წიწერნაკაბერდის სტუმრების სია

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
წიწერნაკაბერდის მემორიალი
რუკაზე მოცემულია მაღალი დონის ოფიციალური პირების ვიზიტი მემორიალთან
  სახელმწიფოს მეთაური
  მთავრობის მეთაური
  პარლამენტის ხელმძღვანელი
  მინისტრთა კაბინეტი

წიწერნაკაბერდისომხების გენოციდის ოფიციალური მემორიალი სომხეთის დედაქალაქ ერევანში. გაიხსნა 1967 წელს, რასაც წინ უძღვოდა 1965 წლის 24 აპრილის ერევნის მასობრივი გამოსვლები, რომელიც ოსმალეთის იმპერიიდან სომხების დეპორტაციისა და გენოციდის დაწყების 50-ე წლისთავს მიეძღვნა.[1][2] 1991 წელს სომხეთის მიერ საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, მემორიალი ოფიციალური ცერემონიების გამართვის ადგილად იქცა. მას შემდეგ სომხეთში ჩასული ყველა უცხოური დელეგაციის წარმომადგენელი სტუმრობს მემორიალს და პატივს მიაგებს გენოციდის მსხვერპლი სომხების ხსოვნას.[3] წიწერნაკაბერდის მონახულებაში ასევე შესულია მუზეუმის ტურიც. ზოგიერთმა ცნობილმა სტუმარმა მემორიალთან ახლოს ხეები დარგეს.

მემორიალი მოინახულეს მაღალი რანგის პოლიტიკოსებმა, მსახიობებმა, მუსიკოსებმა, სპორტსმენებმა და რელიგიურმა პირებმა. მათ შორის ყველაზე ცნობილები იყვნენ რუსეთის (ბორის ელცინი, ვლადიმერ პუტინი, დიმიტრი მედვედევი), საფრანგეთის (ჟაკ შირაკი, ნიკოლა სარკოზი, ფრანსუა ოლანდი), უკრაინის, ჩეხეთის, პოლონეთის, საბერძნეთის, საქართველოს, ირანის, ბელარუსის, რუმინეთის, ლიბანის, ხორვატიის და სერბეთის პრეზიდენტები, ასევებულგარეთის, ჩეხეთის და სხვა ქვეყნების პრემიერ-მინისტრები. მრავალი ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრი (მათ შორის აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი ჰილარი კლინტონი და რამდენიმე მაღალი რანგის წარმომადგენელი ევროკავშირიდან — მათ შორის ჟოზე მანუელ ბაროზუ და ჰერმან ვან რომპეი) — პატივი მიაგეს დაღუპულთა ხსოვნას. სტუმართა შორის ასევე იყვნენ პაპი იოანე პავლე II 2001 წელს, პაპი ფრანცისკე 2016 წელს, ისრაელის მთავარი რაბი იონა მეცგერი, სრულიად ინგლისის პრიმასი როუენ უილიამსი, რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის პატრიარქი კირილე I, მსოფლიო ჩემპიონი ჭადრაკში ვლადიმერ კრამნიკი, მსოფლიო ჩემპიონი ფეხბურთში იური ჯორკაეფი, ინგლისელი როკ-ვარსკვლავი იან გილანი, სერბი რეჟისორი ემირ კუსტურიცა, ფრანგი მსახიობები ჟერარ დეპარდიე და ალენ დელონი, ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში ჟორეს ალფეროვი.

წიწერნაკაბერდის მემორიალი არასდროს მოუნახულებიათ თურქეთის ოფიციალურ პირებს.

მნიშვნელობა და წინააღმდეგობები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სომხების გენოციდის აღიარება სომხეთის საგარეო პოლიტიკის ყველაზე მნიშვნელოვანი ამოცანა და სოხმური დიასპორის მთავარი მიზანია. მრავალი სომეხი ამ ვიზიტებს განიხილავს როგორც გენოციდის აღიარებაზე ხელმოწერას.[4]

O Judge of the living and the dead, have mercy on us!
Listen, O Lord, to the lament that rises from this place,
to the call of the dead from the depths of the Metz Yeghérn,
the cry of innocent blood that pleads like the blood of Abel,
like Rachel weeping for her children because they are no more.

— -- პაპი იოანე პავლეს ლოცვა მემორიალთან 2001 წლის 26 სექტემბერს[5][6]

პაპი იოანე პავლე II-ის ვიზიტი 2001 წელს[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პაპი იოანე პავლე II ერევანში 2001 წლის 25 სექტემბერს, სომხეთში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების 1700-ე წლისთანთან დაკავშირებულ ღონისძიებებში მონაწილეობის მისაღებად ჩავიდა.[7] პრეზიდენტ რობერტ ქოჩარიანთან შეხვედრის მეორე დღეს პაპმა მემორიალი მოინახულა. მან გვირგვინით შეამკო გენოციდის მსხვერპლთა მემორიალი, წარმოთქვა მოკლე სიტყვა და ლოცვა წაიკითხა.[8][9] პაპმა თავის ლოცვაში გამოიყენა ტერმინი „მეც იეღერნ“ (გენოციდის აღმნიშვნელი სომხური სიტყვა, რომელიც ითარგმნება როგორც, „დიდი დანაშაული“), რამაც გაურკვევლობა გამოიწვია იმის შესახებ, შეაფასა თუ არა მან 1915 წლის მოვლენები როგორც გენოციდი თუ არა.[10]

რომის კათოლიკური ეკლესიის მეთაურის ამ გამოსვლამ დიდი უკმაყოფილება გამოიწვია თურქეთში. 2001 წლის 1 ოქტომბერს PanARMENIAN.Net-მა განაცხადა, რომ „თურქეთის მედია მწუხარებას გამოთქვამს პაპის მიერ მისი ვიზიტის ბოლო დღეს გამოყენებულ სიტყვა „გენოციდზე“.“[11]

ჰილარი კლინტონის ვიზიტი 2010 წელს[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი ჰილარი კლინტონი ერევანში აშშ-ის დამოუკიდებლობის დღეს, 4 ივლისს ჩავიდა. ის აშშ-ის ყველაზე მაღალი რანგის სტუმარი გახდა ვინც სომხეთში ოდესმე იმყოფებოდა. მისი ვიზიტი ითვლებოდა „სიმბოლურად, მაგრამ ამავე დროს მნიშვნელოვნად“ და წიწერნაკაბერდში მისი შესაძლო სტუმრობა სომხური მედიის განხილვის მთავარი თემა გახდა. ამერიკის შეერთებული შტატები სომხების გენოციდის ფაქტს ოფიციალურად არ აღიარებს, მაგრამ გენოციდის მემორიალთან მისი მისვლით, ბევრის აზრით აშშ-მა თურქეთს ნათელი პოლიტიკური გზავნილი გაუკეთა.[12] მან მემორიალი 201 წლის 5 ივლისს, თბილისში გამგზავრებამდე მოინახულა. გვირგვინზე რომელიც კლინტონმა მემორიალთან მიიტანა გაკეთებულია წარწერა „სახელმწიფო მდივან ჰილარი როდჰემ კლინტონისგან“ თუმცა, თავდაპირველად ნათქვამი იყო, რომ მისი ვიზიტი არაოფიციალური იქნებოდა.[13]

