ფილიპ როთი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
(გადამისამართდა გვერდიდან ფილიპ მილტონ როთი)
Jump to navigation Jump to search
ფილიპ როთი
Philip Roth - 1973.jpg
დაბ. თარიღი 19 მარტი 1933(1933-03-19)[1] [2] [3] [4] [5] [6] ან 18 მარტი 1933(1933-03-18)[7]
დაბ. ადგილი ნიუარკი[8] [9] [5]
გარდ. თარიღი 22 მაისი 2018(2018-05-22)[5] [3] (85 წლის)
გარდ. ადგილი მანჰეტენი[5]
დასაფლავებულია Bard College
საქმიანობა მწერალი, რომანისტი, სცენარისტი, უნივერსიტეტის პროფესორი, ესეისტი, ავტორი[10] [11] [12] და სამეცნიერო ფანტასტი მწერალი
ენა ამერიკული ინგლისური[13]
ეროვნება ამერიკელი ებრაელები და ებრაელები
მოქალაქეობა Flag of the United States.svg აშშ[14] [15] [16]
ალმა-მატერი რატგერსის უნივერსიტეტი[5] , უიკუაიკის უმაღლესი სკოლა[5] , ჩიკაგოს უნივერსიტეტი[5] , ბაკნელის უნივერსიტეტი[5] და ჩიკაგოს უნივერსიტეტი
ჟანრი რომანი და პოეზია
ჯილდოები გუგენჰაიმის სტიპენდია, ხელოვნების ეროვნული მედალი, ეროვნული ჰუმანიტარული მედალი[5] , ფრანც კაფკას პრემია, ასტურიის პრინცის ლიტერატურული პრემია, მედიჩის პრემია უცხოური ლიტერატურისათვის, წიგნის ეროვნული პრემია ფანტასტიკისათვის[5] , PEN/Faulkner Award for Fiction, წიგნის ეროვნული პრემია ფანტასტიკისათვის[5] , პულიცერის პრემია მხატვრული წიგნისათვის, PEN/Faulkner Award for Fiction, Common Wealth Award of Distinguished Service, მედიჩის პრემია უცხოური ლიტერატურისათვის, ჯეიმზ ფენიმორ კუპერის პრემია, PEN/Nabokov Award, PEN/Faulkner Award for Fiction, მენ ბუკერის საერთაშორისო პრემია, Emerson-Thoreau Medal, კონგრესის ბიბლიოთეკის ცოცხალი ლეგენდა[17] , საპატიო ლეგიონის ორდენის კომანდორი, ნიუ-ჯერსის დიდების დარბაზი და საპატიო დოქტორი[18]
მეუღლე კლერ ბლუმი[5]

ფილიპ მილტონ როთი (ინგლ. Philip Milton Roth; დ. 19 მარტი, 1933, ნიუარკი, ნიუ-ჯერსი, აშშ — გ. 22 მაისი, 2018) — ამერიკელი მწერალი. საყოველთაო აიღიარება მოიპოვა 1959 წელს დაბეჭდილი ნოველით „მშვიდობით, კოლუმბუს“ — ებრაელ-ამერიკელთა ცხოვრების იუმორისტული აღწერა, რომელმაც მას აშშ-ის ნაციონალური წიგნის ჯილდო მოუტანა. 1969 წელს იგი პოპულარული ხდება რომანით „პორტნოის სინდრომი“, სადაც ახალგაზრდა ებრაელი მამაკაცის იუმორისტული და სექსუალურად ღია ფსიქოლოანალიტიკური მონოლოგია მოცემული. როთი ამის შემდეგ მისი თაობის ერთ-ერთი ყველაზე პატივცემული ავტორი გახდა: მისი წიგნები მას შემდეგ ორჯერ დაჯილდოვდა ნაციონალური წიგნის პრემიით, ორჯერ ნაციონალური წიგნის კრიტიკოსთან წრის პრემიით, და სამჯერ პენ/ფოლკნერის პრემიით. მისი 1997 წლის რომანი „ამერიკული პასტორალი“ პულიცერის პრემიით დაჯილდოვდა. ხოლო მისი 2001 წლის რომანი „ადამიანური ლაქა“ (Human Stain) დიდი ბრიტანეთის სალიტერატურო პრემიის ლაურეატი გახდა წლის საუკეთესო წიგნისთვის.

