ტომას მაინ რიდი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ტომას მაინ რიდი
Mayne Reid.jpg
დაბ. თარიღი 4 აპრილი 1818(1818-04-04)[1]
დაბ. ადგილი ბალირონი
გარდ. თარიღი 22 ოქტომბერი 1883(1883-10-22)[1] (65 წელი)
გარდ. ადგილი ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო[2]
საქმიანობა მწერალი და რომანისტი
მოქალაქეობა ირლანდიის რესპუბლიკა
აშშ
Thomas Mayne Reid ვიკისაწყობში

ტომას მაინ რიდი (ინგლ. Thomas Mayne Reid; დ. 4 აპრილი, 1818, ირლანდია — გ. 22 ოქტომბერი, 1883, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ამერიკელი რომანისტი. „კაპიტანი“ რიდი ძირითადად სათავდგადასავლო რომანებს წერდა. იგი პასტორის ოჯახიდან იყო (რიდი წარმოშობით შოტლანდიელი იყო, როგორც მამის, ისე დედის მხრიდან). განათლება ბელფასტში მიიღო და 1840 წელს თავგადასავლების საძიებლად ამერიკაში წავიდა. ჟურნალისტის რანგში მონაწილეობდა 1846–1848 წლების ამერიკა-მექსიკის ომში, სადაც დაიჭრა. შემდეგ დაბრუნდა ევროპაში და დაიწყო ლიტერატურული საქმიანობა ლონდონში, 1850 წელს გამოსცა „The Rifle Rangers“, სადაც ასახა მექსიკის ომში აღწერილი მოვლენები. მაინ რიდმა დაწერა 22 საბავშვო მოთხრობა, ფსევდონიმით „კაპიტანი მაინ რიდი“ და 28 ნაწარმოები უფროსებისათვის. იტანჯებოდა მძიმე ავადმყოფობით. სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში რიდი ხეიბარი იყო. გარდაიცვალა ლონდონში 1883 წელს.

ლიტერატურული მოღვაწეობა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Thomas Mayne Reid 5.jpg

მისი ლიტერატურული მოღვალეობა 1843 წელის გაზაფხულიდან ფილადელფიაში იწყება. წერს ლექსებს, სტატიებს, მოთხრობებსა და პიესებს, რომლებიც ადგილობრივ თეატრში იდგმება. მწერლის გამოჩენა ლიტერატურულ ასპარეზზე უზარმაზარი ტალღის მოვარდნას ჰგავდა—გამომცემლობები რიგში იდგნენ მისი რომანების გამოცემის უფლების მისაღებლად. სწორედ ერთ–ერთი ასეთი გამომცემლობის მფლობელია, არისტოკრატული ინგლისური გვარის შთამომავლის ქალიშვილი იყო 15 წლის ელიზაბეტ ჰაიდი, შემდგომში როდის მეუღლე, რომლის მამაც, ალბათ არასდროს დათანხმდებოდა არასრუწლოვანი გოგონას გათხოვებაზე, მით უფრო 33 წლის კაცზე, რომ არა მისი პოპურალობა.

თავის პირველ რომანში „თავისუფალი მსროლელები“, რომელიც 1850 წელს გამოიცა, მოგვითხრობს მექსიკის ომზე. ამას მოჰყვა მისი რომანები:„სკალპებზე მონადირენი“, „კვარტერონი“ , „ოცეოლა“ და სხვა, რომლებმაც მწერალს დიდი წარმატება მოუტანა.

თავგადასავლები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Thomas Mayne Reid Vanity Fair 8 March 1873.jpg

მაინ რიდს სწავლა არ დაუსრულებია. მისი ოცნება მოგზაურობა და რომანტიკური თავგადასავლები იყო. კერძოდ, უნდოდა წასულიყო შეერთრბულ შტატებში, რომლის შესახებაც უამრავი რამ ჰქონდა წაკითხული. ამიტომ 21 წლის მაინ რიდი თავგადასავლის საძიებლად ამერიკაში გაემგზავრა ეს ყველაფერი მწერალმა ასახა თავის შემოქმედებაში.

იგი ჩავიდა ახალ ორლეანში სადაც ფული მალე შემოეხარჯა და მუშაობას ერთ-ერთ სავაჭრო ფირმაში იწყებს.მაინ რიდი მალე იგებს რომ ეს ფირმა მონებით ვაწრობს, ამიტომ სამუშაოსა და ქალაქს ტოვებს და მიდის ჩდილოეტში, სადაც სხვადასხვა პროფესიით მუშაობა - იყო გამყიდველი, რეპეტიტორი, მოხეტიალე არტისტი. ნადირობს, ინდიელებთან ვაწრობს და ასევე მათთან რამდენიმე ექსპედიციაშიც მონაწილეობს. მიღებული შთამეჭდილებები შემდეგ თავის ნაწარმოებში წარმოაჩინა.

მაინ რიდი პირველი მწერალი იყო. რომლის რომანიც ინდიელების ენაზე ითარგმნა.

სიკვდილის შემდეგ[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

მაინ რიდზე პირველი ბიოგრაფიული ნარკვევი გამოჩნდა ინგლისურ ცნობარში „ჩვენი დროის ადამიანები“ 1837 წელს. ტრადიციულად, ცნობები თავის თავზე თვითონ მაინ რიდმა დაგვიტოვა. ის დაჯილდოებული იყო მრავალმხრივი ფანტაზიით, რისი დამადასტურებელიცაა ამ ცნობებში შელამაზებული რამდენიმე ფაქტი.

კრიტიკოსები დიდი ხნის განმავლობაში სწორედ ამ ფაქტით სარგებლობდნენ, სანამ 1890 წელს არ გამოვიდა მისი ქვრივის წიგნი „მაინ რიდი მოგონებები მის ცხოვრებაზე“. 1900 წელს გამოიცა ამ წიგნის განახლებული ვერსია „კაპიტანი მაინ რიდი: მისი ცხოვრება და თავგადასავალი“, ამერიკელი ავტორის ჩარლზ კოუს თანაავტორობით. ელიზაბეთ რიდი ამ ნაშრომის შექმნისას მაინ რიდისა და მისი მდივნის პირად არქივს იყენებდა.

ნაწარმოებები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Commons-logo.svg
ვიკისაწყობში? არის გვერდი თემაზე:

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. 1.0 1.1 data.bnf.fr შემოწმებული ოქტომბერი 10 2015:
  2. Рид Томас Майн, Рид Томас Майн // დიდი საბჭოთა ენციკლოპედია (1969–1978) შემოწმებული სექტემბერი 28 2015: