ქართამი (კოლხი)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search

ქართამიკოლხი უფლისწული.[1][2]ქუჯის ძის შვილი, ასევე საურმაგ მეფის ასულის შვილი და იბერიის მეფის, ფარნავაზ II-ის შვილობილი, სიძე და მემკვიდრე. მაგრამ მას არ დასცალდა მეფობა. იგი დაიღუპა ძვ. წ. 33 წელს თავის სიმამრთან ერთად, იბერიის მომავალი მეფის, მირიან II-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში.

ქართამს ფარნავაზ II-ის ქალიშვილისგან ჰყავდა ერთი ძე: ადერკი.

ვიკიციტატა
„ხოლო ამას ბარტომ მეფესა არა ესუა ძე, არამედ ასული ერთი, და სიცოცხლესა-ვე მისსა მოეყვანა ეგრისით ძის-წული ქუჯისი, სახელით ქართამ, რომელსა შესდგმიდა ფარნავაზიანობა, ფარნავაზის დისა ქუჯის ცოლისაგან და დედისა მისისა, საურმაგის ასულისა ქუჯის ძის ცოლისაგან. და ამის ქართამისდა ეგრისით მიეცა ასული თჳსი ცოლად ბარტომ მეფესა, და აღეღო ესე შვილად. და ესე ქართველთა სათნოებისათჳს ექმნა ბარტომს, რამეთუ ქართველთა დიდი სათნოობა აქუნდა ფარნავაზიანთა მიმართ; და არა უნდა სხჳსა ნათესავისა მეფობა რომელსა-მცა არა შესდგმიდა ფარნავაზიანობა.

ხოლო ესე ქართამ, ძედ შვილებული ბარტომ მეფისა, მას-ვე წყობასა მოიკლა ბარტომის თანა. ხოლო ცოლი მისი, ასული ბარტომისი, უძლები დარჩა, ივლტოდა და წარვიდა სომხითს და მუნ შვა ყრმა და უწოდა სახელად ადერკი, და იზრდებოდა იგი მუნ.

ხოლო ვითარ მოკლა მირვან ბარტომი, და შემოვიდა ქართლად და დაიპყრა ყოველი ქართლი; და რომელნი დაშთომილ იყვნეს ერის-თავნი ქართლისანი ციხეთა და სიმაგრეთა შინა, მისცა მათ ფიცი და აღთქმა, და გამოიყვანნა ყოველნი; და მძლავრებით გამოიყვანა ცოლი ბარტომისი სამშჳლდით და შეირთო ცოლად, რომელი შვილი იყო არშაკუნიანთა-ვე. და დაჯდა იგი მცხეთას.“
ვიკიციტატა
„გამეფდა ბარტომ ძე მისი (არტაგის) და შეირთო ცოლად ქალი არშაკუნიანი, და მატა სიმაგრე-ქალაქთა საქართველოსათა; არამედ არა ესუა ძე, ამისთჳს მოიყვანეს ქუჯის ძის წულისაგანი ქართამ, და ასულის წულისაგანი საურმაგ მეფისა, და მისცა ასული თჳსი ცოლად, და გაიშვილა მეფობის მემკჳდრედ. (ამისთჳს ჰყო ესე, რამეთუ არა უნდათ ქართველთა მეფედ თჳსად თჳნიერ ფარნავაზიანთაგანი, და ამას შესდგმიდა ფარნავაზიანობა ქუჯის ცოლისაგან და საურმაგის ასულისაგან).“
ვიკიციტატა
„ჱ. მეფე მირვან ი წელი მეფა
მაშინ შემოვიდა მირვან და დაიპყრა საქართველო, მოინდო ყოველნი ქართველნი ფიცითა და მეფე იქმნა; კუალად გამოიყვანა ცოლი ბარტომისა სამშჳლდისაგან და შეირთო ცოლად (არამედ ცოლი ქართამისა წარიყვანეს უძლები მიდგომილი სომხითს და მუნ შვა ძე ადერკი). ხოლო ამან მირვან იმეფა კეთილად ჟამ რაოდენმე, შემდგომად მოკუდა დასაბამითგან ძშკზ, ქართულსა სჲბ.“

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Cyrille Toumanoff, Les dynasties de la Caucasie chrétienne de l'Antiquité jusqu'au XIXe siècle: Tables généalogiques et chronologiques, Rome, 1990, p. 424-425
  2. Marie-Félicité Brosset, Histoire de la Géorgie