შინაარსზე გადასვლა

ფელიქს ბაუმგარტნერი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ფელიქს ბაუმგარტნერი
Felix Baumgartner
დაბ. თარიღი 20 აპრილი, 1969
დაბ. ადგილი ზალცბურგი, ავსტრია
გარდ. თარიღი 17 ივლისი, 2025
გარდ. ადგილი პორტო-სან-ელპიდიო, მარკე
ქვეყანა ავსტრიის დროშა ავსტრია
სპეციალობა სქაიდაივერი
ექსპედიცია სტრატოსფეროდან ხტომა
კოსმოსში გატარებული დრო 4 წთ 20 წმ
ჯილდოები Laureus World Sports Award for Action Sportsperson of the Year[1]
ხელმოწერა

ფელიქს ბაუმგარტნერი (გერმ. Felix Baumgartner; დ. 20 აპრილი, 1969, ზალცბურგი, ავსტრია — გ. 17 ივლისი, 2025, პორტო-სან-ელპიდიო, მარკე) — ავსტრიელი პარაშუტისტი, ბეისჯამპერი. ის ცნობილი გახდა მის მიერ შესრულებული განსაკუთრებულად საშიში ტრიუკების გამო. წარსულში ის ავსტრიის არმიაში მსახურობდა, სადაც პარაშუტის ხტომით იყო დაკავებული.[2]

ბიოგრაფია

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ფელიქს ბაუმგარტნერი დაიბადა 1969 წლის 20 აპრილს ზალცბურგში, ავსტრია.

1999 წელს მან დაამყარა მსოფლიო რეკორდი ყველაზე მაღალი შენობიდან პარაშუტით ხტომაში, როდესაც ის კუალა-ლუმპურში, მალაიზიაში, პეტრონასის ტყუპი კოშკებიდან გადმოხტა.[3] 2003 წლის 31 ივლისს, ბაუმგარტნერი გახდა პირველი ადამიანი, რომელმაც ლა-მანში გადაუფრინა სპეციალურად დამზადებული ნახშირბადის ბოჭკოვანი ფრთის გამოყენებით.[4]

ბაუმგარტნერმა ასევე დაამყარა მსოფლიო რეკორდი ყველაზე დაბალი ბეისჯამპისთვის, როდესაც ის რიო-დე-ჟანეიროში ქრისტეს ქანდაკების ხელიდან 29 მეტრის სიმაღლიდან გადმოხტა.[5]

ის გახდა პირველი ადამიანი, ვინც 2004 წლის 27 ივნისს საფრანგეთში დასრულებული მიიოს ვიადუკიდან და 2006 წლის 18 აგვისტოს შვედეთის მალმიოში Turning Torso-ს შენობიდან გადმოხტა.[6]

2007 წლის 12 დეკემბერს, ის გახდა პირველი ადამიანი, ვინც მსოფლიოს იმ დროისთვის ყველაზე მაღალი შენობის, ტაიბეი 101-ის (ტაიპეი, ტაივანი) 90-ე სართულიდან (სიმაღლე დაახლოებით 390 მეტრი) გადმოხტა.[7]

2012 წლის მონაცემებით, მედიაში მისი ნახტომების შესახებ მეტი ინფორმაცია გავრცელდა.[8][9]

ბაუმგარტნერი თავს არა „ადრენალინის მოყვარულს“ და არამედ უბრალოდ „გამოწვევების მოყვარულ ადამიანად“ მიიჩნევდა.[10] ის გარდაიცვალა 2025 წლის 17 ივლისს, 56 წლის ასაკში, იტალიის ქალაქ პორტო სანტ'ელპიდიოში (ფერმო) პარაპლანით ფრენის დროს.[11] მან კონტროლი დაკარგა და სანაპირო კურორტზე საცურაო აუზში ჩავარდა.[12] დაკრძალულია ზალცბურგში.[13]