უარი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

თურქეთის პრეზიდენტი აბდულა გიული სომხეთს 2008 წლის სექტემბერში, ერევანში, სომხეთისა და თურქეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებების მატჩის დროს ეწვია. ვინაიდან თურქეთის ხელისუფლება გენოციდის ფაქტს არ აღიარებს, მან მემორიალი არ მოინახულა.[14] სხვა პრეზიდენტები რომელთაც უარი განაცხადეს წიწერნაკაბერდის მონახულებაზე არიან სირიის პრეზიდენტი ბაშარ ალ-ასადი და ირანის პრეზიდენტი მაჰმუდ აჰმადინეჟადი.[15] მათ უარი განაცხადეს მემორიალის მონახულებაზე, რათა კომპრომისზე არ წასულიყვნენ თურქეთთან ორმხრივ ურთიერთობებში.[16][17] 2010 წელს, ევროსაბჭოს საპარალამენტო ასამბლეის თურქეთის წარმომადგენელმა მევლუთ ჩავუშოღლუმ უარი განაცხადა მემორიალის მონახულებაზე, „ეს ჩემი პირადი გადაწყვეტილებაა. მე პატივს ვცემ თქვენ აზრს და თქვენც უნდა სცეთ ჩემსას.“[18]

პოლიტიკოსები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პრეზიდენტები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ვიცე-პრეზიდენტები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პრემიერ-მინისტრები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სპიკერები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მინისტრთა კაბინეტის წევრები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

საგარეო საქმეთა მინისტრები
სხვა მინისტრები

სხვა ოფიციალური სახელმწიფო პირები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

პარლამენტის წევრები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აშშ-ის დროშა აშშ-ის სენატორები
აშშ-ის დროშა აშშ-ის კონგრესმენები
ევროპის დროშა ევროპის პარლამენტის წევრები
სხვა

რეგიონული და ადგილობრივი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

აშშ-ის შტატის საკანონმდებლო ორგანოსა და საქალაქო საბჭოს წევრები
გუბერნატორები
მერები

საერთაშორისო ორგანიზაციების ლიდერები ან დელეგაციები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რელიგიური პირები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სხვა ცნობადი სახეები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

