ჯანჯაფილი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ჯანჯაფილი
Koeh-146-no text.jpg
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო:  მცენარეები
რიგი:  ჯანჯაფილისნაირნი
გვარი:  ჯანჯაფილი
სახეობა:  ჯანჯაფილი
ლათინური სახელი
Zingiber officinale
დაცვის სტატუსი
Status none DD.svgen:Data Deficient
არასრული მონაცემები
IUCN Data Deficient : 88308170

ჯანჯაფილი, კოჭა (ლათ. Zingiber officinale) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ჯანჯაფილისებრთა ოჯახისა. მისი სავარაუდო სამშობლოა სამხრეთი აზია.[1] ამ დრომდე იზრდება ჩინეთში, ინდოეთში, ინდონეზიაში, ავსტრალიაში, დასავლეთ აფრიკაში, იამაიკაზე, ბარბადოსზე.[2] ჯანჯაფილის ღერო სწორმდგომია, მომრგვალო, ფოთლები მთლიანი. ყვავილი ზიგომორფულია, ნაყოფი სამსაგდულიანი კოლოფი. ფესურას აქვს სპეციფიკური სუნი და ცხარე გემო.

შუა საუკუნეებში ევროპაში მოაშენეს, სადაც იყენებდნენ როგორც სანელებელსა და წამალს. კერძოდ, ჯანჯაფილი ითვლებოდა ჭირის საპროფილაქტიკო ერთ-ერთ ძირითად საშუალებად. ჯანჯაფილი წლების განმავლობაში გამოიყენებოდა როგორც ზღვის ავადმყოფობის და საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა დაავადებების სამკურნალო საშუალება.[3][4]

სასარგებლო თვისებების გამო მოჰყავთ როგორც ბაღში, ასევე საშინაო პირობებშიც. მისი ფესვი ძალიან არომატული გემოს სანელებელია, რომელსაც ფართოდ იყენებენ კულინარიაში. თუმცა ბოლო პერიოდში ჯანჯაფილმა პოპულარიზაცია მოიპოვა როგორც პროდუქტმა, რომელიც ხელს უწყობს წონაში კლებას. მის შემადგენლობაში შედის: მაგნიუმი, ფოსფორი, ნატრიუმი, კალიუმი, ქრომი, რკინა, ალუმინ ნიკოტინის მჟავა, С ვიტამინი, ცხიმები, ალუმინი და სხვა. ასევე შეიცავს ამინომჟავებს, როგორიცაა ლეიცინი, მეთიონინი, ტრეონინი, ფენილალანინი, ვალინი და ტრიპტოფანი [5].

2018 წელს ჯანჯაფილის მსოფლიო წარმოებამ შეადგინა 2.8 მლნ. ტონა.

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]