წუქეთი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
(გადამისამართდა გვერდიდან წახური)
Jump to navigation Jump to search

წუქეთი, წახური — მხარე შუა საუკუნეების აღმოსავლეთ საქართველოში, ისტორიულ ჰერეთში (ახლანდელი აზერბაიჯანის ჩრდილო-დასავლეთის რეგიონი, ძვ. საინგილოს ნაწილი დაღესტნის მიმდებარე მთიანეთითურთ). V საუკუნეში წუქეთი იყო იბერიის (ქართლის) სამეფოში შემავალი ფეოდალური სამფლობელო, რომელსაც სათავეში მთავარი ედგა. VIII საუკუნის შუახანებში წუქეთის მთავრის იურისდიქცია ვრცელდებოდა თუშეთსა და ხუნძახზე (ახლანდელი დაღესტნის მხარე, იგივე ისტორიული ღუნძეთი). VIII-IX საუკუნეებში წუქეთი ჰერეთის სამთავროს (შემდგომში ჰერეთის სამეფოს) ერთ-ერთი საერისთავო იყო. ცალკე ადმინისტრაციული სტატუსი ჰქონდა მას შემდგომ საუკუნეებშიც. XVI საუკუნეში სამოურავოდ იქცა. XVII საუკუნეში წუქეთის ტერიტორიაზე შეიქმნა ახალი პოლიტიკური ერთეული ელისუს სასულთნო (კაკის სასულთნო).

ისტორიული წუქეთის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები: ყუმის სამეკლესიიანი ბაზილიკა (VIII ს.) და ლექეთის ტეტრაკონქი (VIII-IX სს.).

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • პაპუაშვილი თ., ჰერეთის ისტორიის საკითხები, თბ., 1970;