ფრენაროსი
| დასახლებული პუნქტი | |
|---|---|
|
ფრენაროსი ბერძ. Φρέναρος | |
 | |
| ქვეყანა |
 კვიპროსი |
| კოორდინატები | 35°02′23″ ჩ. გ. 33°55′10″ ა. გ. / 35.0397277694° ჩ. გ. 33.9196495611° ა. გ. |
| ფართობი | 30.1285 კმ² |
| ცენტრის სიმაღლე | 75 მეტრი |
| მოსახლეობა | 4 298 (2011)[1] [2] |
| სასაათო სარტყელი | UTC+2 და UTC+3 |
| ოფიციალური საიტი | http://www.phrenaros.org.cy |
  | |
ფრენაროსი (ბერძ. Φρέναρος) — სოფელი კვიპროსში, ფამაგუსტას რაიონში. იგი მდებარეობს პარალიმნიდან დასავლეთით 4 მილში, ხოლო აია-ნაპადან ჩრდილო-დასავლეთით 9 მილში. 2011 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 4298 ადამიანს შეადგენდა.[3]
მიმოხილვა
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]ფრენაროსს სახელი ეწოდა ფრემენორების, ლუზინიანელი ბერების ჯგუფის მიხედვით, რომლებიც მახლობელ მონასტერში ცხოვრობდნენ.[4] სოფლის შესახებ ყველაზე ადრეული წერილობითი ცნობა 1498333 წლით თარიღდება, რაც კუნძულზე ვენეციური მმართველობის პერიოდს ემთხვევა.[4] ვენეციური დოკუმენტების თანახმად, სოფელი ორ ნაწილად იყო გაყოფილი, რომელთა სახელებიც მიახლოებით ითარგმნებოდა როგორც „ქვემო ფრენარო“ და „ზემო ფრენარო“.[4] 1565 წლის აღწერა იყო ბოლო შემთხვევა, როდესაც ფრენაროსი ორ ცალკეულ სოფლად დაფიქსირდა და არა ერთიან დასახლებად, როგორც ეს დღეს არის.[4] ვენეციურ რუკებზე სოფელს „ფრინარია“ (Frinaria) ეწოდება. ეს სახელი პირველად ჯაკომო ფრანკოს 1570 წლის რუკაზე ჩნდება და ვენეციურ რუკებზე 1785 წლამდე ნარჩუნდება.[5] სოფლის სახელწოდების „ფრენაროსის“ ფორმით მოხსენიება პირველად გვხვდება ინგლისელი მოგზაურის, რიჩარდ პოკოკის 1738 წლის რუკაზე.[5] 1925 წელს შვედმა არქეოლოგმა ევარდ გიერსტადმა აღმოაჩინა მტკიცებულებები, რომ სოფელი ჯერ კიდევ ნეოლითის ხანაში იყო დასახლებული.[6] XX საუკუნის დასაწყისში ინგლისელმა კურატორმა ჯორჯ ჰ. ე. ჯეფერიმ, ჰერბერტ კიჩენერის 1888 წლის რუკაზე დაყრდნობით, სოფლის სახელი ჩაწერა როგორც „Phrenaros“. ეს მართლწერა დღესაც გამოიყენება ხოლმე დროდადრო, მიუხედავად იმისა, რომ ამ ტერიტორიის პირველმა თანამედროვე ბერძნულენოვანმა რუკამ კვლავ ძველი ფორმა, „Frenaros“ დააბრუნა.[5]
1958 წლის სექტემბერში, ფრენაროსის მკვიდრი და ადგილობრივი დაწყებითი სკოლის მასწავლებელი ფოტს პიტასი კუნძულზე ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც იგი კვიპროსის კრიზისის დროს ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა მოკლეს.[7][8] 1 სექტემბრის ღამეს პიტასი მეზობელ ლიოპეტრიში გაემგზავრა, რათა კვიპროსის გათავისუფლების ეროვნული ორგანიზაცია-ს სამ თანამებრძოლთან ერთად ჩაბმულიყო ექვსსაათიან ბრძოლაში Royal Ulster Rifles-ის 200-ზე მეტი წევრის წინააღმდეგ. კონფლიქტი, რომელიც დღეს ლიოპეტრის ბრძოლის სახელითაა ცნობილი, მას შემდეგ დასრულდა, რაც ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა ოთხივე მამაკაცი ბეღელში გამოამწყვდიეს და შენობა გადაწვეს.[8] ამ ფაქტის გამო პოლკოვნიკმა გეორგიოს გრივასმა შეწყვიტა ზავის რეჟიმი, რომელიც მანამდე ერთი თვის განმავლობაში მოქმედებდა.[9] ფრენაროსის ცენტრში პიტასის ბიუსტია აღმართული.[8] ლიოპეტრიში მდებარე ბეღელი კი დღეს ეროვნულ მონუმენტს წარმოადგენს და მოიცავს ოთხივე მამაკაცის ბრინჯაოს ქანდაკებას.[10][11]