იხილეთ აგრეთვე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. (2008) Georgia, Armenia & Azerbaijan. Footscray, Vic.: Lonely Planet, გვ. 156. ISBN 9781741044775. 
  2. Payaslian, Simon (2007). The history of Armenia: from the origins to the present. New York: Palgrave Macmillan, გვ. 135. ISBN 9781403974679. 
  3. Kinzer, Stephen (2008). Crescent and star: Turkey between two worlds. New York: Farrar, Straus and Giroux, გვ. 91. ISBN 9780374531409. 
  4. Gérard Depardieu recognizes Armenian Genocide“, 4 September 2010. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  5. Matiossian, Vartan. “The Birth of 'Great Calamity': How 'Medz Yeghern' Was Introduced onto the World Stage“, 25 October 2012. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  6. Pope Recognizes 'Mets Yeghern'“, 26 September 2001. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  7. Pope John Paul II has arrived in Yerevan“, 25 September 2001. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  8. The Pope laid a wreath to the memorial of Armenian Genocide victims“, 26 September 2001. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  9. Pope avoids Armenia controversy“, 26 September 2001. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  10. Pullella, Philip. “Pope mourns Armenia's lost generation“, 27 September 2001. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  11. People in Turkey do not like the statements of the Pope condemning the Genocide of Armenians“, 1 October 2001. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  12. Hillary in Armenia: All eyes on Tsitsernakaberd as Secretary Clinton arrives in Yerevan“, 4 July 2010. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  13. 13.0 13.1 Clinton at Tsitsernakaberd: Secretary makes 'private' visit to memorial“, 5 July 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  14. (2009) Turkey's evolving dynamics: strategic choices for U.S.-Turkey relations. Washington, DC: Center for Strategic and International Studies, გვ. 69. ISBN 9780892065769. 
  15. Երեք նախագահ, որ այցելել են Երևան, բայց չեն բարձրացել Ծիծեռնակաբերդ“, 11 June 2015. (hy) 
  16. Էլի նախապայմանով [Again with preconditions]“, 19 June 2009. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. (hy) 
  17. Barkey, Henri J.. “The Armenian genocide resolution is a farce all around“, 2 March 2010. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  18. Mevlut Cavusoglu: it is my decision to not visit Tsitsernakaberd“, 13 May 2010. წაკითხვის თარიღი: 2 January 2013. 
  19. Menem Visits Genocide Monument“, 1 July 1998. 
  20. Romanian President Visits Armenia“, 2 July 1998. 
  21. “Bulgarian, Armenian presidents discuss transport links,cooperation“, 2 Dec 1999. „After the official talks Stoyanov, who was given the freedom of the city of Yerevan, laid a wreath at the Memorial Complexcommemorating the victims of the 1915 genocide (a large numberof Armenians were massacred then by the Turks).“ 
  22. Greek President Visits Dzidzernagapert Meets with President Other Officials“, 12 May 1999. 
  23. 23.0 23.1 23.2 23.3 Lebanese President Emile Lahoud Visits Armenia“, 1 May 2001. წაკითხვის თარიღი: 6 January 2013. 
  24. Romanian president laid a wreath to the memorial of the Armenian Genocide in Ottoman Turkey in 1915“, 1 November 2001. წაკითხვის თარიღი: 21 December 2012. 
  25. “Azeri daily criticizes Georgian leader's visit to genocide memorial“, 25 October 2001. „Shevardnadze and Armenian President Robert Kocharyan laid a wreath at the memorial complex.“ 
  26. Polish president visited Armenian Genocide memorial“, 15 November 2001. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  27. Represantivies of Turkic Nations Discuss the Role of Politicians in State-Building“, 25 July 1997. 
  28. (2002) Republic of Armenia: a concise chronology, Volume 2. Bavigh, გვ. 75. 
  29. Հայաստանն ու Ուկրաինան ընդլայնում են համագործակցությունը [Armenian and Ukraine are expanding cooperation]“, 10 October 2002. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. (hy) 
  30. შეცდომა თარგში: ველი title აუცილებელად უნდა შეივსოს. 
  31. Lithuanian President Visits Genocide Memorial with Message of Hope Faith & Love“, 16 September 2003. 
  32. Iranian president visited monument to Armenian Genocide victims“, 9 September 2004. წაკითხვის თარიღი: 21 December 2012. 
  33. Arnold Ruutel Marked Importance of Revering Armenian Genocide Victims Memory“, 15 November 2004. 
  34. Halonen in Armenia asked for recognition of Turkish massacre“, Helsingin Sanomat, 25 September 2005. წაკითხვის თარიღი: 23 August 2014. 
  35. Romanian Presidents Visits Dzidzernagapert“, 5 October 2006. 
  36. Jacques Chirac pays homage to Armenian Genocide victims“, 30 September 2006. წაკითხვის თარიღი: 6 January 2013. 
  37. 37.0 37.1 37.2 37.3 "Remember". Jacques Chirac Wrote in Armenian Genocide Commemoration Book“, 30 September 2006. წაკითხვის თარიღი: 6 January 2013. 
  38. 38.0 38.1 38.2 38.3 38.4 38.5 38.6 38.7 38.8 38.9 News - Archives 2009. Armenian Genocide Museum-Institute. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012.
  39. Croatian President honors Armenian Genocide victims memory“, 22 May 2009. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  40. President of Georgia visits Tistsernakaberd“, 25 June 2009. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  41. The President of the Republic of Cyprus Dimitris Christofias will be arriving to Armenia on a two-day state visit“, 6 July 2009. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  42. President of Serbia Boris Tadic to visit Armenia“, 27 July 2009. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  43. Latvian President Valdis Zatlers paid official visit to Armenia“, 10 December 2009. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  44. 44.0 44.1 44.2 News - Archives 2008. Armenian Genocide Museum-Institute. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012.
  45. 45.00 45.01 45.02 45.03 45.04 45.05 45.06 45.07 45.08 45.09 45.10 45.11 45.12 News - Archives 2010. Armenian Genocide Museum-Institute. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012.
  46. Swiss President visits Armenian Genocide Memorial“, 31 March 2011. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  47. 47.00 47.01 47.02 47.03 47.04 47.05 47.06 47.07 47.08 47.09 47.10 47.11 47.12 47.13 47.14 47.15 News - Archives 2011“. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  48. Sarkozy threatens to criminalize 'Armenian genocide' denial“, 6 October 2011. წაკითხვის თარიღი: 21 December 2012. 
  49. President visits Armenia“, 28 July 2011. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  50. Visiting Lebanese President Pays Homage to 1915 Genocide Victims“, 9 December 2011. წაკითხვის თარიღი: 21 December 2012. 
  51. President of Austria Heinz Fischer visits Armenian Genocide Museum-Institute“, 26 June 2012. წაკითხვის თარიღი: 20 July 2013. 
  52. President of Belarus Alexander Lukashenko visited Tsitsernakaberd“, 13 May 2013. წაკითხვის თარიღი: 2 July 2013. 
  53. President Karolos Papoulias continuing visit to Armenia“, 28 June 2007. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  54. Greece president visits Armenian Genocide Memorial“, news.am, 29 September 2014. წაკითხვის თარიღი: 29 September 2014. 
  55. Georgian president visits Memorial to Armenian Genocide victims (PHOTO)“, 27 February 2014. წაკითხვის თარიღი: 27 February 2014. 
  56. OSCE Chairman-in-Office pays tribute to the memory of Armenian Genocide victims“, 4 June 2014. 
  57. 57.0 57.1 57.2 57.3 Armenia's Sarkisian tells genocide memorial 'nothing is forgotten'“, 24 April 2015. 
  58. Serbian President Tomislav Nikolic Visits Armenia“, 13 October 2014. 
  59. French President Hollande Arrives in Armenia“, 12 May 2014. 
  60. შეცდომა თარგში: ველი title აუცილებელად უნდა შეივსოს. 
  61. Vladimir Putin visits Armenian Genocide victims memorial“, 2 December 2013. წაკითხვის თარიღი: 2 December 2013. 
  62. Czech Republic President visits Armenian Genocide memorial, June 8, 2016
  63. შეცდომა თარგში: ველი title აუცილებელად უნდა შეივსოს. 
  64. President of Tajikistan visits Armenian Genocide Memorial“, 14 July 2017. 
