შინაარსზე გადასვლა

ჩარლი მანგერი

სტატიის შეუმოწმებელი ვერსია
მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Charles Thomas Munger

ჩარლი თომას მანგერი
დაბადების თარიღი 1 იანვარი, 1924
ომაჰა, ნებრასკა, აშშ
გარდაცვალების თარიღი 28 ნოემბერი, 2023 (99 წლის)

ჩარლი თომას მანგერი (ინგლ. Charles Thomas Munger; დ. 1 იანვარი, 1924, — გ. 28 ნოემბერი, 2023) — ამერიკელი ბიზნესმენი, ინვესტორი და ქველმოქმედი. იყო კონგლომერატ „Berkshire Hathaway“-ის ვიცე-პრეზიდენტი 1978 წლიდან გარდაცვალებამდე,[1] რომელსაც ხელმძღვანელობდა უორენ ბაფეტი. ბაფეტის სიტყვებით, მანგერი იყო მისი უახლოესი პარტნიორი და მარჯვენა ხელი და მას თანამედროვე „Berkshire Hathaway“-ის ბიზნეს ფილოსოფიის „არქიტექტორი“[2] უწოდა.

„Berkshire Hathaway“-ში მისი როლის გარდა, მანგერი იყო „Munger, Tolles & Olson“-ის დამფუძნებელი პარტნიორი; ვესკოს საფინანსო კორპორაციის თავმჯდომარე 1984 წლიდან 2011 წლამდე; ლოს-ანჯელესში, კალიფორნიაში დაფუძნებული „Daily Journal Corporation“-ის თავმჯდომარე და „Costco Wholesale Corporation“-ის დირექტორი.

ადრეული ცხოვრება და განათლება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჩარლი თომას მანგერი დაიბადა 1924 წლის 1 იანვარს ომაჰაში, ნებრასკაში, ფლორენცია „ტუდის“ (რასელი) და ადვოკატის ალფრედ კეის მანგერის ოჯახში. მოზარდობისას ის მუშაობდა სასურსათო მაღაზიაში Buffett & Son, რომელსაც უორენ ბაფეტის ბაბუა, ერნესტ პ. ბაფეტი ფლობდა და მართავდა.[3][4] მისი ბაბუა, თომას ჩარლი მანგერი, იყო შტატის წარმომადგენელი და მოგვიანებით აშშ-ის რაიონული სასამართლოს მოსამართლე, რომელიც დანიშნული იყო პრეზიდენტ თეოდორ რუზველტის მიერ.[5]

კარიერა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მანგერი ოჯახთან ერთად გადავიდა კალიფორნიაში, სადაც შეუერთდა იურიდიულ ფირმას Wright & Garrett (შემდგომში Musick, Peeler & Garrett). [6] 1962 წელს მან დააარსა და მუშაობდა უძრავი ქონების ადვოკატად Munger, Tolles & Olson-ში.[7] შემდგომში მან უარი თქვა საადვოკატო პრაქტიკაზე და კონცენტრირდა ინვესტიციების მართვაზე. მოგვიანებით იყო პარტნიორი Otis Booth უძრავი ქონების სააგენტოში. როდესაც ის შეხვდა ბაფეტს ლანჩზე Omaha Club, „ორივემ დაიწყო საუბარი ინვესტიციებზე და მიხვდნენ, რომ გაჩერება უკვე შეუძლებელი იყო“.[8]

1962 წელს მანგერმა პარტნიორობა გაუწია ჯეკ უილერს და ჩამოაყალიბა Wheeler, Munger and Company, საინვესტიციო ფირმა Pacific Coast Stock Exchange. ბაფეტის ესეს მიხედვით „The Superinvestors of Graham-and-Doddsville“, რომელიც გამოქვეყნდა 1984 წელს, Munger-ის საინვესტიციო პარტნიორობამ 1962-75 წლებში გამოიმუშავა წლიური შემოსავალი რთული დაგროვებადი პროცენტებით 19.8%, მაშინ, როდესაც Dow-ის მატება რთული დაგროვებადი პროცენტებით შეადგენდა 5.0%-ს.[9] მან 1976 წელს მოახდინა ფონდი Wheeler, Munger and Co. ლიკვიდაცია, 1973 წელს 32% და 1974 წელს 31% ზარალის შემდეგ.[10]

Wesco დაფუძნებულია პასადენაში, კალიფორნიაში, მანგერის მშობლიურ ქალაქში. პასადენა ასევე იყო კომპანიის ყოველწლიური აქციონერთა კრების ადგილი, რომელიც ჩვეულებრივ ტარდებოდა ოთხშაბათს ან ხუთშაბათს უფრო პოპულარული, Berkshire Hathaway-ის ყოველწლიური აქციონერთა კრების შემდეგ. Munger-ის კრებები თითქმის ისეთივე ლეგენდარული იყო საინვესტიციო საზოგადოებაში, როგორც აქციონერთა კრებები, რომლებსაც მან ბაფეტთან ერთად უმასპინძლა ომაჰაში. ასეთი შეხვედრები ხშირად მუდმივი ხასიათის იყო, მაგრამ მანგერი ვესკოს სხვა აქციონერებთან საკმაოდ ხანგრძლივად ურთიერთობდა, ზოგჯერ სპეკულირებდა იმაზე, თუ რას გააკეთებდა ბენჯამინ ფრანკლინი მოცემულ სიტუაციაში.[11] აქციონერთა კრების ჩანაწერები გამოქვეყნდა ვებსაიტზე უშედეგო ფინანსებზე?, მაგრამ განახლებები არ არსებობს 2011 წლის შემდეგ.[12]