ბიბლიოგრაფია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტრილოგია დევიდ კეპეშზე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რომანები ცუკერმანზე[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტრილოგია „დაბორკილი ცუკერმანი“ / ინგლ. Zuckerman Bound

  • „ლიტერატურული ზანგი“ / The Ghost Writer 1979
  • „ბორკილახსნილი ცუკერმანი“ / Zuckerman Unbound 1981
  • „ანატომიის გაკვეთილი“ / The Anatomy Lesson 1983

ეპილოგი

  • „პრაღული ორგია“/ The Prague Orgy 1985

სხვა რომანები

  • „სხვა ცხოვრება“/ Counterlife 1986
  • „ამერიკული პასტორალი“ / American Pastoral 1997
  • „კომუნისტზე გავთხოვდი“ / I Married a Communist 1998
  • „ადამიანური ლაქა“ / The Human Stain 2000, ქართ. თარგმანი 2012; მთარგმნ. ლ. ინასარიძე
  • „მოჩვენება გადის“ / Exit Ghost 2007

როთის დანარჩენი რომანები:

  • „მშვიდობით, კოლუმბუს“ / Goodbye, Columbus 1959
  • „გაშვება“ / Letting go 1962
  • „როცა კარგი გოგო იყო“ / When She Was Good 1967
  • „პორტნოის სინდრომი“ / Portnoy’s Complaint 1969, ქართ. თარგმანი 2013; მთარგმნ. ქ. ქანთარია
  • „ჩვენი ბანდა“ / Our Gang 1971
  • „დიდი ამერიკული რომანი“ / The Great American Novel 1973
  • „ჩემი მამაკაცური ცხოვრება“ / My Life as a Man 1974
  • „ცბიერება“ / Deception 1990
  • „ოპერაცია „შაილოქი“ / Operation Shylock 1993
  • „შაბათის თეატრი“ / Sabbath’s Theater 1995
  • „შეთქმულება ამერიკის წინააღმდეგ“ / The Plot Against America 2008
  • „ჩვეულებრივი კაცი“ / Everyman 2006
  • „აღშფოთება“ / Indignation 2008
  • „დამცირება“ / The Humbling 2009
  • „ნემეზიდა“ / Nemesis 2010

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. SNAC — 2010.
  2. ბროდვეის ინტერნეტ მონაცემთა ბაზა — 2000.
  3. 3.0 3.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. Encyclopædia Britannica
  5. 5.00 5.01 5.02 5.03 5.04 5.05 5.06 5.07 5.08 5.09 5.10 5.11 McGrath C. Philip Roth, Towering Novelist Who Explored Lust, Jewish Life and America, Dies at 85 — 2018.
  6. NooSFere
  7. Person Profile // კინოფილმების ინტერნეტ-მონაცემთა ბაზა — 1990.
  8. http://www.huffingtonpost.com/2013/03/19/philip-roth-birthday-_n_2907548.html
  9. http://www.theguardian.com/books/2013/mar/22/my-hero-philip-roth-james-wood
  10. http://www.nytimes.com/1973/05/06/books/roth1973-great.html?pagewanted=all
  11. http://www.nytimes.com/books/98/10/11/specials/roth-great.html
  12. http://www.telegraph.co.uk/culture/books/authorinterviews/8523311/Philip-Roth-Im-not-caged-in-by-reality.html
  13. BNF authorities: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  14. http://www.nytimes.com/2006/05/05/arts/05iht-idlede6.html?pagewanted=all
  15. http://www.nytimes.com/2011/05/24/opinion/l24roth.html
  16. http://www.nytimes.com/books/97/04/20/reviews/roth-letting.html
  17. https://www.loc.gov/about/awards-and-honors/living-legends/philip-roth/
  18. https://www.brown.edu/Administration/News_Bureau/2000-01/00-135.html