შინაარსზე გადასვლა

შუშის ბრძოლა (2020)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
შუშის ბრძოლა
ყარაბაღის მეორე ომის ნაწილი

ბრძოლის ველი 2020 წლის 18 ნოემბრისთვის
თარიღი 6 ნოემბერი, 20208 ნოემბერი, 2020 (2 დღე)
მდებარეობა შუშა, აზერბაიჯანი
39°45′36″ ჩ. გ. 46°44′51″ ა. გ. / 39.76000° ჩ. გ. 46.74750° ა. გ. / 39.76000; 46.74750
შედეგი

აზერბაიჯანის გამარჯვება:

მხარეები
აზერბაიჯანის დროშა აზერბაიჯანი სომხეთის დროშა სომხეთი[1]
მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა[2]
მეთაურები
აზერბაიჯანის დროშა ჰიქმათ მირზაევი[3]
აზერბაიჯანის დროშა ქენან სეიდოვი[4]
აზერბაიჯანის დროშა ზაურ ჯავანშირი[5]
აზერბაიჯანის დროშა თაჰრან მანსიმოვი[6]
აზერბაიჯანის დროშა გუნდუზ საფარლი[7]
სომხეთის დროშა სეირან ოჰანიანი[]
ჰოვანეს ავაგანი  [12]
სომხეთის დროშა არგიშტი კარამიანი[13]
სომხეთის დროშა არტურ ვანეციანი[14]
სამხედრო ნაწილები
აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალები
აზერბაიჯანის შინაგანი ჯარები
ყარაბაღის არმია
სომხეთის შეიარაღებული ძალები
ძალები
აზერბაიჯანის მიხედვით:
  • სპეციალური ძალების 400 ჯარისკაცი[15]

სხვა წყაროების მიხედვით:

  • ქალაქის შიგნით დაუზუსტებელი რიცხვი, ქალაქის მიმდებარედ 6 000 ჯარისკაცი[]
სომხეთის მიხედვით:
  • დაუზუსტებელი[18]

აზერბაიჯანის მიხედვით:

  • 2 000+ სამხედრო მოსამსახურე[15]
დანაკარგები
აზერბაიჯანის მიხედვით:
  • 356 სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა (მთელი კამპანიის განმავლობაში)[17]

სომხეთის მიხედვით:

  • დაუზუსტებელი[]
სომხეთის მიხედვით:
  • 300+ სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა[20]

არცახის მიხედვით:

  • 150+ სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა[21]
  • 1 დაჭრილი პოლიციელი[22]
  • ასობით სამხედრო მოსამსახურე დაკარგულია[21]

აზერბაიჯანის მიხედვით:

  • 1 500+ სამხედრო მოსამსახურე დაიღუპა[23][24]
* 2 000+ სულ დაღუპული სამხედრო მოსამსახურე (რუსეთის მონაცემებით)[25]
  • ~4 500 იძულებით გადაადგილებული სომეხი (არცახის მონაცემებით)[26]
შუშის ბრძოლა ვიკისაწყობში

შუშის ბრძოლა (აზერ. Şuşa döyüşü ან აზერ. Şuşa uğrunda döyüş, სომხ. Շուշիի ճակատամարտ) — ყარაბაღის მეორე ომის საბოლოო და გადამწყვეტი ბრძოლა ქალაქ შუშის კონტროლისთვის, რომელიც აზერბაიჯანის შეიარაღებულ ძალებსა და თვითგამოცხადებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკას შორის გაიმართა, სადაც მას სამხედრო მხარდაჭერა სომხეთმა გაუწია.[27] ბრძოლა ომის ერთ-ერთ ყველაზე სისხლიან მომენტად ითვლება.[28]

შუშა (რომელიც სომხებში „შუშის“ სახელითაა ცნობილი) და მიმდებარე მთიანი რელიეფი, სადავო მთიანი ყარაბაღის ერთ-ერთი სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ადგილია და ჩვეულებრივ,[29][30] მას რეგიონის „მფეთქავ გულს“ უწოდებენ.[31][32] XIX საუკუნის შუა პერიოდამდე, ქალაქი რეგიონის აზერბაიჯანული მოსახლეობის კულტურულ და პოლიტიკურ ცენტრად ითვლებოდა,[33][34][35] ასევე სომხებისთვის ამიერკავკასიის ორი მთავარი ქალაქიდან ერთ-ერთად და შუა საუკუნეებიდან 1750-იან წლებამდე თვითმმართველი სომხური სამთავროს ცენტრად ითვლებოდა.[36]