  65. Bulgarian President pays tribute to memory of Armenian Genocide victims in Tsitsernakaberd Memorial“, 12 February 2018. 
  66. Lebanon's President visits Armenian Genocide Memorial in Yerevan“, armradio.am. 
  67. Indian Vice President Visited Genocide Museum and Planted Fir on Memory Alley“, 7 October 2004. 
  68. Uruguayan vice presidents visits Memorial to Armenian Genocide victims“, 8 December 2014. 
  69. India's Vice-President visits Armenian Genocide Memorial“, 25 April 2017. 
  70. Hariri Praises Armenian Lebanese Cooperation“, 21 October 1997. 
  71. “Russian premier, Armenian Catholicos discuss "historically friendly relations"“, 6 November 2002. „Before that the Russian prime minister visited the Tsitsernakaberd Memorial and the Genocide Museum. He said that he was shocked by the barbarism of the Turks and impressed by the heroism of the Armenians who had managed to survive. He laid a wreath at the memorial complex and planted a tree, in accordance with tradition.“ 
  72. Belarus Prime Minister Visits Armenia“, 24 October 2006. 
  73. 73.0 73.1 73.2 73.3 Events of AGMI - Archives 2007“. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  74. შეცდომა თარგში: ველი title აუცილებელად უნდა შეივსოს. 
  75. Polish PM visits Tsitsernakaberd Memorial“, 12 March 2010. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  76. Bulgarian PM Pays Tribute to Armenian Genocide Museum“, 3 April 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  77. Georgian PM Bidzina Ivanishvili visits Tsitsernakaberd“, 17 January 2013. წაკითხვის თარიღი: 18 January 2013. 
  78. Georgian PM visits Armenian Genocide Memorial“, news.am, 21 August 2014. წაკითხვის თარიღი: 23 August 2014. 
  79. Russian PM visits Armenian Genocide Memorial“. 
  80. (1996) Daily Report: Central Eurasia, Issues 85-91. The Service, გვ. 49. 
  81. Armenia Welcomes French Senators“, 21 July 1999. 
  82. Sassounian, Harut. “Syrian President Finally Recognizes the Armenian Genocide“, 28 January 2014. წაკითხვის თარიღი: 4 February 2014. „...Abd al-Qader Qaddura, Speaker of the Syrian Parliament, when he inscribed a poignant statement in the Book of Remembrance of the Armenian Genocide Monument and Museum in Yerevan on July 16, 2001...“ 
  83. Bundestag Deputy Speaker Recognizes The Genocide“, 5 October 2001. 
  84. Official Visit of the Chairman of the Parliament of Lithuania. National Assembly of the Republic of Armenia.
  85. Press Conference of RA NA Speaker Artur Baghdasaryan and Speaker of Latvian Saeima Ingrida Udre. National Assembly of the Republic of Armenia (8 March 2005).
  86. Visit of the Speaker of the House of Representatives of the National Assembly of Belarus. National Assembly of the Republic of Armenia (15 March 2005).
  87. The Official Visit of the Chairwoman of the Belgian Senate to Armenia. National Assembly of the Republic of Armenia.
  88. Delegation Headed by Herman de Croo, President of the Belgian Parliament in Tsitsernakaberd“, National Assembly of the Republic of Armenia, 4 April 2005. 
  89. Iranian Parliament Speaker Attended Memorial to Armenian Genocide Victims“, 11 September 2006. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  90. Polish Senate Chair Arrives in Armenia, Visits Genocide Memorial“, 7 November 2006. 
  91. “Bulgarian, Armenian Speakers view need to boost relations in "all areas"“, 13 February 2006. „Pirinski conferred also with Armenian Foreign Minister Vartan Oskanian on Monday. The Bulgarian parliamentary delegation laid a wreath at the Great Genocide Memorial complex.“ 
  92. Visit of the President of the Senate of the Czech Republic to Armenia“, 10 September 2008. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  93. Georgian Parliament Not to Discuss Genocide Issue, Says Speaker“, 24 February 2009. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  94. 94.0 94.1 94.2 94.3 94.4 Events of AGMI - Archives 2010“. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  95. Speaker of the Parliament of the Republic of Croatia Visits Tsitsrnakaberd Memorial Complex. National Assembly of the Republic of Armenia (21 March 2011).
  96. Ukraine's Supreme Rada chairman commemorates Genocide victims“, 11 July 2011. წაკითხვის თარიღი: 24 November 2013. 
  97. 97.0 97.1 Korean parliamentary delegation visits Genocide Memorial in Tsitsernakaberd“, 15 May 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  98. Uruguay delegation visits Memorial to Armenian Genocide victims“, 16 November 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  99. President of the FRG Bundestag Norbert Lammert and the members of the delegation visited Tsitsernakaberd Memorial Complex“, 6 March 2013. წაკითხვის თარიღი: 16 March 2013. 
  100. President of the Hellenic Parliament Evangelos Meimarakis visited Tsitsernakaberd“, 25 February 2014. წაკითხვის თარიღი: 25 February 2014. 
  101. Cypriot official makes speech in Armenian parliament“, 19 November 2014. 
  102. Georgia's Parliament Speaker visits Armenian Genocide Memorial“, 17 February 2015. 
  103. 103.0 103.1 103.2 103.3 103.4 103.5 103.6 103.7 Live Հիշում եմ և պահանջում Armenian. Arajin (24 April 2015).
  104. Στην Αρμενία για τα 100 χρόνια από τη γενοκτονία η Ζωή Κωνσταντοπούλου“, 25 April 2015. (Greek) 
  105. 105.0 105.1 105.2 105.3 20 Officials from Different Countries Visit Tsitsernakaberd“, 29 December 2012. 
  106. RF FA State Duma Speaker Sergey Narishkin Visits the Armenian Genocide Memorial Complex of Tsitsernakaberd“, 1 April 2015. 
  107. CSTO PA Delegation Visits Armenian Genocide Memorial“, 11 March 2016. 
  108. Delegation of the Chamber of Deputies of the Parliament of the Czech Republic Visited AGMI Headed by Jan Hamachek. Armenian Genocide Museum-Institute (3 December 2015).
  109. Serbian lawmakers visit Armenian Genocide memorial“, 8 February 2016. 
  110. 110.0 110.1 110.2 “Inscriptions at Tzitzernakaberd“, 21 April 2007. 
  111. Slovakia Foreign Minister to Visit Armenia“, 1 February 2000. 
  112. Council of Europe Chairman in Armenia“, 4 January 2001. 
  113. Head of Estonian MFA to Negotiate with Armenian Authorities“, 6 April 2001. 
  114. Ukrainian Delegation Visits Armenia On Thursday“, 16 October 2001. 
  115. Վարդան Օսկանյան. "Անվտանգության խնդիրները առաջնային են Հայաստանի համար" [Vardan Oskanian: Safety if a priority of Armenia]“, 18 April 2002. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. (hy) 
  116. Գերմանիայի փոխվարչապետը հույս է հայտնում, որ Հայաստանը կշարունակի քաղաքական բարեփոխումները [Germany's Vice Prime Minister hopes Armenia will continue reforms toward democracy]“, 22 April 2004. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. (hy) 
  117. Դանիայի ԱԳ նախարարը այցելել է Ծիծեռնակաբերդ [Danish foreign minister visited Tsitsernakaberd]“, 27 August 2004. წაკითხვის თარიღი: 12 March 2014. (hy) დაარქივებულია ორიგინალიდან - March 12, 2014. 
  118. “Swiss foreign minister's trip to Armenia focuses on regional mediation“, 12 June 2006. „She also laid a wreath at a memorial for the victims of the genocide by troops of the former Ottoman Empire 90 years ago.“ 
  119. German FM to lay wreath on Memorial to victims of Armenian Genocide“, 19 February 2007. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  120. Polish FM on Armenian Genocide: "Barbarisms of past impossible to forget"“, 27 February 2007. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  121. Today Latvian FM Artis Pabriks arrives in Yerevan with official visit“, 19 April 2007. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  122. Foreign minister of Hungary arrives in Armenia“, 17 November 2008. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  123. Foreign Minister of Germany commemorates victims of the Armenian Genocide“, 16 March 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  124. The Minister of Foreign Affairs is paying a two-day working visit to Armenia“, 3 April 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  125. Foreign Minister of Finland pays tribute to Armenian Genocide victims in Tsitsernakaberd“, 5 April 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  126. Lithuanian Foreign Minister Visits Genocide Memorial in Yerevan“, 5 April 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  127. FM of Belarus Sergei Martynov visits Armenian Genocide Memorial“, 16 April 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  128. Uruguay's FM makes note in Armenian Genocide memory book“, 4 May 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  129. Luxembourg's FM visits Armenian Genocide Memorial“, 11 September 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  130. Latvian FM honors Armenian Genocide victims“, 15 November 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  131. Deputy Prime Minister and Minister of Foreign and European Affairs of the Slovak Republic Miroslav Lajčák visited Armenian Genocide memorial“, 10 April 2013. წაკითხვის თარიღი: 22 April 2013. 
