ტრიპიტაკა

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
Tripitaka storage2.jpg

ტრიპიტაკა (Sanskrit: [trɪˈpɪʈɐkɐ]) ა ტიპიტაკა (Pali: [tɪˈpɪʈɐkɐ]) — ბუდისტური წერილების ტრადიციული ტერმინი[1]

თჰერავადას ბერებმა ის პალმის ფოთლებზე ჩაწერეს. ტექსტი პალიზე (ძველ ინდურ სალაპარაკო ენაზე) დაიწერა, ამიტომ მას ხშირად პალის კანონის სახელითაც მოიხსენიებენ.

ეტიმოლოგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ტრიპიტაკა (სანსკრიტულად: त्रिपिटक), სიტყვასიტყვით ნიშნავს სამ კალათას. ეს არის ტრი (त्रि), რაც ნიშნავს სამს, პიტაკა (पिटक), რაც ნიშნავს კალათას.[2]

სახელი შეესაბამება ტექსტის დაყოფის ნაწილებს:

ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Korea-Haeinsa Tripitaka Koreana woodblock 2770-06a.jpg

სიდჰართა გაუტამას იგივე ბუდას, ქრისტეს მსგავსად არაფერი დაუწერია რამაც მისი მოძღვრების ირგვლივ დავა გამოიწვია. ჭეშმარიტების დასადგენად კრებებს იწვევდნენ, რომელთა შორისაც უმთავრესია ძვ. წ. 250 წ. პაშალიპუტრაში მეფე აშოკას დროს ჩატარებული კრება, რომლის დადგენილების ძალით ბუდიზმი, რომელიც მანამდე იდევნებოდა, სახელმწიფო რელიგია გახდა. ამ დროისათვის მოხდა ბუდას მოძღვრების წერილეობითი ფიქსაცია[5] ტიპიტაკას მიხედვით, ბუდისტური რელი­გიის დამფუძნებელი იყო ჩრდილო-ინდური სახელმწიფოს მეფის შვილი. იგი მიეკუთვნებოდა ჰიმალაის მთების ძირში მცხოვრებ შაკიას ტომს. მეფისწულს ეძახდნენ სიდჰარტჰას, მოგვიანებით კი ცნობილი გახდა როგორც გაუტამა და შაკიამუნი. თუმცა, გადმოცემანი სხვადასხვა სახელითაც მოიხსენიებს: ტაჰტაგატა, ბჰაგავატა, ჯინა და ა.შ[6]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]