შინაარსზე გადასვლა

ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერი
ინგლ. James Joseph Sylvester
დაბ. თარიღი 3 სექტემბერი, 1814(1814-09-03)[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7]
დაბ. ადგილი ლონდონი, დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო[8] [6] [3]
გარდ. თარიღი 15 მარტი, 1897(1897-03-15)[1] [3] [5] [6] [7] (82 წლის)
გარდ. ადგილი ლონდონი, დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო[8] [6] [3] [9]
დასაფლავებულია Kingsbury Road Cemetery[10]
მოქალაქეობა  დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო
ეროვნება ებრაელები[3]
საქმიანობა მათემატიკოსი[1] , actuary, უნივერსიტეტის პროფესორი და ბარისტერი[11]
მუშაობის ადგილი ჯონს ჰოპკინზის უნივერსიტეტი[3] , ლონდონის უნივერსიტეტი[3] , ვირჯინიის უნივერსიტეტი[3] , Royal Military Academy, Woolwich[9] , ოქსფორდის უნივერსიტეტი[3] და Equity and Law Life Assurance Society[9] [3]
ალმა-მატერი სენტ-ჯონის კოლეჯი[3] , დუბლინის ტრინიტის კოლეჯი[12] [3] , ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯი[3] და Liverpool Royal Institution[3]
ჯილდოები კოპლის მედალი[13] , დე მორგანის მედალი, სამეფო საზოგადოების წევრი და სამეფო მედალი

ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერი (ინგლ. James Joseph Sylvester; დ. 3 სექტემბერი, 1814, ლონდონი — გ. 15 მარტი, 1897, ოქსფორდი) — ინგლისელი მათემატიკოსი და უნივერსიტეტის ლექტორი, პროფესორი (1841). იგი ინტენსიურად მუშაობდა აშშ-ში, იყო ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1841) და სანქტ-პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის უცხოელი წევრ-კორესპონდენტი (1872).

ის ცნობილია მატრიცების თეორიაში, რიცხვთა თეორიასა და კომბინატორიკაში თავისი შრომებით. მან მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ამერიკული მათემატიკის განვითარებაში (მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარი), იყო ერთ-ერთი პირველი ამერიკელი პროფესორი და დააარსა ამერიკული მათემატიკის ჟურნალი.

ბიოგრაფია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერი დაიბადა 1814 წლის 3 სექტემბერს, ლონდონში, ებრაულ ოჯახში. მისი მამა, აბრაამ ჯოზეფი, ვაჭარი იყო. ჯეიმსმა გვარი სილვესტერი (სიტყვასიტყვით „ტყის, ტყეში მზარდი“) მიიღო, რაც მისი უფროსი ძმის მიბაძვა იყო, რომელიც შეერთებულ შტატებში ემიგრაციის შემდეგ ასევე სილვესტერი გახდა.

ჯეიმზმა მათემატიკის შესწავლა კემბრიჯის უნივერსიტეტის წმინდა იოანეს კოლეჯში 1831 წელს დაიწყო. მისი სწავლა ხანგრძლივი ავადმყოფობის გამო შეწყდა, მაგრამ საბოლოოდ მან 1837 წელს მათემატიკის საბოლოო გამოცდაში მეორე ადგილი დაიკავა. თუმცა, მან ბაკალავრის ხარისხი არ მიიღო, რადგან ეს მოითხოვდა ანგლიკანური ზიარების პრინციპებისადმი თანხმობის დადასტურებას, რაზეც სილვესტერმა უარი განაცხადა. 1841 წელს მან ბაკალავრის და მაგისტრის ხარისხები დუბლინის ტრინიტის კოლეჯში მიიღო. აქ ებრაელებს, კათოლიკეების მსგავსად, განათლების მიღების უფლება ჰქონდათ თავიანთი რელიგიის უარყოფის გარეშე. იმავე წელს, ჯეიმზ ჯოზეფ სილვესტერი შეერთებულ შტატებში გადავიდა საცხოვრებლად, რათა ვირჯინიის უნივერსიტეტის პროფესორი გამხდარიყო, მაგრამ მალევე, 1843 წლის ნოემბერში, ის ინგლისში დაბრუნდა. ის სადაზღვევო კომპანიაში მათემატიკოსად (აქტუარად) მუშაობდა (1845-1855), პროფესორის თანამდებობა ეკავა ვულვიჩის სამხედრო აკადემიაში (1855-1870), შემდეგ კი რამდენიმე წლის განმავლობაში უმუშევარი იყო. 1877 წელს სილვესტერი ამერიკაში დაბრუნდა, რათა ბალტიმორში, ახლადშექმნილ ჯონს ჰოპკინსის უნივერსიტეტში მათემატიკის პირველი პროფესორი გამხდარიყო. 1878 წელს მან დააარსა ამერიკული მათემატიკის ჟურნალი, რომელიც იმ დროს შეერთებულ შტატებში სიდიდით მეორე ჟურნალი იყო. 1880 წელს ჯეიმს ჯოზეფ სილვესტერს კოპლის მედალი მიენიჭა. 1883 წელს ის ინგლისში დაბრუნდა და ოქსფორდის უნივერსიტეტის გეომეტრიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი გახდა. მან ეს დეპარტამენტი გარდაცვალებამდე შეინარჩუნა. მიუხედავად იმისა, რომ უნივერსიტეტმა 1892 წელს მოადგილე დანიშნა, სილვესტერის უნივერსიტეტმა ის მოადგილედ დანიშნა.

სილვესტერის ერთ-ერთი ცხოვრებისეული გატაცება პოეზია იყო; ის კითხულობდა და თარგმნიდა ორიგინალურ ფრანგული, გერმანული, იტალიური, ლათინური და ბერძნული ენებიდან ნაწარმოებებს, ხოლო მისი მათემატიკური ნაშრომების უმეტესობა შეიცავს კლასიკური პოეზიის ილუსტრაციულ ციტატებს.

ჯეიმს ჯოზეფ სილვესტერი გარდაიცვალა 1897 წლის 15 მარტს, ლონდონში. იგი დაკრძალულია ბოლს პონდ როუდის სასაფლაოზე, კინგსბერი როუდზე, ლონდონში.

ხსოვნა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მის პატივსაცემად, მთვარის ერთ-ერთ კრატერს დაარქვეს სილვესტერი.

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. 1 2 3 Deutsche Nationalbibliothek Record #119290944 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. ↑ Bibliothèque nationale de France BnF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 MacTutor History of Mathematics archive — 1994.
  4. ↑ SNAC — 2010.
  5. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie — F.A. Brockhaus, 1796.
  6. 1 2 3 4 www.accademiadellescienze.it
  7. 1 2 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija — LZMK, 1999. — 9272 გვრ.
  8. 1 2 Сильвестр Джеймс Джозеф // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  9. 1 2 3 Complete Dictionary of Scientific Biography — დეტროიტი: Charles Scribner's Sons, 2008. — ISBN 978-0-684-31559-1
  10. ↑ Find a Grave — 1996.
  11. ↑ Foster J. Men-at-the-Bar: A biographical hand-list of the members of the various Inns of Court, including her Majesty's Judges, etc. — 2 — ლონდონი, ეილსბერი: Joseph Foster, 1885. — 528 გვრ.
  12. ↑ Mathematics Genealogy Project — 1997.
  13. ↑ Award winners : Copley Medal — Royal Society.
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ჯეიმზ_ჯოზეფ_სილვესტერი&oldid=5227839“-დან