  132. Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs and European Integration of Montenegro Igor Lukšić visits Tsitsernakaberd“, 7 May 2013. წაკითხვის თარიღი: 22 October 2013. 
  133. Iraqi FM paid tribute to Armenian Genocide victims“, 3 December 2013. წაკითხვის თარიღი: 5 December 2013. 
  134. Czech Foreign Minister arriving in Armenia July 5“, 4 July 2008. 
  135. Minister of Foreign Affairs of the Czech Republic Karel Schwarzenberg visited Armenian Genocide memorial“, 11 April 2012. წაკითხვის თარიღი: 2 July 2013. 
  136. Serbian FM commemorates Armenian Genocide victims“, 10 March 2014. წაკითხვის თარიღი: 12 March 2014. 
  137. Austria FM visits Armenian Genocide Memorial“, September 8, 2014. 
  138. German Foreign Minister pays tribute to the memory of Armenian Genocide victims“, 23 October 2014. 
  139. LITHUANIAN FOREIGN MINISTER PAID TRIBUTE AT TSITSERNAKABERD MEMORIAL COMPLEX.
  140. 140.0 140.1 Delegation Page 8“. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 12 March 2014. 
  141. Foreign Minister of Russia Sergey Lavrov visits Armenian Genocide Memorial“, 2 April 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  142. Sergey Lavrov pays tribute to memory of Armenian Genocide victims“, Armenpress, 23 June 2014. 
  143. 143.0 143.1 143.2 143.3 Armenians Mark Genocide Centennial, March for Recognition“, 24 April 2015. 
  144. Argentinean Foreign Minister to visit Armenia“, 3 September 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  145. Timerman participó en Armenia de la conmemoración de los 100 años del genocidio“, 24 April 2015. (Spanish) 
  146. Le ministre des Affaires étrangères visite le mémorial du génocide arménien“, 27 April 2015. 
  147. Czech Foreign Minister visits Armenian Genocide Memorial in Yerevan“, 25 June 2015. 
  148. Swedish Foreign Minister Margot Wallstrom Visited Armenian Genocide Memorial Complex. The Armenian Genocide Museum-Institute (9 February 2016).
  149. Armenia and Georgia to Continue Developing Bilateral Cooperation“, 25 March 2016. 
  150. UAE foreign minister visits Armenian Genocide Memorial“, 19 July 2017. 
  151. "Never Again" should not be just a slogan: Madagascar's foreign minister visits Armenian Genocide Memorial“, 23 February 2018. 
  152. (1995) Daily Report: East Europe, Issues 105-115. The Service, გვ. 38. „Jovanovic, who is on a two-day official visit to Armenia, laid a wreath on the monument to victims of genocide of Armenians in Yerevan early on Sunday.“ 
  153. Russian defense minister travels to Turkish border in Armenia“, 17 July 1998. 
  154. “Russian minister for taxes and dues arrives in Armenia“, 23 April 1999. 
  155. Լիտվայի պաշտպանության նախարարը այցելել է Ծիծեռնակաբերդ [Lithuania's Defense Minister visited Tsitsernakaberd]“, 6 April 2005. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. (hy) 
  156. Australian Minister for Human Services Paying Working Visit to Armenia“, 21 November 2005. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  157. Russian defense minister visited Memorial to victims of the Armenian Genocide“, 27 January 2006. 
  158. 158.0 158.1 158.2 Delegation Page 9“. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 12 March 2014. 
  159. 159.0 159.1 159.2 Delegation Page 6“. წაკითხვის თარიღი: 12 December 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 16 March 2013. 
  160. 160.0 160.1 160.2 Delegations. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 16 March 2013. წაკითხვის თარიღი: 12 December 2016.
  161. 161.0 161.1 161.2 161.3 161.4 Delegation Page 5“. წაკითხვის თარიღი: 12 December 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 16 March 2013. 
  162. 162.0 162.1 162.2 162.3 162.4 Delegation Page 3. Armenian Genocide Museum-Institute.
  163. Events of AGMI - Archives 2008“. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  164. Polish Defense Minister commemorates Armenian Genocide victims“, 28 November 2009. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  165. Delegations.
  166. Israeli Minister of Agriculture Speaks About Similarities Between Histories of Armenians and Jews“, 20 April 2012. წაკითხვის თარიღი: 30 August 2013. 
  167. Minister of National Defence discussed security situation in the South Caucasus with President of Armenia“, 25 June 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  168. Israel's Information and Diaspora Minister visits Armenian Genocide memorial“, 28 August 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  169. Italian Defense Ministry delegation in Armenia“, 17 October 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  170. Visits. Armenian Genocide Museum. წაკითხვის თარიღი: 24 May 2013.
  171. Indian Goodwill Parliamentary Delegation Visits Tsisternakaberd Memorial Complex. National Assembly of the Republic of Armenia (31 October 2013).
  172. Delegation led by Greek National Defense Minister Dimitris Avramopoulos visits Armenian Genocide Memorial Tsitsernakabnerd“, 29 October 2013. წაკითხვის თარიღი: 7 November 2013. 
  173. Iraqi Deputy PM pays tribute to Armenian Genocide victims memory“, 7 November 2013. წაკითხვის თარიღი: 7 November 2013. 
  174. Canadian Minister pays tribute to Armenian Genocide victims memory“, Armenpress, 30 July 2014. 
  175. British minister visits Tsitsernakaberd Memorial“, ArmeniaNow, 3 November 2014. 
  176. Georgian Minister of Internal Affairs pays tribute to Armenian Genocide victims“, Armenpress, 2 December 2014. 
  177. Minister of Justice of the Republic of Lithuania visited Tsitsernakaberd. The Armenian Genocide Museum-Institute.
  178. The Minister of Transport of the Republic of Iraq pays tribute to the victims of the Armenian Genocide. The Armenian Genocide Museum-Institute.
  179. 179.0 179.1 CANADIAN OFFICIAL DELEGATION IN TSITERNAKABERD. The Armenian Genocide Centennial Committee of Canada.
  180. Uruguay, primer país que reconoció genocidio armenio, insta a tolerancia“, 24 April 2015. (Spanish) 
  181. Հայաստանի և Կիպրոսի պաշտպանության նախարարները համաձայնեցրել են երկկողմ համագործակցության առաջնահերթ ոլորտները. 1.am.
  182. Minister of Czech Republic visits Armenian Genocide Memorial Complex“, 20 May 2015. 
  183. 183.0 183.1 Georgian ministers pay tribute to Armenian Genocide victims at Tsitsernakaberd“, 25 June 2015. 
  184. Remembering the Armenian victims of 1915. Federal Foreign Office of Germany (27 April 2015).
  185. Georgia's Defense Minister visits Armenian Genocide Memorial“, 2 February 2016. 
  186. Israeli minister pays homage to Armenian Genocide victims in Yerevan memorial“, 27 July 2017. 
  187. Malkasian, Mark (1996). Gha-ra-bagh!: The Emergence of the National Democratic Movement in Armenia. Detroit: Wayne State University Press, გვ. 83. ISBN 9780814326046. 
  188. “Barking Dogs, and Dogs in General“, 3 May 1997, გვ. 2. „He laid a wreath at the Genocide Memorial at Dzidzernagapert on April 24 and made the following remarkable statement, "This is a memorial day of greatest tragedy, a day when a program to annihilate the Armenian nation in historical Armenia, the motherland of Armenians, was executed. The responsibility for this great tragedy lies not only on the direct executors but the great powers as well, for allowing this tragedy to occur."“ 