მანგერი ასევე იყო Daily Journal Corporation-ის თავმჯდომარე. მას შემდეგ, რაც Wesco-ს აქციონერთა კრებები დასრულდა, Daily Journal Corporation-ის ყოველწლიური აქციონერთა კრებები გახდა მნიშვნელოვანი, რადგან ინვესტორები მიდიოდნენ მასზე, რათა მოესმინათ ჩარლის ვრცელი საუბარი.[13]

საინვესტიციო ფილოსოფია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

"ელემენტარული, ზოგადი სიბრძნე"

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მრავალ გამოსვლაში და 2005 წლის წიგნში Poor Charlie's Almanack: The Wit and Wisdom of Charles T. Munger, "ზოგადი სიბრძნე" არის გონებრივი მოდელების ნაკრები, რომელიც კონცეპტუალურ დონეზეა გადმოცემული, რათა დაეხმაროს მკითხველს კრიტიკული ბიზნეს პრობლემების გადაჭრაში. [14]

მანგერი (მარჯვნივ) და უორენ ბაფეტი (მარცხნიდან მეორე) 1998 წლის მარტში.

წიგნი „სიბრძნის ძიებაში: დარვინიდან მანგერამდე“ იყო მანგერისა და ბაფეტის ერთობლივი აზროვნების შედეგი. წიგნის ავტორმა, პიტერ ბეველინმა 2007 წელს ინტერვიუში ახსნა თავისი ძირითადი სწავლებები, რომლებიც თანაბრად შეიძლებოდა მიგვეკუთვნებინა როგორც მანგერზე, ასევე ბაფეტზეც: „როგორ ვიფიქროთ ბიზნესზე და ინვესტირებაზე, როგორ მოვიქცეთ ცხოვრებაში, ეთიკისა და პატიოსნების მნიშვნელობა, როგორ მივუდგეთ პრობლემებს, მაგრამ, უპირველეს ყოვლისა, როგორ შევამციროთ პრობლემების წარმოშობის შანსი“. ბეველინმა თქვა, რომ ადრე მას "აკლდა Munger-ის უნარი, ესწავლა და დასკვნები გამოეტანა საკუთარი ყველაზე საყვარელი იდეებიდან". [15]

მანგერმა განაცხადა, რომ მაღალი ეთიკური სტანდარტები მისი ფილოსოფიის განუყოფელი ნაწილი იყო; 2009 წლის Wesco Financial Corporation-ის ყოველწლიურ აქციონერთა შეხვედრაზე მან თქვა: "კარგი ბიზნესი არის ეთიკური ბიზნესი. ბიზნეს მოდელი, რომელიც ეყრდნობა ხრიკებს, განწირულია მარცხისთვის." [16] 2010 წლის 19 იანვარს Harvard-Westlake School ინტერვიუსა და კითხვა-პასუხის დროს მანგერმა მოიხსენია ამერიკელი ფილოსოფოსი Charles Frankel financial crisis of 2007–08 და პასუხისმგებლობის ფილოსოფიის შესახებ დისკუსიაში. მანგერმა განმარტა, რომ ფრენკელს რწმენით:

სისტემა პასუხისმგებელია იმ დონით, რამდენადაც ადამიანები, რომლებიც იღებენ გადაწყვეტილებებს, საკუთარ თავზე იწვნევენ შედეგებს. ასე რომ, ჩარლი ფრანკელის სიტყვებით, თქვენ არ უნდა შექმნათ კრედიტების ისეთი სისტემა, სადაც ყველა ადამიანი, ვინც ქმნის კრედიტს, დაუყოვნებლივ გადასცემს ვიღაცა სხვას ამ კრედიტებთან დაკავშირებულ რისკებს, სხვადასხვა ხრიკებისა და ტყუილების გზით, და თავიდან იცილებს ყოველგვარ პასუხისმგებლობას, კარგია თუ ცუდი ეს კრედიტი. ფრანკელისთვის აზრით, ეს ამორალურია, ეს არის უპასუხისმგებლო სისტემა. [17]

როგორც მისი ფილოსოფიის ნაწილი, მანგერი ცხოვრობდა შედარებით მოკრძალებულ კალიფორნიის სახლში 70 წლის განმავლობაში. როდესაც მას ჰკითხეს, რატომ არ გადავიდა ის უფრო მდიდრულ სახლში საცხოვრებლად, მანგერმა უპასუხა: ”პრაქტიკულად ყველა შემთხვევაში, უფრო დიდი და ძვირადღირებული სახლი ადამიანს უფრო ხშირად ნაკლებად ბედნიერს ხდის, ვიდრე უფრო ბედნიერს”. მანგერმა მიუთითა „ძირითადი სახლის“ სარგებლობაზე, რომელსაც აქვს ბევრად მეტი უპირატესობა, ვიდრე მოჩვენებით სახლში ცხოვრებას, და აღნიშნა, რომ „ნუ შეგშურდებათ სხვისი“ და „ნუ დახარჯავთ დიდ ფულს ასეთ წვრილმანში [18] “.

ლოლაპალუზას ეფექტი

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მანგერი იყენებს ტერმინს " ლოლაპალუზას ეფექტი" მრავალი მიკერძოების, ტენდენციურობის ან გონებრივი მოდელებისთვის, რომლებიც მოქმედებენ კომბინირებულად, ერთსა და იმავე დროს, ერთსა და იმავე მიმართულებით. ლოლაპალუზას ეფექტი, რომელიც თავისთავად მენტალური მოდელია, ხშირად იწვევს ექსტრემალურ შედეგებს, გონებრივი მოდელების, მიკერძოების ან ტენდენციების შერწყმის გამო, რაც მნიშვნელოვნად ზრდის ირაციონალური ქცევების ალბათობას. [19]