ფრენაროსში ორი ეკლესიაა, რომლებიც XII საუკუნით თარიღდება. ერთ-ერთი მათგანი, მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესია, აშენდა მეორის პატივსაცემად, რომელსაც დღეს მთავარანგელოზ მიქაელის ძველ ეკლესიას უწოდებენ.[12] უფრო ახალი ეკლესია მდებარეობს უშუალოდ ძველი და გაცილებით პატარა ტაძრის გვერდით, რომელიც საზოგადოებისთვის დაკეტილია.[12] სოფელს აქვს საკუთარი საფეხბურთო გუნდი „Frenaros FC 20000“, რომლის საშინაო მოედანია ფრენაროსის თემის სტადიონი.[13] სტადიონი ასევე მასპინძლობს მუსიკალურ კონცერტებსა და სხვადასხვა ღონისძიებებს, როგორიცაა საზამთროს ყოველწლიური ფესტივალი, რომელიც უამრავ მნახველს იზიდავს მიმდებარე ტერიტორიებიდან.[14] სოფლის გარეუბანში მდებარეობს დიდი ინდუსტრიული ზონა.[15]
ფრენაროსი და რამდენიმე მეზობელი სოფელი ერთობლივად ცნობილია როგორც კოკინოხორია, რაც ითარგმნება როგორც „წითელი სოფლები“. ეს სახელი მათ მიიღეს საკვები ნივთიერებებით მდიდარი წითელი ნიადაგის გამო, რომელშიც სხვადასხვა ხილი და ბოსტნეული მოჰყავთ, განსაკუთრებით კი კარტოფილი, რომელიც უკიდურესად პოპულარულია მთელ კუნძულზე.[16] ფრენაროსი განსაკუთრებით გამოირჩევა კარტოფილისა და საზამთროს წარმოებით, რამაც უდიდესი წვლილი შეიტანა სოფლის განვითარებასა და ეკონომიკაში.[15]
ცნობილი ადამიანები
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ელეფტერია ელეფტერიუ (დ. 1989), კვიპროსელი ბერძენი მომღერალი და მსახიობი, დაიბადა და გაიზარდა ფრენაროსში.[17]
- ფოტს პიტასი (დ. 1935 – გ.1958), EOKA-ს კვიპროსელი ბერძენი წევრი, რომელიც ბრიტანელმა ჯარისკაცებმა მოკლეს, დაიბადა და გაიზარდა ფრენაროსში.[8]
- ანდრეკოს ვარნავა (დ, 1979), ავსტრალიელი კვიპროსელი ისტორიკოსი და პროფესორი, რომლის მამაც ფრენაროსიდან იყო.[18]
რესურსები ინტერნეტში
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]სქოლიო
[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]- ↑ Απογραφή πληθυσμού 2011 — 14 — Στατιστική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, 2001.
- ↑ Census of population 2011 — 14 — CYSTAT, 2001.
- ↑ Population - Place of Residence, 2011 (17 April 2014). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 16 October 2014.
- 1 2 3 4 Ιστορικά Στοιχεία | Επίσημη Ιστοσελίδα Κοινότητας Φρενάρους.
- 1 2 3 Το Φρέναρος σε παλιούς χάρτες | Επίσημη Ιστοσελίδα Κοινότητας Φρενάρους.
- ↑ Cypro-Anatolian Relations in the 9th Millenium (2006)
- ↑ Fotis Pittas. EOKAheroes.
- 1 2 3 4 Φώτης Πίττας | Επίσημη Ιστοσελίδα Κοινότητας Φρενάρους.
- ↑ „EOKA Calls Off Cyprus Truce“. The Canberra Times. 9 September 1958. p. 2. ციტირების თარიღი: 8 November 2015 – წარმოდგენილია National Library of Australia-ის მიერ.
- ↑ Battle description at Royal Irish
- ↑ Tourism page for Liopetri. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2015-11-16. ციტირების თარიღი: 2024-08-06
- 1 2 Εκκλησίες - Εξωκλήσια.
- ↑ Frenaros F.C. 2000. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2009-10-31.
- ↑ Watermelon Festivals (21 August 2020).
- 1 2 Γενικά Στοιχεία | Επίσημη Ιστοσελίδα Κοινότητας Φρενάρους.
- ↑ https://www.cyprusalive.com/en/location/kokkinochoria-red-villages თარგი:Bare URL inline
- ↑ შეცდომა თარგის გამოძახებისას: cite web: პარამეტრები url და title აუცილებელად უნდა მიეთითოს.Staff. el. Sony Music Greece. დაარქივებულია ორიგინალიდან — August 8, 2011. ციტირების თარიღი: 24 April 2010
- ↑ Anon. Q&A with Andrekos Varnava. Australian Historical Association (9 May 2017). ციტირების თარიღი: 25 August 2022