  189. “Publisher logo. Links to publisher website, opened in a new window. US envoy says talks with Armenian leadership "very fruitful"“, 21 May 1999. „Before leaving for the airport, the State Department representative visited Tsitsernakaberd, the site of the memorial complex to the victims of the 1915-23 genocide of Armenians in Ottoman Turkey.“ 
  190. CHIEF OF GENERAL STAFF OF RUSSIAN ARMED FORCES ARRIVED IN YEREVAN“, 2 October 2001. 
  191. “Speaker of Russian parliament's upper chamber in Armenia“, 22 May 2002. „On the same day Sergey Mironov laid a wreath at the monument to victims of the 1915 Armenian genocide at the Tsitsernakaberd memorial complex.“ 
  192. Dean Vows Support For Armenian Genocide Recognition“, 22 August 2005. 
  193. Official Visit of Mr. Xu Jialu, Vice-Chairman of the Standing Committee of the National People's Congress of the People's Republic of China. National Assembly of the Republic of Armenia (October 18, 2006).
  194. 194.0 194.1 194.2 194.3 194.4 Delegations. Genocide Museum-Institute.
  195. Armenian people proved its courage, Greek General says“, 24 August 2010. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  196. 196.0 196.1 Delegation Page 2.
  197. Marie Yovanovitch: we remember what happened in 1915“, 24 April 2010. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  198. 198.0 198.1 News“. წაკითხვის თარიღი: 23 December 2012. 
  199. Delegation of the National Assembly of the Republic of Belarus Visits Tsitsernakaberd. National Assembly of the Republic of Armenia.
  200. Procurator-General of China and General Prosecutor of Armenia Sign a Program of Cooperation“, 11 June 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  201. 201.0 201.1 201.2 201.3 201.4 201.5 Australian Politicians Visit Armenia And Mountainous Karabakh“, 20 July 2013. 
  202. Kuwait parliament delegation visits Armenian Genocide Memorial“, 30 May 2013. წაკითხვის თარიღი: 30 March 2014. 
  203. 203.0 203.1 203.2 British Parliamentarians Visit Tsitsernakaberd Memorial Complex“, National Assembly of the Republic of Armenia, 18 February 2014. 
  204. The Delegation Of Israeli Ministry Of Foreign Affairs Visited Tsitsernakaberd Memorial Complex“, Armenian Genocide Museum, 18 June 2014. 
  205. Victoria Nuland visits Armenian Genocide Memorial“, panorama.am, 18 February 2015. 
  206. US Secretary of State Representatives Visited Tsitsernakaberd Memorial Complex. The Armenian Genocide Museum-institute.
  207. 207.0 207.1 Cem Özdemir. Cem Özdemir Official Facebook page.
  208. The heads of Customs Authorities of EEU member states visited The Armenian Genocide memorial complex. Armenian Genocide Museum-Institute (20 March 2015).
  209. Homenaje a Néstor Kirchner en Armenia“, 25 April 2015. (Spanish) 
  210. Ceremonies Mark 100th Anniversary Of Armenian Massacre“, 24 April 2015. 
  211. Նախագահ Սարգսեան Կը Գտնուի Ծիծեռնակաբերդ. Պատուիրակութիւններու Նախագահները Յարգանքի Տուրք Կը Մատուցեն“. (Armenian) 
  212. Romanian activist urges to recognize Armenian Genocide“, 24 April 2015. 
  213. President of the Czech Constitutional Court Visited the Armenian Genocide Museum (4 June 2015).
  214. EU Nations to Adopt New Cooperation Agreement with Armenia“, 8 October 2015. 
  215. French Secretary of State Assures French Support of Armenia“, 25 January 2016. 
  216. “Senator Jack Reed Makes First Trip to Armenia“, 13 September 1997, გვ. 28. „The delegation also toured U.S.- and internationally-funded facilities, and visited Holy Etchmiadzin and the Armenian Genocide Memorial.“ 
  217. Dole Continues Visit Calls for Genocide Recognition“, 15 October 1997. 
  218. “President L. Der Bedrosian in Meeting with Rep. Joseph P. Kennedy Jr. Discusses Immediate Needs of Armenia“, 20 February 1993. „During his brief stay in the Armenian capital, Mr. Kennedy first went to the Martyrs Monument on the Dzidzernagapert hill where he placed a wreath at the immortal flame.“ 
  219. 219.0 219.1 “Congressmen Kennedy and Pallone Plant Trees of Hope In Yerevan“, 27 June 1997. „In memory of the 1915 Armenian Genocide, Congressmen Patrick Kennedy (D-RI) and Frank Pallone (D-NJ) planted trees provided by the Armenia Tree Project (ATP) at Yerevan's Genocide Memorial (Tzitzernakaberd) during their recent visit to Armenia.“ 
  220. “Annie And Sami Totah To Host Fundraiser For House Democratic Leader Gephardt Sponsored By Congressman Pallone“, 3 October 1998. „Congressman Gephardt visited the Genocide Memorial in Yerevan during his visit to Armenia.“ 
  221. “Rogan Delegation Returns From Armenia and Karabagh“, 9 October 1999. „Following their tour of the Armenian Genocide Museum and Monument, Armenian Scouts joined them in laying a wreath at the memorial. Rogan, joined by the Lori Regional Governor Henrik Kochinian, planted a tree there from the Assembly's Armenia Tree Project.“ 
  222. (2006) Congressional Record, April 11, 2002 to April 24, 2002. Government Printing Office, გვ. 5298–9. 
  223. (2009) Congressional Record, V. 150, Pt. 6, April 20, 2004 to May 4, 2004. Government Printing Office, გვ. 7688. 
  224. (2010) რედ. United States Congress: Congressional Record, V. 153, Pt. 7, April 18, 2007 to April 26, 2007. Government Printing Office, გვ. 9693. ISBN 9780160871184. 
  225. Congressman Devin Nunes (R-CA). Armenian National Committee of America.
  226. 226.0 226.1 226.2 226.3 US congressmen visited Tsitsernakaberd. Armenian Genocide Museum-Institute. წაკითხვის თარიღი: 13 May 2014.
  227. 227.0 227.1 Obama cites 'solemn' 100th anniversary of Armenian massacre, avoids 'genocide'“, 24 April 2015. 
  228. Rep. David Trott Visits Armenia to Recognize the Armenian Genocide of 1915. Official Website of David Trott (24 April 2015).
  229. In Armenia, at memorial laying a rose at the eternal flame in commemoration of #ArmenianGenocide100. Official Frank Pallone Twitter.
  230. Meetings of the Deputy of the European Parliament, the Key Rapporteur on Armenia Tomasz Poreba in the Parliament. National Assembly of the Republic of Armenia (20 December 2010).
  231. 231.0 231.1 231.2 Delegation of the European Parliament Visits Tsitsernakaberd. National Assembly of the Republic of Armenia (1 November 2011).
  232. Photo Gallery. Honorary Consulate of the Republic of Armenia in the State of Hesse.
  233. Members of the EURONEST PA Committee Visit Tsitsernakaberd. National Assembly of the Republic of Armenia (22 February 2012).
  234. Members of the European Parliament Visit the Tsitsernakaberd Memorial Complex. National Assembly of the Republic of Armenia (30 April 2013).
  235. 235.0 235.1 Euronest PA session participants visit Armenian Genocide Memorial“, Panorama.am, 16 March 2015. 
  236. Euronest Leader Says Armenian Genocide Resolution 'Important'“, 18 March 2015. 
  237. Visit to Tsitsernakaberd. National Assembly of the Republic of Armenia (19 December 2014).
  238. 238.0 238.1 Erivan'dan gövde gösterisi! Rusya Devlet Başkanı Putin de oradaydı, Fransa Cumhurbaşkanı Hollande da!“, 25 April 2015. 
  239. 239.0 239.1 239.2 “Other people's genocide“, 13 May 2005, გვ. 12. 
  240. Mr. Francois Roelants du Viver, Chairman of External Relations and Defense Committee of Belgium Senate in Parliament. National Assembly of the Republic of Armenia (29 August 2006).
  241. Rapporteurs of PACE Monitoring Committee in Yerevan. National Assembly of the Republic of Armenia (22 September 2006).
  242. Members of Iran-Armenia Parliamentary Friendship Group of IRI Majlis in the Parliament. National Assembly of the Republic of Armenia (12 May 2009).
  243. France-Armenia Friendship Group in the National Assembly. National Assembly of the Republic of Armenia (8 July 2010).
  244. 244.0 244.1 244.2 French Senators Visit Tsitsernakaberd. National Assembly of the Republic of Armenia (26 May 2012).
  245. Delegation of the RF State Duma Visits Tsitsernakaberd Memorial Complex. National Assembly of the Republic of Armenia (18 November 2013).
  246. 246.0 246.1 246.2 Parliamentary Delegation of the Republic of Latvia Visits Tsitsernakaberd Memorial Complex. National Assembly of the Republic of Armenia (24 October 2013).
  247. Canadian Lawmaker Continues to Show Leadership in Karabakh's Development“, 25 September 2013. 