1995 წელს ჰარვარდში სიტყვით გამოსვლისას, მოხსენებაში "ადამიანური არასწორი შეფასებების ფსიქოლოგია", მანგერმა ახსენა Tupperware parties წვეულებები და ღია აუქციონები, სადაც მან განმარტა, რომ "ამათგან სამი, ოთხი, ხუთი ერთად მუშაობს და ადამიანის ტვინს ფაფად აქცევს", [20] რაც იმას ნიშნავს, რომ სხვა ვითარებაში ნორმალური ადამიანები დიდი ალბათობით იქცევიან იმავე მიმართულებით. Tupperware-ის წვეულებაში თქვენ გაქვთ ურთიერთგაგების, თანმიმდევრულობისა და ვალდებულების ტენდენცია და social proof. (დიასახლისმა წვეულება მოაწყო და ელის სტუმრებისგან საპასუხო ქცევას; თქვენ ამბობთ, რომ მოგწონთ გარკვეული პროდუქტები წვეულების დროს, ასე რომ, ყიდვა შეესაბამება თქვენს შეხედულებებს; სხვა ადამიანები ყიდულობენ, რაც სოციალური დასტურია.) ღია აჟიოტაჟის აუქციონში არის სოციალური მტკიცებულება, როდესაც სხვები ყიდულობენ, საპასუხო ტენდენცია, ნივთის დაკარგვის განცდა. ეს უკანასკნელი არის ინდივიდის გრძნობა დაკარგავს იმას, რაც მას სჯერა, რომ მისი უნდა იყოს (ან არის). ეს მიკერძოება ხშირად გვხვდება როგორც ცნობიერ, ისე ქვეცნობიერ დონეზე და როგორც microeconomic, ისე macroeconomic მასშტაბებში. [21] [22]

კრიპტოვალუტისა და რობინჰუდის კრიტიკა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მანგერი კრიტიკულად იყო განწყობილი cryptocurrencies მიმართ, კერძოდ Bitcoin მოიხსენიებდა, როგორც "მავნე შხამს". [23] მანგერმა Robinhood შეადარა აზარტულ თამაშს და თქვა, რომ მისი წარმატება განპირობებულია „ადამიანებით, რომლებმაც იციან როგორ ისარგებლონ არსებითად, არა მხოლოდ ამერიკელი საზოგადოების, მსოფლიო საზოგადოების აზარტის ინსტინქტებით“. შემდეგ, ჩარლიმ განმარტა, თუ რატომ ფიქრობს, რომ კერძო პირების ინვესტიციები საკომისიოს გარეშე აზარტული თამაშების ტოლფასია. „თუ კაზინოს ფიშკებით უზრუნველვყოფთ ადამიანებს და როგორც კი გაუჩნდათ ფული ჯიბეში ეტყვით, რომ მათ შეუძლიათ დღეში 30 ან 40 ან 50 გარიგების დადება და ამასთან, არანაირი საკომისიოს გადახდა არ მოუწევთ, ხოლო მათი შეკვეთების ნაკადს გადასცემთ სხვას, ვფიქრობ, რომ ამით "არანაირი დოვლათი არ შეიქმნება“. [24] მან ასევე თქვა, რომ კრიპტოვალუტის გამოყენება უნდა აიკრძალოს და თქვა, რომ ეს იყო "ნებისმიერ საზიზღრობაზე უარესი"; [25] რომ ბიტკოინი არის "სულელური, "ამორალური" და "ამაზრზენი" და რომ "ეს წააგავს, რომ ვიღაც სხვა ყიდულობს ნაგავს და თქვენ ფიქრობთ, "მე არ შეიძლება ამას ჩამოვრჩე"; [26] და ეს ვენერიულ დაავადებას ჰგავს, [27] სხვა ყველაფერთან ერთად. [28]

სიმდიდრე და ქველმოქმედება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მისი გარდაცვალების დროს მანგერის ქონება 2,6 მილიარდ დოლარად იყო შეფასებული და Forbes-ის მიხედვით მსოფლიოს უმდიდრეს ადამიანთა სიაში იკავებდა 1182-ე ადგილს. [29]

მანგერი გახლდათ მიჩიგანის უნივერსიტეტის ძირითადი ქველმოქმედი. 2007 წელს მანგერმა 3 მილიონი დოლარი გადასცა University of Michigan Law School განათების სფეროს გაუმჯობესებისთვის Hutchins Hall-ში და უილიამ უ. კუკის იურიდიული კვლევის შენობისთვის, მათ შორის ცნობილი სამკითხველო დარბაზის მოსაწყობად. 2011 წელს მანგერმა კიდევ ერთი საჩუქარი გაუკეთა იურიდიულ სკოლას, 20 მილიონი დოლარის წვლილი შეიტანა იურისტთა კლუბის საცხოვრებელი კომპლექსის რემონტისთვის, რითაც დაფარა 39 მილიონი დოლარის ხარჯების უმეტესი ნაწილი. ადვოკატთა კლუბის განახლებულ ნაწილს მის პატივსაცემად ეწოდა Charles T. Munger Residences. [30] [31] [32] [33]

1997 წელს მანგერებმა 1,8 მილიონი დოლარი შესწირეს Marlborough School ლოს-ანჯელესში, რომლის კურსდამთავრებული იყო ნენსი მანგერი. [34] წყვილმა ასევე ფინანსურად დაეხმარა Pasadena Polytechnic School და ლოს-ანჯელესის YMCA.[35]

2011 წლის 28 დეკემბერს მანგერმა Berkshire Hathaway-ის A კლასის 10 აქცია (1.2 მილიონი დოლარის ღირებულების) საჩუქრად გადასცა მიჩიგანის უნივერსიტეტს.[36]