  1. Նիկոլ Փաշինյանը բացատրեց՝ ինչու ընկավ Շուշին hy. CivilNet (11 November 2020). ციტირების თარიღი: 1 December 2020
  2. Նիկոլ Փաշինյանը՝ եռակողմ հայտարարության ստորագրության չեղարկման, Շուշիի անկման, արտահերթ ընտրությունների մասին hy. CivilNet (13 November 2020). ციტირების თარიღი: 1 December 2020
  3. Aliyev, Ilham. (8 November 2020) Release of the Press Service of the President. აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ადმინისტრაცია. ციტირების თარიღი: 8 November 2020
  4. Safarov, Emin. (9 December 2020) "Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı verilən generallar kimlərdir? az. Qafqazinfo.az. ციტირების თარიღი: 5 January 2021
  5. Məmmədov Zaur Sabir oğlu Ağcabədi rayonunun Hindarx qəsəbəsində doğulub az. Heydar Aliyev Center in Aghjabadi (8 December 2020). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 დეკემბერი 2020. ციტირების თარიღი: 13 December 2020
  6. Tehran Mənsimov ordudan uzaqlaşdırılıb? - Populyar komandirlə bağlı ilginc xəbər az. Aqreqator.az (11 December 2020). ციტირების თარიღი: 7 January 2021
  7. Azan oxuyanda məni ağlamaq tutdu, amma özümü zorla ələ aldım..." - Şuşaya bayraq sancıb azan oxuyan hərbçimiz az. Aqreqator.az (20 November 2020). ციტირების თარიღი: 30 January 2021
  8. Legendary liberator of Shushi Seyran Ohanyan during these days has become legendary defender of Shushi: MOD representative (8 November 2020). ციტირების თარიღი: 8 November 2020
  9. Artsakh President gives special thanks to Seyran Ohanyan for defense of Shushi. News.am (5 November 2020). ციტირების თარიღი: 29 November 2020
  10. Аргишти Кярамян ответил на деликатные вопросы: что он делал в Шуши до последнего ru. Lragir.am (14 January 2021). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 14 იანვარი 2021. ციტირების თარიღი: 14 January 2021
  11. Сейран Оганян заявил, что не руководил операцией по обороне Шуши ru. ArmenianReport (11 December 2020). ციტირების თარიღი: 5 January 2021
  12. Արցախում զոհվել է ՊԲ փոխհրամանատար, գնդապետ Հովհաննես Սարգսյանը hy. Lurer.com (18 November 2020). ციტირების თარიღი: 4 February 2021
  13. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის nss არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  14. Аргишти Кярамян рассказал о поведении Ванецяна и его соратников перед штурмом Шуши ru. ArmenianReport (14 January 2021). ციტირების თარიღი: 14 January 2021
  15. 15.0 15.1 შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის mammadov არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  16. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის arayikthousands არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  17. 17.0 17.1 Azad Şuşa (ikinci hissə): Müharibənin son akkordları az (11 October 2021). ციტირების თარიღი: 13 November 2021
  18. Hakobyan, Tatul. (18 November 2020) "Դժբախտ, դժգույն" Շուշիի անկումը. Ինչո՞ւ այսպես եղավ hy. CivilNet. ციტირების თარიღი: 29 November 2020
  19. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის armclaimazecas არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  20. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის pashdead არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  21. 21.0 21.1 შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის missing არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  22. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის CN21Nov არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  23. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის azeridaily არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  24. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის mansimovcas არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  25. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის icrc არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  26. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის displaced არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  27. Spencer, John; Ghoorhoo, Harshana. (2021-07-14) The Battle of Shusha City and the Missed Lessons of the 2020 Nagorno-Karabakh War en-US. ციტირების თარიღი: 2024-02-24
  28. Connelly, Andrew. (7 December 2020) Nagorno-Karabakh refugees are beginning to return home, but many are still displaced. The World. Public Radio International. ციტირების თარიღი: 1 January 2020
  29. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის aljazeeralarge არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  30. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის independentjamming არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  31. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის bbcfate არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  32. Farrell 2020, p. 2.
  33. Why is Shusha/Shushi so important for Azerbaijanis and Armenians?. JAM News (8 November 2020). ციტირების თარიღი: 9 November 2020
  34. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის antidze არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  35. შეცდომა ციტირებაში არასწორი ტეგი <ref>; სქოლიოსათვის wheelturns არ არის მითითებული ტექსტი; $2
  36. Crossroads and Conflict: Security and Foreign Policy in the Caucasus and Central Asia, By Gary K. Bertsch, Scott A. Jones, Cassady B. Craft, Routledge, 2000, ISBN 0-415-92274-7, p. 297


შეცდომა ციტირებაში ჯგუფი „georgian“ არსებული ტეგებისათვის <ref> ვერ მოიძებნა შესაბამისი ტეგი <references group="georgian"/>, ან გამოტოვებულია დამხურავი ტეგი </ref>; $2