  248. 248.0 248.1 248.2 French parliamentarians visit Tsitsernakaberd Memorial“, 5 December 2013. წაკითხვის თარიღი: 5 December 2013. 
  249. Parliamentary Delegation of Bahrain Visits Tsitsernakaberd Memorial Complex. National Assembly of the Republic of Armenia (3 February 2013).
  250. 250.0 250.1 Members of UK Parliament Visit Armenia, Meet with ARF“, 20 February 2014. წაკითხვის თარიღი: 26 February 2014. 
  251. 251.0 251.1 251.2 251.3 RA NA President Galust Sahakyan Receives the Parliamentary Delegation from the Canadian Confederation. National Assembly of the Republic of Armenia (26 August 2014).
  252. Delegation of the Deputies of the Czech Parliament Visits Tsitsernakaberd Armenian Genocide Complex. National Assembly of the Republic of Armenia (13 May 2014).
  253. 253.0 253.1 French Socialists visit the Armenian Genocide Memorial“, 9 September 2014. 
  254. Nikolai Ryzhkov Visited Tsiternakaberd. Armenian Genocide Museum-Institute.
  255. 255.0 255.1 MKs take part in ceremony marking 100 years since Armenian genocide“, 24 April 2015. 
  256. 256.0 256.1 256.2 High time for Turkey to recognise historical facts, says Anastasiades“, 24 April 2015. 
  257. Visiting EU Lawmaker Backs Artsakh's Right to Self-Determination“, 14 October 2014. 
  258. Gundars Daudze Erevānā tiekas ar Armēnijas Nacionālās Asamblejas prezidenta vietnieku“, Latvijas Republikas Saeima, 24 April 2015. (Latvian) 
  259. Members of Canada-Armenia Parliamentary Friendship Group Visit the Parliament. National Assembly of the Republic of Armenia (7 September 2010).
  260. Delegation of Dutch House of Representatives Visited the Armenian Genocide Museum. The Armenian Genocide Museum-Institute (15 May 2015).
  261. South Korean Parliament Members Visit Armenian Genocide Memorial“, 17 July 2015. 
  262. Austria Recognized Armenian Genocide. Austrian Honorary Consulate in Armenia (27 April 2015).
  263. 263.0 263.1 263.2 263.3 263.4 263.5 263.6 Des députés belges à Dzidzernagapert“, 9 September 2015. (French) 
  264. Visit to Tsitsernakaberd Memorial Complex. National Assembly of the Republic of Armenia (22 September 2015).
  265. Member of the British delegation to PACE Mark Pritchard visits Tsitsernakaberd Memorial Complex“, 29 March 2016. 
  266. Delegation of Israeli Knesset visits Tsitsernakaberd Memorial Complex“, 3 April 2016. 
  267. Latvian MP pays tribute to Armenian Genocide victims“, 11 April 2016. 
  268. RA NA Deputy Speaker Eduard Sharmazanov Receives the Member of the Hellenic Parliament Garyfallia Kanelli“, 14 April 2016. 
  269. Paying Tribute in Tsitsernakaberd Memorial Complex“, 7 February 2017. 
  270. 270.0 270.1 Delegation of the U.S. California State Assembly Visits Tsitsernakaberd Memorial Complex“, 18 September 2013. წაკითხვის თარიღი: 18 September 2013. 
  271. 271.0 271.1 271.2 271.3 271.4 Calif. Speaker Perez, Delegation Visit Dzidzernagapert“, 18 September 2013. წაკითხვის თარიღი: 18 September 2013. 
  272. Georgy Boos believes in development of trade, economy and culture cooperation with Armenia“, 18 June 2009. 
  273. Saint Petersburg governor presents documents to Armenian Genocide Museum“, 30 April 2015. 
  274. (1999) Armenia: at the crossroads. Amsterdam: Taylor & Francis, გვ. 103. ISBN 9789057023453. 
  275. The Turkish-Armenian Reconciliation Commission. Zoryan Institute (10 August 2001). წაკითხვის თარიღი: 2 January 2013.
  276. შეცდომა თარგში: ველი title აუცილებელად უნდა შეივსოს. 
  277. News - Archives 2007“. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  278. Marseilles Mayor paid tribute to Armenian Genocide victims“, 26 October 2013. წაკითხვის თარიღი: 7 November 2013. 
  279. 279.0 279.1 Turkish intellectual pays tribute to Armenian Genocide victims, receives memorial medal“. 
  280. Governor of Iraqi State of Shangal to participate in Armenian Genocide Centennial events in Armenia“, 20 April 2015. 
  281. Mayors of 12 German cities visit Armenian Genocide Memorial“, 19 June 2015. 
  282. 282.0 282.1 282.2 282.3 Guests from Turkey visit Tsitsernakaberd Memorial Complex“, 3 August 2015. 
  283. Mtskheta City Delegation at AGMI. Armenian Genocide Museum-Institute (20 November 2015).
  284. Paris Mayor Anne Hidalgo paid tribute to the memory of the Armenian Genocide victims“. 
  285. Ռենե վան դեր Լինդենը այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր [Rene van Linden visited the Tsitsernakaberd memorial]“, 18 August 2005. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. (hy) 
  286. CIS Head in Armenia“, 3 March 2005. 
  287. შეცდომა თარგში: ველი title აუცილებელად უნდა შეივსოს. 
  288. EP President commemorates Armenian Genocide“, 18 May 2011. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  289. Van Rompuy: EU is shared values, a partner of Armenia“, 4 July 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  290. Visit of José Manuel Barroso, President of the EC, to Moldova and Armenia“, 1 December 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  291. PACE President visits Armenian Genocide Memorial“, 1 July 2013. წაკითხვის თარიღი: 18 September 2013. 
  292. Head of CoE Congress of Local and Regional Authorities visits Armenian Genocide“, 17 June 2013. 
  293. UN Deputy Secretary General paid tribute to Armenian Genocide victims“, 22 October 2013. წაკითხვის თარიღი: 7 November 2013. 
  294. Delegation of All-China Women's Federation visits Armenian Genocide memorial“, 23 October 2014. 
  295. Jews as a 'bridge of peace' between Armenians, Turks and Azeris“, 9 December 2014. 
  296. Parliamentary Assembly of La Francophonie delegation visits Armenian Genocide Memorial“, 31 March 2015. 
  297. PACE President visits Armenian Genocide Memorial“, 15 April 2015. წაკითხვის თარიღი: 15 April 2015. 
  298. My thoughts and solidarity are with the victims and their descendants: CoE Commissioner on Armenian Genocide“, 17 April 2015. 
  299. GRECO delegates visit Tsitsernakaberd Armenian Genocide memorial“, 16 April 2015. 
  300. Secretary General of Francophonie joined commemoration of Centennial of Armenian Genocide“, 24 April 2015. 
  301. 301.0 301.1 301.2 Ավելի քան 40 երկրների արտասահմանյան պատվիրակություններ են ժամանել Ծիծեռնակաբերդ“, 24 April 2015. 
  302. DEMYC members visit Tsitsernakaberd Armenian Genocide memorial“, 25 April 2015. 
  303. NATO PA members visited the Armenian Genocide Memorial“, 19 June 2015. 
  304. European Council President Visits Armenia, Lays Wreath at Genocide Memorial“, 20 July 2015. 
  305. Participants of the 12th Meeting of International Association of Genocide Scholars Visited Tsitsernakaberd Memorial Complex. The Armenian Genocide Museum-institute (7 July 2015).
  306. Ghazarian, Salpi Haroutinian (April 1996). "Of Diakonia and Koinonia: The World Council of Churches Offers Service and Fellowship". AIM: Armenian International Magazine 7 (4): 30. ISSN 1050-3471.
  307. Pope condemns Armenian Genocide; rejects Turkish government pressure“, 28 September 2001. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  308. Visit to Tsitsernakaberd by Pope Shenouda III and Catholicos Karekin II“, 5 May 2003. წაკითხვის თარიღი: 23 August 2014. დაარქივებულია ორიგინალიდან - August 23, 2014. 
  309. 309.0 309.1 309.2 309.3 309.4 309.5 “Primate Leads Delegation to Celebrate Etchmiadzin Anniversary“, 13 September 2003. 
  310. ԱՄՆ Կաթոլիկ եկեղեցու պատվիրակությունն այցելեց Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր [The delegation of US Catholic church visited the Tsitsernakaberd memorial]“, 29 August 2003. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. (hy) 
  311. Israel's Chief Rabbi says he recognizes Armenian Genocide“, 22 November 2005. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  312. Survivors of Armenian genocide urge Chinese pressures on Sudan“, 30 September 2007. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  313. Yezidis' religious leader due in Armenia“, 15 September 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  314. Cardinal was interested in Pope Benedict XV letter urging to stop Armenian Genocide“, 12 June 2014. 
  315. Patriarch of Antioch and All East visits Tsitsernakaberd Memorial“, 11 October 2014. 