Munger Graduate Residence იურისტთა კლუბში, სტენფორდის უნივერსიტეტში

მანგერი და მისი გარდაცვლილი მეუღლე ნენსი ბ. მანგერი სტენფორდის უნივერსიტეტის მთავარი ქველმოქმედნი იყვნენ. ნენსი მანგერი, ჩარლის მეუღლე, ასევე ვენდი მანგერი, ჩარლის ქალიშვილი წინა ქორწინებიდან, იყვნენ სტენფორდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული (AB 1972). ნენსი და ვენდი მანგერი ასევე იყვნენ სტენფორდის სამეურვეო საბჭოს წევრები.[37][38]

2023 წელს მანგერმა 40 მილიონი დოლარის ღირებულების აქციები აჩუქა Henry E. Huntington Library and Art Museum San Marino, California. მან გადასცა Berkshire Hathaway-ის A კლასის 77 აქცია, რომელთა ღირებულება 40,3 მილიონ დოლარზე მეტი იყო, ჰანტინგტონს, Securities and Exchange Commission მონაცემების თანახმად. ათი წლის წინ მან ბიბლიოთეკას თითქმის 33 მილიონი დოლარის ღირებულების Berkshire-ის აქცია გადასცა განათლებისა და ვიზიტორთა ცენტრის ასაშენებლად. [39]

მანგერმა ხელი არ მოაწერა The Giving Pledge, რომლის ინიციატორებიც იყვნენ უორენ ბაფეტი მისი მეგობარი და პარტნიორი და ბილ გეიტსი. [40] ჩარლიმ თავისი უარის არგუმენტად დაასახელა, რომ მას "არ შეეძლო ამის გაკეთება", რადგან "მან უკვე იმდენი გადასცა თავის შვილებს, რომ "უკვე დაარღვია ის". [41]

არქიტექტურული საქმიანობა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მიუხედავად იმისა, რომ მანგერს არ ჰქონდა ოფიციალური არქიტექტურული განათლება, მან დიდი წვლილი შეიტანა მრავალი შენობის პროექტირებაში, მათ შორის სტენფორდის უნივერსიტეტისა და მიჩიგანის უნივერსიტეტის სტუდქალაქის პროექტირებაში, ისევე როგორც საკუთარ, ბოლო სახლში. [42] [43] მან შემოწირულობები გააკეთა უნივერსიტეტებში იმ პირობით, რომ ისინი ზუსტად დაიცავდნენ მის არქიტექტურულ გეგმებს. [42] ბევრ შემთხვევაში, მანგერმა განახორციელა საკვანძო არქიტექტურული კონცეფციები თავისი შეხედულებების შესაბამისად [44] და პროფესიული არქიტექტურული პასუხისმგებლობა გადასცა ლიცენზირებულ არქიტექტორს, მაგ., Hartman-Cox Architects-ს მიჩიგანის საერთო სტუდქალაქის მშენებლობის [45] და VTBS ფირმას UC Santa Bara-ს საცხოვრებელი სახლის შემთხვევაში. [46]

2004 წელს მანგერების ოჯახმა სტენფორდის უნივერსიტეტს გადასცა Berkshire Hathaway-ის A კლასის 500 აქცია, რომელიც მაშინ 43.5 მილიონ დოლარად იყო შეფასებული, რათა მათ აეშენებინათ კამპუსი ასპირანტებისთვის. [47] Munger Graduate Residence სტენფორდის უნივერსიტეტში, რომელიც დააფინანსა და დააპროექტა თავად ჩარლიმ, გაიხსნა 2009 წლის ბოლოს და ახლა მასში 600 იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტს და ასპირანტს შეუძლია გაჩერება. [48] მანგერების ოჯახმა დიდი საჩუქარი გადასცა სტენფორდის Green Library, Bing ფრთის სარესტავრაციოდ, ასევე ბიბლიოთეკის მეორე სართულზე როტონდის მშენებლობისთვის. ნენსიში შეიქმნა მანგერის კათედრა და ჩარლი მანგერს Stanford Law School ბიზნესის პროფესორის წოდება მიენიჭა. [49] [50]

მანგერი 40 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში იყო ლოს-ანჯელესის Harvard-Westlake School რწმუნებული და მანამდე გახლდათ სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე. prep school დაამთავრა მისმა ხუთმა ვაჟმა და გერმა, ისევე როგორც მინიმუმ ერთმა შვილიშვილმა. 2006 წელს მანგერმა Harvard-Westlake School საჩუქრად გადასცა Berkshire Hathaway-ის A კლასის 100 აქცია, რომელიც მაშინ $9.2 მილიონს შეადგენდა, სკოლის კამპუსში მშენებლობის დასაფინანსებად. მანამდე მანგერების ოჯახმა შესწირა 13 მილიონი დოლარის ღირებულების აქციები ორსართულიანი შენობის, რომელიც შედგებოდა სასწავლო აუდიტორიებისგან და ლაბორატორიისგან, მანგერის სამეცნიერო ცენტრის ასაშენებლად, სკოლის კამპუსში, რომელიც გაიხსნა 1995 წელს და დაერქვა "საბუნებისმეტყველო მეცნიერების მასწავლებლის ოცნება". [51] [52] სამეცნიერო ცენტრის პროექტის ძირითადი ნაწილი შექმნა მანგერმა. [53] 2009 წელს მანგერმა ჰარვარდ-ვესტლეიკს შესწირა, დაახლოებით 800,000 აშშ დოლარის ღირებულების Berkshire Hathaway-ის A კლასის რვა აქცია. [53] [54]

2013 წლის 18 აპრილს, მიჩიგანის უნივერსიტეტმა განაცხადა, რომ მიიღო ყველაზე მსხვილი შემოწირულობა უნივერსიტეტის ისტორიაში: 110 მილიონი დოლარი მანგერების ოჯახისგან ახალი "state of the art" კამპუსის დასაფინანსებლად, რომელსაც ხელი უნდა შეეწყო მეცნიერული საზოგადოების განვითარებისთვის, სადაც მრავალი დისციპლინის სტუდენტსა თუ ასპირანტს შეეძლო ცხოვრება და იდეების გაცვლა. [55] შემოწირულობა ითვალისწინებდა 10 მილიონ დოლარს სტუდენტთა სტიპენდიებისთვის. [56] ჩარლიმ დააპროექტა კამპუსის შენობა, რომელშიც განთავსებულია 600 ერთადგილიანი საძინებელი, რომელთა უმეტესობა უფანჯროა. ეს გაკეთდა იმისთვის, რომ ერთ სტუდენტზე გათვლილი მაქსიმალური რაოდენობის საძინებლები გამოსულიყო.[57] Munger Graduate Residences მიჩიგანის უნივერსიტეტში 2015 წელს გაიხსნა.

