ჩეჩნეთის კუნძული

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search


ჩეჩნეთიკასპიის ზღვის ჩრდილო – დასავლეთით მდებარე, ჩეჩნური არქიპელაგის უდიდესი კუნძული. იგი განცალკევებულია აგრაკანის ნახევარკუნძულიდან ჩეჩნეთის გადასასვლელთან და მცირე ბაზარის, პიჩუჯონოკისა და იაიჩნის კუნძულებით. ადმინისტრაციულად, დაღესტნის, მახაჩკალას რეგიონშია.[1].

გეოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კუნძულის აღმოსავლეთით არის პრიგუნკის კუნძული, ხოლო სამხრეთით არის ბაზარის, პიჩუიონოკისა და იაიჩნიის კუნძულები. კუნძულები გამოყოფილია მცირე შტამებით მათ შორის. კუნძული გამოყოფილია აგრახანის ნახევარკუნძულიდან ლოპატინსკის განივი სრუტით.

კუნძულის დასავლეთით არის ჩეჩნური (სოფლის) ნამოსახლარი.

სანაპირო ზოლი განსხვავდება ზღვის დონიდან. ეს არის 15 კმ სიგრძისა და 10 კმ სიგანის. მისი ფართობია 55 კმ-ია. ძირითადად სანაპირო დაფარულია ლერწამით. აქ ძირითადად უდაბნოს კლიმატია. კერძოდ, უფრო მეტად არის დასახლებული წყლის ფრინველები. კუნძული შეესწრო ისტორიულ მოვლენებს. რუსეთში სამოქალაქო ომის დროს ის მხარეებს შორის დაიკარგა. საბჭოთა პერიოდში არსებობდა სათევზაო მეურნეობა სახელწოდებით ჩაპაევი.

1965 წელს საცდელი ბაზა მოქმედებდა[2].

სახელწოდება[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

კუნძული ცნობილი იყო უძველესი დროიდან. 1500 წელს, კუნძულს "სიკამატელა" უწოდეს. კიდევ ერთი მოხსენება, ჯორჯ ტექტანტერმა, აღწერა კუნძული 1604 წელს და დაწერა, რომ იგი ლერწმით იყო დაფარული და მდებარეობდა მდინარე ტერეკის დელტას აღმოსავლეთით 8 კილომეტრში.

მრავალი მკვლევარი ამბობს, რომ ამ სახელს ჩეჩნებთან კავშირი არ აქვს[3]. კუნძული პირველად XVII საუკუნის წყაროებშია ნახსენები[4], ჩეჩნებს ეს სახელი მიენიჭათ XVIII საუკუნეში.

კუნძული მენტორები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

გეოგრაფიული რუკების მიხედვით, კუნძული დიდი ხანია რაც ცნობილია. ასე რომ, იტალიის რუკაზე, რომელიც შედგენილია დაახლოებით 1500 წელს, გამოსცა ე.პ. გოლდსჩმიდს-ის მიერ. ალბათ ერთ – ერთი პირველი წერილობითი მითითება კუნძულზე არის მითითება ვონ ტეკტანდერის,რომელმაც 1604 წელს თავის ჩანაწერებში დაწერა ლერწმებით დაფარული კუნძულის შესახებ და მდებარეობდა 8 გერმანული მილის დაშორებით თურქებისგან. კუნძულზე ნახსენებია აგრეთვე რუსი ვაჭარი ფედო კოტოვის ნოტები, რომელმაც 1623 წელს გააკეთა მოგზაურობა სპარსეთში ფედო კოტოვის ნოტების ტექსტი ცნობილია რამდენიმე ვერსიით, რომელთა გარკვეული განსხვავებებია. ასე რომ, ხელნაწერის ტექსტის ვერსიაში, პოგოდინ-ის კრებულიდან, რომელიც ცნობილია 1852 წლის გამოცემიდან, გამოსწორებულია ზოგიერთ ადგილას გამომცემლების მიერ და მე-19 საუკუნის შუა პერიოდის ტრანსკრიფციებში მოცემულია, არა მხოლოდ კუნძული, არამედ მისი სახელწოდებაც არის: ”და ჩეჩნეთის კუნძული დგას ტერკას წინააღმდეგ. იქ, მე ნახევარი დღით ადრე ვცურავ გემს და ის კუნძული დიდია და ბევრი თევზია. ამ კუნძულზე ტერეკის ხალხი და ტარკოვსკი კამაჩანები და მთის ჩერკასის თევზი”. კიდევ ერთი ტექსტი, რომლის ხელნაწერია შემონახული, რომელიც გამოიცა 1907 წელს გამომცემელმა პეტროვსკიმ მე-17 საუკუნის ჩანაწერში, არ შეიცავს კუნძულის სახელს: ”მაგრამ კუნძული შესანიშნავია ტერკის წინააღმდეგ და უამრავი თევზია."

ინტერნეტ რესურსები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]