ჩიზქეიკი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search

ჩიზქეიკი (ინგლ. cheesecake - ყველის ნამცხვარი) - ევროპული და ამერიკული სამზარეულოს ყველის შემცველი დესერტი. შედგება ერთი ან ორი ფენისგან. ძირითადი და ყველაზე დიდი ფენა შედგება რბილი ყველის, ჩვეულებრივად ამერიკული ან ფრანგული სახეობების, ან ხაჭოს, რძის, კვერცხების და შაქრის ნაზავისგან, შეიძლება დაემატოს ვანილი, შოკოლადი, გოგრა, ლიმონი, მანგო და სხვა. მეორე, დაბლითი ფენა ჩვეულებრივად ბისკვიტს ან ორცხობილას წარმოადგენს. ზემოდან იმკობა ხილით, ხილის წვენით, კენკრით, თხილით, შოკოლადით, ათქვეფილი ნაღებით, არაჟანით. ცხვება ღუმელში ან, ქვეყნის მიხედვით, მზადდება გამოუცხობლად ჟელატინით, გაცემამდე მაცივარში ინახება. იმაზე, ითვლება თუ არა ჩიზქეიკი ნამცხვრად, ტორტად ან ტარტად განსხვავებული აზრები არსებობს. ჩიზქეიკს ადამიანებისთვის ლაქტოზის ან გლუტენის აუტანლობით ან სხვა შეზღუდვებით საკვების მიღების მხრივ ამზადებენ ყველის მაგივრად ვაბილით, ქოქოსით, სხვადასხვა კენკრით, ხილით და თხილით.

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჩიზქეკის სამშობლოდ ძველი საბერძნეთი ითვლება. მისი პირველი ხსენება და რეცეპტი გვხვდება ბერძენი ექიმის ეიგიმუზის ჩანაწერებში. ის მზადდებოდა რბილი ყველის, თხის ან ცხვრის რძის, თაფლის, ხორბლის ფქვილის და კვერცხების შეზავებით და გამოცხობით. ასეთი კერძი ძვ. წ. 776 წელს ოლიმპიურ თამაშებში გამარჯვებულს მიართვეს.[1] ძველ რომში მას რელიგიური დღესასწაულებისთვის ამზადებდნენ. ყველაზე მეტად თანამედროვე ჩიზქეიკს გავს ერთ-ერთი რომაული რეცეპტი, რადგან შეიცავს ცალკე დამზადებულ ყველის ძირითად ფენას. ბრიტანეთის რომაელების მიერ დაპყრობის შემდეგ რეცეპტი ინგლისში გავრცელდა, ინგლისი ერთი პერიოდი ჩიზქეიკის სამშობლოდ ითვლებოდა. სახელწოდება ჩიზქეიკი გაჩნდა ინგლისში მე-15 საუკუნეში, აქამდე იხმარებოდა მისი ბერძნული ან რომაული სახელწოდებები. გლობალური პოპულარობა ჩიზქეიკმა ამერიკაში გავრცელების შემდეგ მოიპოვა, სადაც მას ევროპიდან გადასახლებული პირველივე ოჯახები ამზადებდნენ. დესერტად ის მე-18 საუკუნემდე არ ითვლებოდა, სანამ ევროპელებმა რეცეპტში საფუარი ათქვეფილი კვერცხებით არ შეცვალეს. საფუარის სუნის გარეშე კერძის გემო დესერტს უფრო გავდა. მსოფლიოში ყველაზე დიდი ჩიზქეიკი შეიქმნა 2017 წელს რუსეთში, ქ. სტავროპოლში და იწონიდა 4240 კილოგრამს.[2]

წყაროები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]