2014 წლის ოქტომბერში მანგერმა განაცხადა, რომ 65 მილიონ დოლარს შესწირავდა University of California, Santa Barbara Kavli Institute for Theoretical Physics. ეს ყველაზე დიდი ფულადი შენაწირია უნივერსიტეტის ისტორიაში. შემოწირულობა მოხმარდა მანგერის მიერ დაპროექტებული კავლის ინსტიტუტის მსმენელებისთვის კამპუსის კორპუსის მშენებლობას, რათა ფიზიკოსებს ჰქონოდათ შეკრების საშუალება, რომ გაეზიარებინათ ერთმანეთისთვის იდეები, როგორც მანგერმა თქვა, "ერთმანეთთან ურთიერთობისთვის, იდეების დასამტვერად რაღაცა ახალის შესაქმნელად". [58]

2016 წლის მარტში მანგერმა განაცხადა, რომ დამატებით $200 მილიონს გადასცემდა UC Santa Barbara-ს, იმ პირობით, თუ უნივერსიტეტი აიღებდა ვალდებულებას, აეშენებინა Munger Hall, ბაკალავრიატის კამპუსის შენობა მანგერის არატრადიციული პროექტით, განსაკუთრებით, ეს ეხებოდა უფანჯრო საძინებლების მშენებლობას, რომლებსაც არ უნდა ჰქონოდათ საერთო მოხმარების ზონები. [59] [60] 2021 წლის ოქტომბერში, მანგერის დაჟინებულმა მოთხოვნამ, რომ უნივერსიტეტს დაეცვა მისი არასტანდარტული პროექტი, აიძულა არქიტექტორი დენის მაკფადენი, რომელიც უნივერსიტეტს ორი ათწლეულის განმავლობაში ემსახურებოდა, გადამდგარიყო უნივერსიტეტის დამპროექტებელთა კომიტეტიდან. მაკფადენმა თქვა, რომ უფანჯრო, 1,68 მილიონი კვადრატული ფუტის საცხოვრებელი კამპუსი „ყოვლად მიუღებელია ჩემთვის, როგორც არქიტექტორისთვის, მშობლისთვის და ადამიანისთვის. ... არსებობს უამრავი დოკუმენტირებული მტკიცებულება, რომ შენობის შიდა გარემო, წვდომა ბუნებრივ შუქზე, ჰაერსა და ბუნების ხედებზე აუმჯობესებს ადამიანთა როგორც ფიზიკურ, ასევე გონებრივ კეთილდღეობას. ... Munger Hall-ის პროექტი უგულებელყოფს ამ მეტად მნიშვნელოვან გარემოებებს და, როგორც ჩანს, იკავებს პოზიციას, რომ ამას მნიშვნელობა არა აქვს ... [T] ასეთი შენობა არის სოციალური და ფსიქოლოგიური ექსპერიმენტი, რომლის გავლენა სტუდენტთა ცხოვრებასა და პიროვნულ განვითარებაზე, რომელსაც უნივერსიტეტი ემსახურება, არის მეტად საეჭვო და გაურკვეველი." [61] 2023 წლის აგვისტოში, მას შემდეგ რაც ფართო პრესამ მას "უფანჯრო კამპუსი" უწოდა, UC Santa Barbara-ს უნივერსიტეტმა უარყო პროექტი და დაიწყო ალტერნატიული პროექტების მოძიება. მანგერმა უკან წაიღო თავისი შემოწირულობის წინადადება. [62]

პირადი ცხოვრება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1945 წელს, კალტექში სწავლისას, მანგერი დაქორწინდა ნენსი ჰაგინსზე, ფრედერიკ რ. ჰაგინსისა და ედიტ ჰაგინსის ქალიშვილზე. ნენსი იყო პასადენას მკვიდრი, რომელიც Scripps College-ში მანგერის დის მეზობლად ცხოვრობდა. [63] [64] მათ შეეძინათ სამი შვილი, ვენდი მანგერი (ყოფილი კორპორატიული იურისტი, სტენფორდის უნივერსიტეტის მეურვე და The Huntington Library მეურვე [65] [66] ), მოლი მანგერი (სამოქალაქო უფლებების ადვოკატი და საჯარო განათლებისთვის კალიფორნიის გადასახადების გაზრდის საარჩევნო ინიციატივის სპონსორი [67] ) და ტედი მანგერი (9).