Red Bull Stratos

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
მთავარი სტატია: Red Bull Stratos.
საპატიო დაფა ვენაში, გამარჯვებულთა ქუჩაზე, ფელიქს ბაუმგარტნერის ავტოგრაფით

1988 წლიდან ბაუმგარტნერი კომპანია Red Bull-თან ასოცირდება.[2] 2010 წლის იანვარში გამოცხადდა, რომ მან Red Bull-თან ხელი მოაწერა შეთანხმებას, რომლის მიხედვითაც, საჰაერო ბუშტიდან პარაშუტით გადმოხტებოდა 36.6 კმ[14] სიმაღლეზე, რაც წარმატების შემთხვევაში მას ხმის ბარიერის გადალახვის პირველ პარაშუტისტად აქცევდა.[15][16][17] კოსტიუმსა და ჩაფხუტში მრავალსაათიანი ვარჯიშის დროს ფელიქსს კლაუსტროფობიის ნიშნები შეეტყო, რომლის დაძლევაც სპორტული ფსიქოლოგისა და სხვა სპეციალისტების დახმარებით შეძლო.[18]

პირველი ხტომა 8 ოქტომბერს იყო დაგეგმილი, მაგრამ ამინდის პირობების გამო ის 2012 წლის 14 ოქტომბრისთვის გადაიდო.

2012 წლის 14 ოქტომბერს ბაუმგარტნერი Red Bull Stratos წარმატებით გადმოხტა 39 კმ-ის სიმაღლიდან.[19][20] გაზეთ Die Welt-ის მიერ მოყვანილი განახლებული მონაცემების თანახმად, ნახტომი 38,969.4 მეტრის სიმაღლიდან განხორციელდა.[21] პარაშუტისტი უსაფრთხოდ დაეშვა ნიუ-მექსიკოს შტატში, ამერიკის ქალაქ როზუელის მახლობლად.[22]

ღონისძიების დროს ბაუმგარტნერს ოთხი ახალი რეკორდი დაუწესდა: პარაშუტით ხტომის ყველაზე მაღალი სიმაღლე, თავისუფალი ვარდნის ყველაზე გრძელი მანძილი, სტრატოსფერული საჰაერო ბურთით ფრენის ყველაზე მაღალი სიჩქარე და თავისუფალი ვარდნის ყველაზე მაღალი სიჩქარე, რომელიც ხმის სიჩქარეს აღემატებოდა და საათში 1,357.6 კილომეტრს შეადგენდა.[23] სპორტსმენი თავისუფალ ვარდნაში იმყოფებოდა 36,402.6 მეტრის განმავლობაში, თავისუფალი ვარდნის დრო 4 წუთი და 20 წამი იყო.[21][24] თავისუფალი ვარდნის ხანგრძლივობის რეკორდი დღემდე არსებობს: 4 წუთი და 36 წამი[25][26] სტაბილიზატორის პარაშუტით ვარდნა[27] 1960 წელს ამერიკელმა პილოტმა ჯოზეფ კიტინგერმა დაამყარა, რომელმაც ამჯერად ბაუმგარტნერს ნახტომისთვის მომზადებაში დაეხმარა.[28] ფელიქსის ნახტომამდე, თავისუფალი ვარდნის ოფიციალური რეკორდი (24,500 მ), FAI-ს თანახმად, საბჭოთა კავშირის გმირს ევგენი ანდრეევს ​​ეკუთვნოდა. 2013 წლის 22 თებერვალს, FAI-მ დაამტკიცა სამი ოფიციალური მსოფლიო რეკორდი: ნახტომის სიმაღლე 38,969.4 მ, თავისუფალი ვარდნის მანძილი 36,402.6 მ და ვარდნის სიჩქარე 1,357.6 კმ/სთ.[29] ყველა რეკორდი ბაუმგარტნერს მიეწერებოდა. ნახტომი მთელ მსოფლიოში YouTube-ზე გადაიცემოდა, რომელსაც 8 მილიონზე მეტმა მაყურებელმა უყურა.[30][31] სიმაღლის რეკორდი 2014 წლის 25 ოქტომბრამდე გაგრძელდა, როდესაც ის Google-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ალან იუსტასმა მოხსნა, რომელიც 41,420 მეტრიდან გადახტა.[32] თავისუფალი ვარდნის მანძილი 37,617 მ ასევე აღემატება ბაუმგარტნერისას. თუმცა, რადგან იუსტასი სტაბილიზაციურ პარაშუტს იყენებდა, FAI ვარდნის მანძილისა და ვერტიკალური სიჩქარის რეკორდებს (1,321 კმ/სთ) ცალკე კატეგორიად ათავსებს.

