ცხვარიო

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
ცხვარიო
Agaricus augustus 2011 G1.jpg
მეცნიერული კლასიფიკაცია
სამეფო:  სოკოები
კლასი:  ბაზიდიუმიანი სოკოები
რიგი:  ფირფიტოვანნი
ოჯახი:  ფირფიტოსანნი
გვარი:  ქამასოკო
სახეობა:  ცხვარიო
ლათინური სახელი
Agaricus augustus Fr., 1838

ცხვარიო, მეჭეჭებიანი ქამა (ლათ. Agaricus augustus) — ბაზიდიუმიანი სოკო ქამასოკოს გვარისა.

სამეცნიერო სინონიმები:

  • Psalliota augusta (Fr.) Quél.
  • Agaricus augustus var. perrarus (Schulzer) Bon & Cappelli[1]
  • Psalliota augusta (Fr.) Quél., 1872
  • Pratella augusta (Fr.) Gillet, 1878
  • Fungus augustus (Fr.) Kuntze, 1898
  • Agaricus peronatus Massee, 1892
  • Agaricus perrarus Schulzer, 1880

და სხვა.

აღწერა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ქუდის დიამეტრი 5–20 სმ-მდე აღწევს. მოთეთრო, ბრტყლად ამობურცული, მკვრივი, ხორცოვანი. ზედაპირი დაფარულია ღრმადდახეთქილი და საკმაოდ დიდი ქერცლებით. ფირფიტები ვიწროა, თავიდან თეთრი ან მოთეთრო, მოგვიანებით — მურა-მოყავისფრო.

ფეხი მოთეთრო, 3–4 სმ-მდე სიგრძისა და 1–3 სმ-მდე სისქისაა, საკმაოდ ფართო, სქელი და მკვრივი. აქვს საკმაოდ სქელი საყელო.

რბილობი მოთეთრო, შეხებისას ან გადატეხვისას ჰაერზე მოყვითალო შეფერილობას იღებს.

სპორები — განიერ-ელიფსური, მურა-მეწამული, 8–12×5–8 მკმ.[2]

კარგ საჭმელ სოკოდ ითვლება. განოიყენება ახალი.[3]

გავრცელება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ფართოდაა გავრცელებული ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში

იზრდება ნიადაგზე, სუბალპურ ტყის პირებში, სუბალპურ მდელოზე, ზაფხულ-შემოდგომით.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • ნახუცრიშვილი ივ., საქართველოს სოკოები / რედ. და თანაავტ. არჩ. ღიბრაძე, გვ. 164, გამომც. „ბუნება პრინტი“ და საქართველოს ბუნების შენარჩუნების ცენტრი, თბ., 2006. ISBN 99940-856-1-1.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Agaricus augustus taxon record details at Index Fungorum. Index Fungorum. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-06-10. ციტირების თარიღი: 2010-01-14.
  2. ცხვარიო. საქართველოს სოკოებისა და ლიქენების ეთნობიოლოგია. ციტირების თარიღი: 4 ნოემბერი, 2020.
  3. ნახუცრიშვილი, 2006, გვ. 164