მანგერი განქორწინდა და რამდენიმე წელიწადში დაქორწინდა ნენსი ბარისზე, დევიდ ნობლ ბარი უმცროსისა და ემილი ჰევენერ ბარის ქალიშვილზე. [68] მათ შეეძინათ ოთხი შვილი: [69] ფიზიკოსი და რესპუბლიკელი აქტივისტი ჩარლზ ტ. მანგერ უმცროსი, ემილი მანგერ ოგდენი, ბარი ა. მანგერი და ფილიპ რ. მანგერი. მანგერს ასევე ჰყავს ორი გერი მეორე ქორწინებიდან: უილიამ ჰაროლდ ბორთვიკი და დევიდ ბორთვიკი. [70]

2002 წლის 22 ივლისს მანგერის პირველი ცოლი, ნენსი ჰაგინს ფრიმანი, გარდაიცვალა კიბოთი 76 წლის ასაკში [71]

2010 წლის 6 თებერვალს მანგერის მეორე ცოლი, ნენსი ბარი მანგერი, გარდაიცვალა სახლში, 86 წლის ასაკში [72] [73]

მანგერი იყო რესპუბლიკელი და თავისი მოსაზრებები წარმოადგინა მთელ რიგ პოლიტიკურ თემაზე, მათ შორის Trump administration პოლიტიკაზეც. [74] მანგერმა განაცხადა, რომ ის არ იყო "ნორმალური რესპუბლიკელი", მაგალითად, მხარს უჭერდა "Medicare ყველასთვის", როგორც აშშ-ს ჯანდაცვის სისტემის სრულყოფის საშუალებას და თქვა: "ვფიქრობ, ჩვენ საბოლოოდ არ უნდა გვქონდეს single-payer medicine". [75] [76] მანგერმა გაიმეორა თავისი პოზიცია სხვა ინტერვიუში და შეაქო სინგაპურის ერთგადამხდელი ჯანდაცვის სისტემა, განსხვავებით აშშ-ს "გიჟური" სისტემისგან, რომელიც, მისი სიტყვებით, არის "ერის სირცხვილი". [77] [78]

გარდაცვალება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მანგერის გარდაცვალების შემდეგ დაწერილი Berkshire Hathaway-ის აქციონერებისადმი მიწერილ პირველ ყოველწლიურ წერილში ბაფეტმა უფრო ვრცლად აღწერა თავისი პარტნიორის პიროვნება: [79]

ჩარლის არასოდეს უცდია თავისი როლის, როგორც შემოქმედის, აღიარების მიღება, არამედ ყოველთვის მაძლევდა მე საშუალებას მიმეღო ყველა ჯილდო და აღიარება. გარკვეულწილად ის მეპყრობოდა ნაწილობრივ როგორც უფროსი ძმა, ნაწილობრივ, როგორც მოსიყვარულე მამა. მაშინაც კი, როცა იცოდა, რომ თვითონ იყო მართალი, მაძლევდა საშუალებას გამეკეთებინა ჩემებურად, არასწორად, მაგრამ ამავე დროს არასოდეს - არასოდეს - არ შეუხსენებია ჩემთვის ჩემი შეცდომა. ფიზიკურ სამყაროში დიდი შენობებს უკავშირებენ მათ არქიტექტორს, ხოლო ისინი, ვინც ზელს ბეტონს ან სვამს ფანჯრებს, მალე დავიწყებას ეცემიან. მართალია, მე დიდი ხანია ვარ Berkshire Hathaway-ის მშენებელთა ბრიგადირი ჩარლის სამუდამოდ უნდა მიეწეროს Berkshire Hathaway-ის არქიტექტორის როლი.