ნასამართლეობა

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

2010 წელს ბაუმგარტნერი ჩაერია ბერძენ სატვირთო მანქანის მძღოლსა და გერმანული სანომრე ნიშნებიანი მანქანის მფლობელს შორის კონფლიქტში და სატვირთო მანქანის მძღოლს სახეში დაარტყა. 2012 წლის აპრილში პირველი ინსტანციის სასამართლომ ბაუმგარტნერი დამნაშავედ ცნო სხეულის დაზიანების მიყენებაში. 2012 წლის 6 ნოემბერს ზალცბურგის რეგიონული სასამართლოს კოლეგიამ უარყო სააპელაციო საჩივარი და ძალაში დატოვა განაჩენი, რომლის მიხედვითაც ბაუმგარტნერმა დაზარალებულს 1.5 ათასი ევრო უნდა გადაეხადა. 2012 წლის 6 ნოემბრიდან, ხუთი წლის განმავლობაში, ბაუმგარტნერი შეყვანილი იყო ნასამართლეობის მქონე პირთა ოფიციალურ რეესტრში.[33]

პირადი ცხოვრება

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Red Bull Stratos-ის რეკორდის დამყარების შემდეგ, ბაუმგარტნერმა განაცხადა, რომ მალე დაქორწინდებოდა და მისი პროფესიული გეგმები მთის მაშველად მუშაობას დაუკავშირდებოდა.[28]

ის შვეიცარიასა და აშშ-ში ცხოვრობდა. პროფესიით კომერციული ვერტმფრენის პილოტი იყო. დაინტერესებული იყო მთამსვლელობით, კრივით, მოტოკროსით, ვერტმფრენებითა და რალით.[34]

