ფათალი-შაჰი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ფათალი-შაჰი
فتحعلی شاه
An Early Painting of Fath Ali Shah.jpg
ყაჯართა ირანის მე-2 შაჰი
მმართ. დასაწყისი: 17 ივნისი, 1797
მმართ. დასასრული: 23 ოქტომბერი, 1834
წინამორბედი: აღა-მაჰმად-ხანი
მემკვიდრე: მუჰამედ-შაჰ ყაჯარი
პირადი ცხოვრება
დაბ. თარიღი: 5 სექტემბერი, 1772
დაბ. ადგილი: ასტრაბადი, ირანი
გარდ. თარიღი: 23 ოქტომბერი, 1834
გარდ. ადგილი: ყუმი, ირანი
მეუღლე: აღაბაჯი ხანუმი, ზეინებ ხანუმი, ზიბა ჩეჰრ ხანუმი
შვილები: 260 შაჰზადე, 144 გადარჩენილი ვაჟი, 116 ქალიშვილი
დინასტია: ყაჯარები
მამა: ჰუსეინ–ყული ხან ყაჯარი
რელიგია: შიიტური ისლამი

ფათალი-შაჰი (სპარს. فتح على شاه قاجار; დ. 5 სექტემბერი, 1772 – გ. 23 ოქტომბერი 1834) — ირანის შაჰი ყაჯართა დინასტიიდან (1797-1834 წწ.). აღა-მაჰმად-ხანის ძმისშვილი. მის გამგებლობაში ფეოდალური შინაომებით დასუსტებული ირანი ევროპული კოლონიალიზმის მსხვერპლი გახდა. არმიაში შემოიღეს ევროპული სამხედრო ორგანიზაციისა და ჯარისკაცთა სწავლის მეთოდები. ფათალი-შაჰმა არათანასწორუფლებიანი ხელშეკრულებები დადო საფრანგეთთან (1807 წ.), დიდ ბრიტანეთთან (1801, 1809, 1814 წწ.), რუსეთთან (1813, 1828 წწ.). ფათალი-შაჰი ამიერკავკასიის ქვეყნებზე აცხადებდა პრეტენზიას, რომელსაც მოჰყვა 1804-1813 და 1826-1828 წლების ირან-რუსეთის ომები.

შვილები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ვაჟები:

  • მუჰამედ ალი მირზა (1788–1821)
  • მუჰამედ ყული მირზა (1788–1874)
  • მუჰამედ ვალი მირზა (1789–1869)
  • აბას-მირზა (1789–1833
  • ჰუსეინ ალი მირზა 1789–1835)
  • ჰასან ალი მირზა (1789–1854)
  • მუჰამედ თაქი მირზა (1791–1853)
  • ალი ნაქი მირზა (დაიბადა 1793)
  • შეიხ ალი მირზა (დაიბადა 1796)
  • ალი შაჰ მირზა
  • აბდულა მირზა
  • იმამ ვერდი მირზა (1796–1869)
  • მუჰამედ რეზა მირზა (დაიბადა 1797)
  • მაჰმუდ მირზა (1799–1835)
  • ჰეიდარ ყული მირზა (დაიბადა 1799)
  • ჰუმაიუნ მირზა (1801–1857)
  • ალაჰ ვერდი მირზა (1801–1843)
  • ისმაილ მირზა (1802–1853)
  • აჰმად ალი მირზა (დაიბადა 1804)
  • ალი რეზა მირზა
  • ქეიყუბად მირზა (დაიბადა 1806)
  • ჰაჯ ბაჰრამ მირზა (დაიბადა 1806)
  • შაპურ მირზა (დაიბადა 1807)
  • მალექ ირაჯ მირზა (დაიბადა 1807)
  • მანუჩეჰრ მირზა
  • ქეიქავუს მირზა (დაიბადა 1807)
  • მალექ ქასიმ მირზა (1807–1859)
  • შაჰ ყული მირზა (დაიბადა 1808)
  • მუჰამედ მეჰდი მირზა (დაიბადა 1808)
  • ჯაჰან შაჰ მირზა (დაიბადა 1809)
  • ქეიხოსროვ მირზა (დაიბადა 1809)
  • ქიომართ მირზა (1809–1872)
  • სულეიმან მირზა (დაიბადა 1810)
  • ფათჰულა მირზა (1811–1869)
  • მალექ მანსურ მირზა (დაიბადა 1811)
  • ბაჰმან მირზა
  • სულთან იბრაჰიმ მირზა (დაიბადა 1813)
  • სულთან მუსტაფა მირზა (დაიბადა 1813)
  • სულთან მუჰამედ მირზა
  • სეიფულაჰ მირზა (დაიბადა 1814)
  • იაჰია მირზა (დაიბადა 1817)
  • მუჰამედ ემინ მირზა (1819–1886)
  • ზექერია მირზა (დაიბადა 1819)
  • ფარუჰსეირ მირზა (დაიბადა 1819)
  • სულთან ჰამზა მირზა (დაიბადა 1819)
  • თამაზ მირზა (დაიბადა 1820)
  • ალი ყული მირზა (დაიბადა 1822)
  • სულთან აჰმად მირზა (1824–1901)
  • ისქანდერ მირზა
  • ფარვიზ მირზა
  • ჯალალედინ მირზა (დაიბადა 1826)
  • ამანულაჰ მირზა
  • სულთან ჰუსეინ მირზა
  • ჰუსეინ ყული მირზა (1830–1900)
  • ჰაჯ აბას ყული მირზა
  • ნურულდარ მირზა
  • ქამრან მირზა
  • აურანგზებ მირზა (1831–1867)
  • მუჰამედ ჰადი მირზა (დაიბადა 1832)

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]