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. ↑ Steinberg, Marty. (April 11, 2018) About the Warren Buffett Archive. cnbc.com. ციტატა: „Munger formally joined Berkshire as vice chairman in 1978.“ ციტირების თარიღი: September 21, 2024
  2. ↑ Steve Mollman (February 25, 2024). „'Part older brother, part loving father': Warren Buffett insists his departed vice chair, Charlie Munger, was the 'architect' of Berkshire Hathaway all along“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — February 25, 2024. ციტირების თარიღი: February 25, 2024.
  3. ↑ Charlie Munger: Background & bio. Value Walk (December 26, 2011). ციტირების თარიღი: March 8, 2016
  4. ↑ Library, C. N. N.. (June 11, 2014) Charlie Munger Fast Facts. ციტირების თარიღი: February 1, 2019
  5. ↑ Munger, Thomas Charles | District of Nebraska | United States District Court. ციტირების თარიღი: June 28, 2019
  6. ↑ Lowe, Janet (2000). Damn Right!: Behind the Scenes with Berkshire Hathaway Billionaire Charlie Munger (en). New York: John Wiley & Sons, გვ. 253. ISBN 0-471-24473-2. 
  7. ↑ Janet Lowe. Damn Right!: Behind the Scenes with Berkshire Hathaway Billionaire Charlie Munger (2000). John Wiley and Sons.
  8. ↑ Jordan, Steve and Cordes, Henry J, "Charlie Munger, Berkshire vice chairman, dies at 99" Omaha World-Herald, November 29, 2023, pA7
  9. ↑ Warren Buffett (Fall 1984). „The Superinvestors of Graham-and-Doddsville“ (PDF). Safal Niveshak. დაარქივებულია (PDF) ორიგინალიდან — September 6, 2015. ციტირების თარიღი: June 17, 2015.
  10. ↑ Janet Lowe. Damn Right!: Behind the Scenes with Berkshire Hathaway Billionaire Charlie Munger (2000). John Wiley and Sons.
  11. ↑ Whitney Tilson. (May 9, 2007) Whitney Tilson's 2007 Wesco Annual Meeting Notes. Tilson Funds. ციტირების თარიღი: April 7, 2014
  12. ↑ Various. Charlie Munger. Futile Finance?. ციტირების თარიღი: April 7, 2014
  13. ↑ LIVE: Charlie Munger Speaks at Daily Journal Annual Meeting – Feb. 14, 2019, February 14, 2019, https://www.youtube.com/watch?v=X1Oi3esiry8. წაკითხვის თარიღი: October 3, 2019
  14. ↑ Janet Lowe. Damn Right!: Behind the Scenes with Berkshire Hathaway Billionaire Charlie Munger (2000). John Wiley and Sons.
  15. ↑ Joe Koster. (October 17, 2007) Interview with Peter Bevelin, author of Seeking Wisdom – from Darwin to Munger. Value Investing World. Google Inc.. ციტირების თარიღი: April 7, 2014
  16. ↑ Charlie Munger's got a billion words of wisdom, May 17, 2009, Los Angeles Times, Accessed January 3, 2010
  17. ↑ Munger Talk at Harvard-Westlake. Scribd (from Santangel's Review). Scribd Inc. (17 October 2012). ციტირების თარიღი: 7 April 2014
  18. ↑ Ece Yildirim (December 1, 2023). „Charlie Munger lived in the same home for 70 years: Rich people who build 'really fancy houses' become 'less happy'“. CNBC. დაარქივებულია ორიგინალიდან — December 2, 2023. ციტირების თარიღი: December 2, 2023.
  19. ↑ Ece Yildirim (December 1, 2023). „Charlie Munger lived in the same home for 70 years: Rich people who build 'really fancy houses' become 'less happy'“. CNBC. დაარქივებულია ორიგინალიდან — December 2, 2023. ციტირების თარიღი: December 2, 2023.
  20. ↑ Charlie Munger on the Psychology of Human Misjudgment. RBCPA (June 1995). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-12-10. ციტირების თარიღი: 2025-02-13.
  21. ↑ (2005) Poor Charlie's Almanack. Donning Company. 
  22. ↑ Managerial Economics. Cengage Learning. 
  23. ↑ „Bitcoin breaks £7,000... after Buffet investment chief calls it 'poison'“. Evening Standard (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — February 16, 2018. ციტირების თარიღი: February 16, 2018.
  24. ↑ Sharwood, Simon. Bitcoin is 'disgusting and contrary to the interests of civilization' says famed investor Charlie Munger. ციტირების თარიღი: May 3, 2021
  25. ↑ „Charlie Munger says cryptocurrencies should have been banned earlier“. The Economic Times. დაარქივებულია ორიგინალიდან — April 26, 2022. ციტირების თარიღი: April 26, 2022.
  26. ↑ Charlie Munger on bitcoin: 'Disgusting,' 'stupid,' 'immoral,' 'turds' en-US. Yahoo! Sports (May 7, 2018). ციტირების თარიღი: April 26, 2022
  27. ↑ Buffett business partner Munger slams US-China tensions, crypto en (February 17, 2022). ციტირების თარიღი: April 26, 2022
  28. ↑ Bitcoin bulls go on the offensive against Berkshire Hathaway en. ციტირების თარიღი: April 26, 2022
  29. ↑ „Forbes profile: Charles Munger“. Forbes (ინგლისური). დაარქივებულია ორიგინალიდან — November 29, 2023. ციტირების თარიღი: November 29, 2023.
  30. ↑ "Munger: A Leading Light University of Michigan Law School.
  31. ↑ Janet Lorin, "Berkshire's Munger Gives $20 Million to Michigan Law School (March 14, 2011). Bloomberg.
  32. ↑ Kyle Feldscher, "Former Michigan student Charles Munger donates $20 million for Lawyers Club renovation project (March 14, 2011). AnnArbor.com; accessed February 17, 2018.
  33. ↑ "$20 million gift jumpstarts renovation at M Law's Lawyers Club , University of Michigan Law School website; accessed February 17, 2018.
  34. ↑ Janet Lowe. Damn Right!: Behind the Scenes with Berkshire Hathaway Billionaire Charlie Munger (2000). John Wiley and Sons.
  35. ↑ "Financier Munger Gives DuBridge Lecture (January 29, 2008). California Institute of Technology.
  36. ↑ Kevin Roose, "Munger Donates $1.2 Million to University of Michigan" დაარქივებული October 19, 2017, საიტზე Wayback Machine. , New York Times, January 10, 2011.
  37. ↑ "Mungers donate $43.5 million to help construct new graduate student residence დაარქივებული August 2, 2011, საიტზე Wayback Machine. " (August 26, 2004). Stanford University.
  38. ↑ Ulysses Torassa. Stanford: $43.5 million given for more graduate student housing, San Francisco Chronicle, August 27, 2004.
  39. ↑ Funk, Josh, "Berkshire Hathaway's Charlie Munger gives $40 million in stock to California museum" Associated Press, October 6, 2023
  40. ↑ The Giving Pledge website.
  41. ↑ Charlie Munger talks about investing and life choices that secure prosperity.
  42. 1 2 Hayden, Tyler. (October 28, 2021) Architect Resigns in Protest over UCSB Mega-Dorm en-US. ციტირების თარიღი: October 29, 2021
  43. ↑ Warren Buffett on Charlie Munger. ციტირების თარიღი: March 18, 2015
  44. ↑ Hayden, Tyler. (July 14, 2021) Dormzilla Descends on UCSB en-US. ციტირების თარიღი: November 29, 2023
  45. ↑ Munger Graduate Residences opens at University of Michigan en-US (July 23, 2015). ციტირების თარიღი: November 29, 2023
  46. ↑ Cramer, Maria. (October 30, 2021) After a Billionaire Designed a Dorm, an Architect Resigned in Protest. ციტირების თარიღი: December 7, 2023
  47. ↑ "Mungers donate $43.5 million to help construct new graduate student residence (August 26, 2004). Stanford University.
  48. ↑ Kathleen J. Sullivan, "Memorial to be held in March for former trustee Nancy Barry Munger, Stanford University website, February 23, 2010.
  49. ↑ Janet Lowe. Damn Right!: Behind the Scenes with Berkshire Hathaway Billionaire Charlie Munger (2000). John Wiley and Sons.
  50. ↑ "Farewells (May/June 2011). Stanford Magazine.
  51. ↑ Steve Jordon, "Munger Gives 100 Shares of Berkshire to Prep School[მკვდარი ბმული]" (June 22, 2006). Omaha World-Herald.
  52. ↑ Beth Schuster, "A Science Teacher's Dream in Studio City: New $13-million center gives students at Harvard-Westlake School top-notch, hands-on lessons " (December 24, 1995). Los Angeles Times.
  53. 1 2 Janet Lowe. Damn Right!: Behind the Scenes with Berkshire Hathaway Billionaire Charlie Munger (2000). John Wiley and Sons.
  54. ↑ Jamie Kim, "Munger donates $800,000 of stock to school დაარქივებული 2012-07-17 საიტზე Archive.isCategory:Webarchive template archiveis links (February 11, 2010). Harvard-Westlake Chronicle.
  55. ↑ O'Toole, James. (April 18, 2013) Buffett associate Charlie Munger pledges $110 million to University of Michigan. CNNMoney. ციტირების თარიღი: April 19, 2013
  56. ↑ $110 million donation largest in UM history. The Toledo Blade. ციტირების თარიღი: April 19, 2013
  57. ↑ Warren Buffett's Investing Pal Charlie Munger Has Been Busy Designing College Dorms (May 3, 2019). ციტირების თარიღი: July 20, 2020
  58. ↑ De La Merced, Michael. Charles Munger, Warren Buffett's Longtime Business Partner, Makes $65 Million Gift (October 24, 2014). ციტირების თარიღი: October 24, 2014
  59. ↑ Brugger, Kelsey (March 24, 2016). „Charlie Munger Donates $200 Million to UCSB for New Dorms“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — მარტი 29, 2016. ციტირების თარიღი: March 25, 2016.
  60. ↑ „Billionaire Donates $200M To Fix 'Gross' Dorms“. March 28, 2016. დაარქივებულია ორიგინალიდან — April 6, 2016. ციტირების თარიღი: March 29, 2016.
  61. ↑ Hayden, Tyler. (October 28, 2021) Architect Resigns in Protest over UCSB Mega-Dorm en-US. ციტირების თარიღი: October 29, 2021
  62. ↑ Daniel Roche, "University of California abandons plans to build "windowless dorm" Munger Hall .
  63. ↑ Lemann, p. 190.
  64. ↑ Nancy Huggins Freeman. legacy.com. ციტირების თარიღი: April 25, 2019
  65. ↑ „Munger elected to Board of Trustees“. February 12, 2003. დაარქივებულია ორიგინალიდან — August 3, 2011. ციტირების თარიღი: March 3, 2012.
  66. ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები archiveurl და archivedate მითითებული უნდა იყოს ორივე, ან არცერთი.Trustees & Overseers. huntington.org. ციტირების თარიღი: April 25, 2019
  67. ↑ Steven Harmon (March 1, 2012). „Political novice no stranger to upending status quo“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — February 17, 2013. ციტირების თარიღი: March 3, 2012.
  68. ↑ Lemann, p. 192.
  69. ↑ Nancy Barry Munger. legacy.com. ციტირების თარიღი: April 25, 2019
  70. ↑ Chapter One: An Extraordinary Combination of Minds. Wiley. ციტირების თარიღი: April 7, 2014
  71. ↑ Nancy Huggins Freeman. legacy.com. ციტირების თარიღი: April 25, 2019
  72. ↑ Nancy Barry Munger. legacy.com. ციტირების თარიღი: April 25, 2019
  73. ↑ Memorial to be held in March for former trustee Nancy Barry Munger. news.stanford.edu. ციტირების თარიღი: April 25, 2019
  74. ↑ Charlie Munger: Democrats hate Trump 'so much that they're against him even when he's right'. Yahoo Finance. ციტირების თარიღი: May 3, 2020
  75. ↑ Full Transcript: Billionaire Investor Warren Buffett Speaks with CNBC's Becky Quick on 'Squawk Box'. CNBC. ციტირების თარიღი: September 11, 2020
  76. ↑ Charlie Munger: We Should Have Single-Payer Medicine | Squawk Box | CNBC. ციტირების თარიღი: September 11, 2020
  77. ↑ Charlie Munger on health care: 'We should have a single payer system'. ციტირების თარიღი: September 11, 2020
  78. ↑ Charlie Munger: America's health care system is a 'national disgrace'. Yahoo Finance. ციტირების თარიღი: September 11, 2020
  79. ↑ Steve Mollman (February 25, 2024). „'Part older brother, part loving father': Warren Buffett insists his departed vice chair, Charlie Munger, was the 'architect' of Berkshire Hathaway all along“. დაარქივებულია ორიგინალიდან — February 25, 2024. ციტირების თარიღი: February 25, 2024.

ზოგადი და ციტირებული წყაროები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  • ბეველინი, პიტერი (2007). სიბრძნის ძიება: დარვინიდან მანგერამდე (ISBN 1-57864-428-3 )
  • გრიფინი, ტრენი (2015). ჩარლი მანგერი: სრული ინვესტორი . (ISBN 023117098X )
  • კაუფმანი, პიტერი (2005, 2006 მეორე გამოცემისთვის და 2008 მესამე გამოცემისთვის). ღარიბი ჩარლის ალმანახი: ჩარლზ ტ. მანგერის ჭკუა და სიბრძნე
  • ლაბიტანი, ბადი (2008). უორენ ბაფეტისა და ჩარლი მანგერის ოთხი ფილტრის გამოგონება, აკალმიქსი (ISBN 978-0-615-24129-6 )
  • Lemann, Nicholas (2000). The Big Test: The Secret History of the American Meritocracy. ISBN 0-374-52751-2. 
  • ლოუ, ჯანეტი (2000). ეშმაკს კი წაუღია, მართალია! კულისებში Berkshire Hathaway-ის მილიარდერ ჩარლი მანგერთან ერთად , ჯონ უილი და შვილები (ISBN 0-471-24473-2 )
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ჩარლი_მანგერი&oldid=5348257“-დან