რესურსები ინტერნეტში

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო

[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
  1. ↑ syroxEmedia Laureus World Sports Awards 2013 Winners Revealed | Laureus
  2. 1 2 Felix Baumgartner. redbull.co.uk. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-13. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  3. ↑ Archive: 1999. felixbaumgartner.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 12 თებერვალი 2012. ციტირების თარიღი: 23 March 2012
  4. ↑ Birdman Flies Atair Parachutes Across English Channel. prweb.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-23. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  5. ↑ Dittrich, Luke. (2010-07-14) The Man Who Would Fall to Earth გვ. 4. Esquire. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-23. ციტატა: „he leapt from the outstretched hand of O Cristo Redentor, the ninety-eight-foot-tall statue that looms over Rio de Janeiro. …the final product was … a world record — lowest BASE jump ever“ ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  6. ↑ Pr-jippo kan sluta med åtal (2006-08-18). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-13. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  7. ↑ Extreme Felix Baumgartner jumping off Taipei 101. YouTube. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-07-21. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  8. ↑ «Бесстрашный Феликс» совершил прыжок с парашютом из стратосферы с высоты 29 км (ВИДЕО). newsru.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-01. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  9. ↑ Ветер помешал отважному скайдайверу побить рекорд скорости свободного падения. newsru.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-14. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  10. ↑ Феликс Баумгартнер сегодня, во вторник вечером, прыгнет с высоты 23 км.. dobrydenmedia.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-23. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  11. ↑ Погиб австрийский скайдайвер Феликс Баумгартнер. Он упал на параплане в бассейн отеля (2025-07-17). ციტირების თარიღი: 2025-07-17
  12. ↑ В Италии погиб совершивший прыжок из стратосферы парашютист Баумгартнер (2025-07-17). ციტირების თარიღი: 2025-07-17
  13. ↑ Decizia neașteptată a familiei lui Felix Baumgartner privind înmormântarea. Unde va fi îngropat și ce ritual a fost ales.
  14. ↑ Charles Q Choi. (2010-01-22) 'Space diver' to attempt first supersonic freefall. New Scientist. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-13. ციტირების თარიღი: 2010-01-31
  15. ↑ Man to Break Sound Barrier Jumping from Edge of Space. Gizmodo.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-13. ციტირების თარიღი: 2010-12-31
  16. ↑ Tony Paterson (2010-01-25). „Faster than the speed of sound: the man who falls to earth“. The Independent (ინგლისური). London. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2011-10-12. ციტირების თარიღი: 2012-12-31.
  17. ↑ Quain, John R. (2010-04-11). „Daredevil to Plunge From Outer Space in Supersonic Suit“ (ინგლისური). Fox News. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2010-04-15. ციტირების თარიღი: 2012-12-31.
  18. ↑ Tierney, John. (2012-10-14) Felix Baumgartner Was Just Thinking About Coming Home. NYTimes.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-23. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  19. ↑ 14 Oct 2012 19:29. Red Bull Stratos (2012-10-14). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-23. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  20. ↑ Skydiver Baumgartner lands safely on Earth after supersonic record. guardian.co.uk. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-13. ციტირების თარიღი: 2012-12-31
  21. 1 2 Mit Baumgartner schafft YouTube die «Mondlandung». დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-10-17. ციტირების თარიღი: 2017-09-29
  22. ↑ Австрийский парашютист не заметил, как преодолел скорость звука.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-23.
  23. ↑ Red Bull Stratos- Felix Baumgartner hatte 169 Puls bei 1.357 km/h. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-14. ციტირების თარიღი: 2013-02-23
  24. ↑ Прыжок на Землю из стратосферы.. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-23.
  25. ↑ Полёты на краю Земли. Lenta.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-01-23.
  26. ↑ Fact Sheets : Excelsior Gondola. National Museum of the USAF. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-13. ციტირების თარიღი: 2012-10-15
  27. ↑ Joseph Kittinger. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2003-06-20.
  28. 1 2 Бесстрашный Феликс мог погибнуть в сверхзвуковом прыжке. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-29. ციტირების თარიღი: 2012-10-15
  29. ↑ Baumgartner’s Records Ratified by FAI!. FAI official site (2013-02-22). დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2013-03-14. ციტირების თარიღი: 2014-02-05
  30. ↑ Феликс Баумгартнер совершил прыжок из стратосферы. // infosmi.net. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-12-13. ციტირების თარიღი: 2012-10-15
  31. ↑ Иван Загорский.. Четыре минуты гиперзвука: австрийский парашютист прыгнул из стратосферы. // vesti.ru. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2012-11-17. ციტირების თარიღი: 2012-10-15
  32. ↑ Замглавы Google совершил рекордный прыжок из стратосферы. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2014-10-28. ციტირების თარიღი: 2014-10-25
  33. ↑ Баумгартнер, совершивший прыжок из стратосферы, признан виновным в нанесении телесных повреждений დაარქივებული 2012-11-08 საიტზე Wayback Machine. // ИТАР-ТАСС. — 6 ноября 2012.ციტირების თარიღი: 6 ნოემბერი, 2012
  34. ↑ About Felix დაარქივებული 2012-10-10 საიტზე Wayback Machine.
მოძიებულია „https://ka.wikipedia.org/w/index.php?title=ფელიქს_ბაუმგარტნერი&oldid=5346805“-დან