  316. World Council of Churches Delegation Visited Tsitsernakaberd Memorial Complex. Armenian Genocide Museum-Institute (12 June 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან - June 18, 2014. წაკითხვის თარიღი: 18 June 2014.
  317. Government chided over Armenia“, 24 April 2015. 
  318. Bassil represents Lebanon in Yerevan“, 24 April 2015. 
  319. البابا تواضروس يشارك في ذكرى "مذابح الأرمن"“. (Arabic) 
  320. 320.0 320.1 320.2 Anglican delegation participates in Armenian Genocide centenary events in Yerevan“, 13 May 2015. 
  321. Cardinal Sandri Leads Vatican Delegation to Armenia“, 29 September 2015. 
  322. Pope Francis visits Memorial to Armenian Genocide victims, News.am, 2016
  323. Ռուբէն Յովսէփեանի հետ մի սենեակում, ուր 2014 թւականի դեկտեմբերն էր
  324. Cher Bono. Getty Images.
  325. 325.0 325.1 Bali, Rifat N. (2012) Model citizens of the state: the Jews of Turkey during the multi-party period. Lanham, Md.: Fairleigh Dickinson University Press, გვ. 413. ISBN 1611475368. 
  326. “Kirk Kerkorian, in First Visit to Armenia, Holds Meetings with Armenian Officials, Announces Major New Assistance: Billionaire Visits Martyrs Memorial“, 27 June 1997. „Accompanied by high-ranking officials of the Republic of Armenia, Mr. Kerkorian, who although past 80 is still robust and physically active, visited the Martyrs Memorial on Tsitsernakaberd Hill and paid tribute to the over 1.5 million victims of the Armenian Genocide of 1915 carried out by the leaders of the Ottoman Empire.“ 
  327. de Waal, Thomas (2013) Black Garden: Armenia and Azerbaijan Through Peace and War. NYU Press, გვ. 77. ISBN 0814785786. 
  328. 328.0 328.1 “Members of British royal family visit Armenia“, 5 November 2001. „Today, during the first day of their visit, the members of the British royal family laid a wreath at the Tsitrenakaberd memorial complex, commemorating the victims of the 1915 Armenian genocide by Ottoman Turkey.“ 
  329. “Around the Valley“, 28 June 2004. „While in Armenia, Welty placed a wreath at Tsitsernakaberd, the Armenian Genocide Monument; had an audience with His Holiness Karekin II, supreme patriarch and catholicos of all Armenians; and was honored at a reception by U.S. Ambassador to Armenia John Ordway at the U.S. Embassy.“ 
  330. Bir an...Bir anı...Bir anıt...“, 24 April 2015. (Turkish) 
  331. An Alchemist's Pilgrimage: Best-Selling Author Paulo Coelho's Journey Among the Armenians“, 22 February 2009. 
  332. 332.0 332.1 Erivan'da yas günü“, 25 April 2005. (Turkish) 
  333. “The Zoryan Institute Co-sponsors, with National Commission, 3-Day International Conference on "The Problems of Genocide"; President Levon Der Bedrosian Makes Opening Speech“, 27 May 1995. „Dr. Akcam went to the Dzidzernagapert Monument and laid his wreath at the martyrs' shrine.“ 
  334. Ժակ Շիրակի այցելությունը Ծիծեռնակաբերդ [Jacques Chirac's visit to Tsitsernakaberd]“, 30 September 2006. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. (hy) 
  335. Coach Jerry Tarkanian's Armenian heritage remembered in Fresno“, 12 February 2015. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 14 February 2015. 
  336. შეცდომა თარგში: ველი title აუცილებელად უნდა შეივსოს. 
  337. Sassounian, Harut. “Cemal Pasha's Grandson Says Genocide, Morgenthau's Great Granddaughter Doesn't“, April 5, 2011. წაკითხვის თარიღი: 24 May 2013. 
  338. 338.0 338.1 338.2 338.3 Home » GPN ISSUES » Issue 7, Summer 2011 Resolution of the International Conference in Yerevan, Armenia in December 2010, "The Crime of Genocide: Prevention, Condemnation, and the Elimination of Consequences. Genocide Prevention Now (2010).
  339. Schabas, William. Yerevan. PhD studies in human rights (15 December 2010).
  340. Serbian filmmaker Emir Kusturica will make a movie about Armenia“, 5 March 2010. 
  341. http://news.am/eng/news/304060.html
  342. Gérard Depardieu commemorates Armenian Genocide“, 4 September 2010. წაკითხვის თარიღი: 21 December 2012. 
  343. Judo Olympic champion Arsen Galsyan visits Armenian Genocide Memorial“, 13 September 2012. წაკითხვის თარიღი: 22 December 2012. 
  344. Prolific Young Scholar on Armenian Genocide in Holland“, 7 February 2012. 
  345. French movie legend Alain Delon visits Genocide memorial“, 18 December 2012. წაკითხვის თარიღი: 21 December 2012. 
  346. Anna Chapman: Armenians taught me to appreciate importance of family relationship“, 29 August 2013. წაკითხვის თარიღი: 31 August 2013. 
  347. Spanish opera singer Montserrat Caballé visited Armenian Genocide Memorial Tsitsernakaberd“, 10 June 2013. 
  348. Ask Turks were their grandfathers were in 1915, Turkish intellectual tells Armenians“, 25 April 2013. 
  349. Joseph Kobzon shooting My Armenia song clip in Tzitzernakaberd“, 21 November 2013. წაკითხვის თარიღი: 24 November 2013. 
  350. Cisco Systems Chief Development Officer Mario Mazzola visits Armenian Genocide Memorial“, 12 November 2014. 
  351. Fatih Akın visits Tsitsernakaberd, respects memoryof Genocide victims“, 30 January 2015. 
  352. "The Cut" film shooting group- Fatih Akın, Mardik Martin, Ruben Dishdishyan and Aram Movsesyan visit Tsitsernakaberd Memorial“, 30 January 2015. 
  353. Classical pianist Evgeny Kissin visits Tsitsernakaberd Memorial and Armenian Genocide Museum-Institute“, 4 April 2015. 
  354. 354.0 354.1 354.2 Kardashians pay tribute to Armenian Genocide victims“, Public Radio of Armenia, 10 April 2015. 
  355. Charlie Armstrong visits Genocide Memorial in Yerevan“, 17 April 2015. 
  356. The new initiative of Ara Gevorgyan and Daniel Decker“, 20 April 2015. 
  357. Билан в Ереване посетил Цицернакаберд“, 2016. 
  358. Arthur Abraham: One day Turkey will definitely recognize Armenian Genocide“, 24 April 2015. 
  359. Maria Guleghina performs "Krunk" by Komitas“, 24 April 2015. 
  360. Rwandan genocide survivor Esther Mujawayo read the declaration of the Global Forum "Against the Crime of Genocide" at peak of Tsitsernakaberd Armenian Genocide Memorial“, 24 April 2015. 
  361. Աշխարհահռչակ բռնցքամարտիկ Վիկ Դարչինյանը Մեծ եղեռնի հուշահամալիրում. Armenian Genocide Museum & Institute.
  362. 362.0 362.1 USC Shoah Foundation Delegation Delivers 60 Testimonies to Armenian Genocide Museum & Institute. USC Shoah Foundation.
  363. Mi mornarzis“, 29 April 2015. 
  364. Ronda Rousey visits Armenian Genocide Memorial“, 25 April 2015. 
  365. Gegard Mousasi and ARMBUSINESSBANK workers visit Armenian Genocide Memorial“, 27 April 2015. 
  366. Րաֆֆի Գրիգորյանն ու Ալեքսիս Օհանյանը լիահույս են Հայաստանի ապագայի հարցում“, 25 April 2015. (Armenian) 
  367. Conan O'Brien Dives Into Armenian Culture 'Head First'“, 14 October 2015. 
  368. Turkish writer's wish is to see the copy of Tsitsernakaberd Memorial built in Ankara“, 14 October 2015. 
  369. MGIMO graduates pay tribute to the memory of Armenian Genocide victims“, 23 October 2015. 
  370. Eugene Kaspersky visited AGMI. The Armenian Genocide Museum-Institute (18 November 2015).
  371. 371.0 371.1 371.2 371.3 My family fled Ireland as refugees, says George Clooney as he presents $1m prize to humanitarian worker“, 24 April 2016. 
  372. George Clooney and 100 Lives Co-Founder Ruben Vardanyan attend the laying of the flowers at the Genocide Memorial in Yerevan, Armenia for the 101st anniversary of the Armenian Genocide. Getty Images.
  373. Aurora Prize Guests Visit Armenian Genocide Museum & Institute. 100 LIVES & Aurora Prize (official page).
  374. En Armenia en el monumento a la memoria del genocidio armenio“, 29 April 2016. 
  375. Armenia Remembers Mass Killings“, 24 April 2015. 
  376. 376.0 376.1 George Clooney leads Yerevan march commemorating Armenian genocide“, 24 April 2016. 
  377. Prince and Grand Master of the Sovereign Military Hospitaller Order of Malta visits Armenian Genocide Memorial“, 24 October 2016. 
  378. Dean Cain [RealDeanCain]. (25 February 2017) For those who guessed #Armenia YOU ARE CORRECT! #ArmenianGenocide #memorial.
  379. https://www.pasadenaweekly.com/2017/10/05/former-superman-dean-cain-focuses-armenian-genocide-documentary-architects-denial/
  380. https://armenianweekly.com/2017/10/10/malkovich-armenia/