უილიამ ტომსონი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
უილიამ ტომსონი
Kelvin-1200-scale1000.jpg
დაბ. თარიღი 26 ივნისი 1824(1824-06-26)[1] [2] [3] [4] [5] [6]
დაბ. ადგილი ბელფასტი[7]
გარდ. თარიღი 17 დეკემბერი 1907(1907-12-17)[1] [2] [3] [4] [5] [6] (83 წელი)
გარდ. ადგილი ლარგზი[7]
დასაფლავებულია უესტმინსტერის სააბატო
მოქალაქეობა Flag of the United Kingdom.svg დიდი ბრიტანეთის და ირლანდიის გაერთიანებული სამეფო
მუშაობის ადგილი გლაზგოს უნივერსიტეტი
ალმა-მატერი გლაზგოს უნივერსიტეტი, პიტერჰაუზი და კემბრიჯის უნივერსიტეტი
განთქმული მოსწავლეები იულიამ ედვარდ აირტონი
მამა ჯეიმზ ტომსონი
ჯილდოები ორდენი ხელოვნებისა და მეცნიერების სფეროებში შეტანილი წვლილისათვის, სამეფო საზოგადოების წევრი, სამეფო ვიქტორიანული ორდენის დიდი ჯვრის რაინდი, კოპლის მედალი, სამეფო მედალი, ჯონ ფრიცის მედალი, პონსელეს პრემია, ჰელმჰოლცის მედალი, მატეუჩის მედალი, ვარდის ორდენი, ალბერტის მედალი, Smith's Prize, Keith Medal, Bakerian Lecture, ღირსების ორდენი და წმინდა საგანძურის ორდენი
ხელმოწერა Lord Kelvin Signature.svg

უილიამ ტომსონი (ინგლ. William Thomson; დ. 26 ივნისი, 1824, ბელფასტი – გ. 17 დეკემბერი, 1907, ლარზგი, დაკრძალულია ლონდონში) — ინგლისელი ფიზიკოსი, თერმოდინამიკისა და აირთა კინეტიკური თეორიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.

1834–45 წლებში სწავლობდა გლაზგოსა და კემბრიჯის უნივერსიტეტებში. 1845–46 წლებში მუშაობდა პარიზში ფრანგ ფიზიკოს ა. რენიოსთან ერთად. 1846–99 წლებში იყო გლაზგოს უნივერსიტეტის პროფესორი. 1892 წელს სამეცნიერო დამსახურებისათვის მიიღო ლორდ კელვინის ტიტული. 1845 წელს დაამუშავა გამოსახულების მიღების ელექტრული მეთოდი, 1848 წელს შემოიღო თერმოდინამიკის მეორე საწყისის ერთ-ერთი ფორმულირება (1851) და შემოიღო ენერგიის გაბნევის ცნება. გამოთქვა სამყაროს „სითბური სიკვდილის“ ჰიპოთეზა. 1851 წელს აღმოაჩინა ფერომაგნეტიკების ელექტრული წინაღობის ცვლილება მათი დამაგნიტებისას. 1853–54 წლებში ჯეიმზ ჯოულთან ერთად აღმოაჩინა აირის გაცივების ეფექტი მისი ადიაბატური გაფართოებისას (ჯოულ–ტომსონის ეფექტი). განავითარა თერმოელექტრული მოვლენების თერმოდინამიკული თეორია და 1856 წელს იწინასწარმეტყველა ელექტრული დენით სითბოს გადატანის მოვლენა, დაადგინა ელექტრული კონტურის რხევის პერიოდის დამოკიდებულება მისივე ტევადობასა და ინდუქციურობაზე.

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 გერმანიის ეროვნული ბიბლიოთეკა, ბერლინის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა, ბავარიის სახელმწიფო ბიბლიოთეკა და სხვ. Record #118777033 // ინტეგრირებული ნორმატიული ფაილი — 2012—2016.
  2. 2.0 2.1 data.bnf.fr: პლატფორმა ღია მონაცემები — 2011.
  3. 3.0 3.1 MacTutor History of Mathematics archive
  4. 4.0 4.1 SNAC
  5. 5.0 5.1 Find a Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  6. 6.0 6.1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  7. 7.0 7.1 Томсон Уильям // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე: