შინაარსზე გადასვლა

ჩარლზ დებასი

სტატიის შეუმოწმებელი ვერსია
მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ჩარლზ დებასი
არაბ. شارل دبّاس
დაბადების თარიღი 16 აპრილი, 1884(1884-04-16)[1]
დაბადების ადგილი ბეირუთი[1] [2]
გარდაცვალების თარიღი 22 აგვისტო, 1935(1935-08-22)[2] (51 წლის)
გარდაცვალების ადგილი პარიზის XVI რაიონი[2]
მოქალაქეობა  ოსმალეთის იმპერია
სირიის არაბული სამეფო
State of Greater Lebanon
Lebanese Republic under French mandate
განათლება წმინდა იოსების უნივერსიტეტი[3] და მონპელიეს უნივერსიტეტი[4]
ჯილდოები საპატიო ლეგიონის ორდენის კომანდორი[4] , Order of the Black Star[4] , Order of Muhammad Ali[4] და Q63205808?[4]

ჩარლზ დებასი (დ. 16 აპრილი, 1884[5] – გ. 22 აგვისტო, 1935[6]) — ბერძენი მართლმადიდებელი ლიბანელი პოლიტიკოსი. ის იყო ლიბანის პირველი პრეზიდენტი (დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე) და თანამდებობას იავებდა 1926 წლის 1 სექტემბრიდან 1934 წლის 2 იანვრამდე, ლიბანის ფრანგული მანდატის პერიოდში. იგი ასევე იყო ლიბანის პარლამენტის თავმჯდომარე 1934 წლის იანვრიდან ოქტომბრამდე.

ცხოვრება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბიოგრაფია და განათლება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ჩარლზ დებასი დაიბადა ბეირუთში[5][6] დამასკური წარმოშობის გამოჩენილ ბერძენ მართლმადიდებელ ბეირუთელ ოჯახში.[7] ის იყო გერგეს ხალილ დებასის (1845–1912) და მარი სალიმ ჯბეილის ვაჟი. მისი ბაბუის, ხალილ დებასის (1823–1885) ძმა იყო ჯ. აბდო დებასი, რომელიც თარსუსში ამერიკის ვიცე-კონსულად მსახურობდა.

დებასი იეზუიტების კოლეჯის მოსწავლე იყო.[8] ბაკალავრის ხარისხის მიღების შემდეგ, თოთხმეტი წლის ასაკში, იურიდიული ფაკულტეტის შესასწავლად მონპელიეში, შემდეგ კი პარიზში გაემგზავრა.[8] სტუდენტობის პერიოდში მან გაიცნო მარსელ ბიურგარი (1892–1960), ექთანი, რომელიც გაკვეთილებს ესწრებოდა კომედი ფრანსეზში. წყვილმა ბეირუთში დაიწყო ცხოვრება,[9] დებასი იქ ადვოკატად მუშაობდა.[8]

ადრეული პოლიტიკური ჩართულობა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ბეირუთში ყოფნისას დებასი ჩაერთო ნაციონალისტურ წრეებში, რომლებიც ახალგაზრდა თურქების რევოლუციის შემდეგ ოსმალეთის სირიაში სულ უფრო აქტიურები ხდებოდნენ.[8][9] მან სტატიების წერა დაიწყო ბეირუთში დაფუძნებულ ფრანგულენოვან გაზეთ La Liberté-ში, რომელიც 1908 წელს ბუტრუს მანსურ ტაიანმა დააარსა.[9][10] მისი ერთ-ერთი სტატია, „Le langage de l'ancien régime reviendrait-il en honneur ?“ („შეიძლება თუ არა ძველი რეჟიმის ენა დაუბრუნდეს თავის ღირსებას?“) 1909 წლის 3 ივნისს გამოქვეყნდა და ბეირუთის ვექილმა, ედჰემ ბეიმ, ის სუბვერსიულად მიიჩნია და დებასი გააფრთხილა, რომ მასში გამოთქმული იდეების დაცვის გაგრძელების შემთხვევაში, საქმე უფრო მძიმე შედეგებით დასრულდებოდა. დებასი პრესაში პასუხობდა, რომ საკუთარ დაწერილს სრულად ემხრობოდა და თუ ვექილი მიიჩნევდა, რომ მისი სტატია კანონს არღვევდა, საქმე სასამართლოსთვის უნდა გადაეცა. დებასი პარიზში 1913 წელს დაბრუნდა არაბული კონგრესის მდივნად. პირველი მსოფლიო ომის დროს ის ცენტრალური სირიის კომიტეტის წევრი გახდა. დებბასი 1919 წლის 5 ოქტომბერს პარიზში დაბრუნდა,[11] და 24 ოქტომბერს ნუეილ-სურ-სენში ბურგართზე იქორწინა.

ადმინისტრაციული და პოლიტიკური კარიერა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1920 წლის 20 ოქტომბერს, უმაღლესი კომისრის გენერალურმა მდივანმა, რობერტ დე კაიმ , დებასი დიდი ლიბანის სასამართლო მომსახურების დირექტორად დანიშნა.

