილი | ბოლონიის უნივერსიტეტი[8] , პავიის უნივერსიტეტი[8] , პავიის უნივერსიტეტი[8] და Scuole Piatti[8] |
| ალმა-მატერი | პავიის უნივერსიტეტი[8] და პადუის უნივერსიტეტი[8] |
| განთქმული მოსწავლეები | Gasparo Tagliacozzi, Simone Simoni და Lodovico Ferrari |
| მეუღლე | Lucia Banderini[9] |
| მამა | Fazio Cardano |
| დედა | Chiara Micheri[10] |
| შვილ(ებ)ი | Giovanni Battista Cardano |
|
გავლენა მოახდინეს | |
ჯეროლამო კარდანო (იტალ. Gerolamo Cardano, ლათ. Hieronymus Cardanus; დ. 24 სექტემბერი, 1501, პავია — გ. 21 სექტემბერი, 1576, რომი) — იტალიელი მათემატიკოსი, მექანიკოსი, ფილოსოფოსი და ექიმი. დაამუშავა კოსმოლოგიური სისტემა. კარდანოს ნატურფილოსოფია წარმოადგენს ასტროლოგიის, ალქიმიის, მედიცინის, ფიზიკის, მათემატიკის, საინჟინრო საქმის, ფსიქოლოგიის და სხვა დარგებში მისი მრავალმხრივი სამეცნიერო მოღვაწეობის საფუძველსა და საბოლოო სინთეზს. კარდანოს შრომებმა დიდი როლი ითამაშა ალგებრის განვითარებაში. 1545 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი – „დიდი ხელოვნება ანუ ალგებრული წესების შესახებ“. ეს იყო ევროპული მათემატიკის დიდი მიღწევა. ამ წიგნში პირველად მოყვანილია ტარტალის მიერ აღმოჩენილი კუბური განტოლების ამოხსნის ფორმულები. მის გამოკვლევებში პირველად გამოჩნდა წარმოსახვითი რიცხვი. შეიმუშავა მოძრაობის გადაცემის საკითხები (კარდანული გადაცემა, კარდანული მექანიზმი).
ხსოვნა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს კარდანუსი.
ლიტერატურა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 5, თბ., 1980. — გვ. 398-399.
- მახვილაძე ნ., „მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი“, თბ., 2008
სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- 1 2 3 Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
- 1 2 3 Encyclopædia Britannica
- 1 2 3 Gliozzi G. Dizionario Biografico degli Italiani — 1976. — Vol. 19.
- 1 2 3 4 MacTutor History of Mathematics archive — 1995.
- 1 2 3 Complete Dictionary of Scientific Biography — დეტროიტი: Charles Scribner's Sons, 2008. — ISBN 978-0-684-31559-1
- ↑ The Galileo Project
- 1 2 3 4 5 6 7 https://www.storiadimilano.it/repertori/croncardano.htm
- ↑ https://www.storiadimilano.it/Personaggi/Milanesi%20illustri/cardano.htm
- ↑ Pas L. v. Genealogics — 2003.