1926 წლის 26 მაისს, ლიბანის კონსტიტუციის მიღებიდან სამი დღის შემდეგ, დებასი ლიბანის პრეზიდენტად აირჩიეს კონგრესში გაერთიანებული პარლამენტის ორივე პალატამ სამი წლის ვადით.[12] დიბის სიტყვებით, „მარონიტული ხელმძღვანელობის ბალანსის უზრუნველსაყოფად, 1926–1930 წლებში დებასმა ბიშარა ელ-ხურსა და მის მეტოქეს, ემილ ედეს, საშუალება მისცა მორიგეობით დაეკავებინათ პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა.“ საბოლოოდ, ალ-ხური უფრო ძლიერ ლიდერად გამოჩნდა, რადგან მას მხარს უჭერდნენ ჩიჰაები და მათი მილიონერი ბიძაშვილები, ფარაუნების ოჯახი.[13]

დებასი დეპუტატთა პალატამ (რომელიც 1927 წლის 17 ოქტომბრის კონსტიტუციური შესწორების თანახმად საკანონმდებლო ხელისუფლების ერთადერთ ორგანოდ იქცა)[12] ხელახლა აირჩია პრეზიდენტად 1929 წლის 23 მარტს,[12] 44-დან 42 ხმით, კიდევ სამი წლით.[12]

1932 წლის 9 მაისს უმაღლესმა კომისარმა ანრი პონსომ ლიბანის კონსტიტუცია შეაჩერა და დებასის მეორე ვადა ერთი წლით გაახანგრძლივა ბიუჯეტური კრიზისისა და იმის შესაძლებლობის გამო, რომ მუსლიმ კანდიდატს, მუჰამედ ალ-ჯისრს, საპრეზიდენტო არჩევნებში შეიძლება გაემარჯვა.[14][15][16] 1934 წლის 2 იანვარს დებასმა საპრეზიდენტო თანამდებობიდან გადადგომის შესახებ წერილი წარადგინა; იგი ჰაბიბ პაჩა საადმა შეცვალა.[17] დებასი რამდენიმე დღის შემდეგ დეპუტატთა პალატის (სპიკერის) პრეზიდენტი გახდა და ამ თანამდებობაზე ოქტომბრამდე დარჩა.[18] იგი პეტრო ტრადმა შეცვალა.

სიკვდილი და დაკრძალვა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

დებასი 1935 წლის აპრილში საფრანგეთში გაემგზავრა, რათა იქ ექვსი თვით დარჩენილიყო,[19] მაგრამ იმავე წლის 22 აგვისტოს, პარიზის მე-16 რაიონში, პიკინის ქუჩის 6 ნომერში გარდაიცვალა. მისი დაკრძალვის ცერემონია წმინდა სტეფანეს ბერძნულ მართლმადიდებლურ ეკლესიაში[20][21] გაიმართა ანრი გუროს,[21] ფრანსუა პიერ-ალიპის,[21] ტაჯ ედ-დინ ალ-ჰასანის[21] და საფრანგეთის პრეზიდენტისა და სხვადასხვა ფრანგი მინისტრის დელეგატების თანდასწრებით.[21] შემდეგ დებასის ცხედარი გემ „მარიეტ-პაშათი“-ზე გადაიტანეს და ბეირუთში 30 სექტემბერს ჩაასვენეს. გაიმართა პანაშვიდი და ანტიოქიის პატრიარქმა ალექსანდრე III-მ მეორე დღეს დებას ცოდვები მიუტევა ბეირუთის წმინდა გიორგის ბერძნულ-მართლმადიდებლური საკათედრო ტაძარში.

ჯილდოები და ღირსებები

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. 1 2 marriage certificate
  2. 1 2 3 death certificate
  3. ↑ شارل دباس: أول رئيس للجمهورية اللبنانية، الرجل الهادئ النزيه الذي نظم المحاكم ونقابة المحامين — 2011.
  4. 1 2 3 4 5 Hallak H. موقع يا بيروت: آل دبَّاس
  5. 1 2 Marriage registry of Neuilly-sur-Seine, 674W82, view 96, certificate No. 536.
  6. 1 2 Death registry of Paris, 16D 151, view 23, certificate No. 1615.
  7. ↑ Kassir 2011, p. 127
  8. 1 2 3 4 [[#CITEREFS[amné]1935|S[amné] 1935]], p. 400
  9. 1 2 3 Ammoun 2014
  10. ↑ Khaïrallah 1912, p. 90
  11. ↑ (5 October 1919) L'Asie arabe (fr), გვ. 4. 
  12. 1 2 3 4 Rabbath 1982, p. 428
  13. ↑ Dib 2004, p. 77
  14. ↑ Browne 1976, p. 237
  15. ↑ Thompson 2000
  16. ↑ Skahill 2003, p. 46
  17. ↑ Samné 1934, p. 4
  18. ↑ لمحة تاريخية للمجلس النيابي ar.
  19. ↑ (30 April 1935) Les Annales coloniales (fr), გვ. 2. 
  20. ↑ (26 August 1935) L'Est républicain (fr), გვ. 3. 
  21. 1 2 3 4 5 (27 August 1935) Le Temps (fr), გვ. 6. 
  22. ↑ (15 July 1927) Les Annales coloniales (fr). 
  23. ↑ (1934) Bulletin officiel du ministère des colonies (fr), გვ. 302. 
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ჩარლზ_დებასი&oldid=5323512“-დან