ტიშნოვი

ტიშნოვი
ჩეხ. Tišnov
ქალაქი
	ტიშნოვი; ჩეხ. Tišnov
დროშა	გერბი
ქვეყანა	ჩეხეთი
მხარე	სამხრეთ მორავიის მხარე
შიდა დაყოფა	Hajánky , Hájek , Jamné , Pejškov და Tišnov
კოორდინატები	49°20′53″ ჩ. გ. 16°25′28″ ა. გ. / 49.34806° ჩ. გ. 16.42444° ა. გ.
მმართველი	Jiří Dospíšil
პირველი ხსენება	1233
ფართობი	17,12 კმ²
ცენტრის სიმაღლე	256 მეტრი
მოსახლეობა	9 225 (1 იანვარი, 2025)
საფოსტო ინდექსი	666 01 და 666 03
საავტომობილო კოდი	B
ოფიციალური საიტი	https://www.tisnov.cz/
	ტიშნოვი ვიკისაწყობში

ტიშნოვი (ჩეხ. Tišnov) — ქალაქი ჩეხეთის რესპუბლიკის სამხრეთ მორავიის მხარეში. ტიშნოვი ბრნო-ვენკოვის რაიონში მდებარეობს. ტიშნოვის მუნიციპალიტეტში 5 ადმინისტრაციული ერთეული ერთიანდება. ტიშნოვთან ერთად მას ეკუთვნის იამნე, პეიშკოვი, ჰაიანკი და ჰაიეკი.^[5]

სახელწოდება

ქალაქის სახელწოდება პირად სახელ „ტუშენიდან“ მომდინარეობს. თავდაპირველად სოფელს „ტუშნოვიცე“ ეწოდებოდა. ქალაქის სახელის ცვლილება პირველად 1233 წლის ისტორიული წყაროში მოხდა, თუმცა საბოლოოდ XV საუკუნის წყაროებში დადასტურდა.

გეოგრაფია

ტიშნოვი ქალაქ ბრნოდან ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 19 კილომეტრში მდებარეობს. ტიშნოვის მუნიციპალიტეტის უმეტესი ნაწილი ბოსკოვიცეს ღრმულში მდებარეობს, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილი კი ზემო სვრატკას მთიანეთშია. ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთ ექსკლავი კრჟიჟანოვის მთიანეთშია. ტიშნოვის ცენტრალური ნაწილი მდინარე სვრატკას მარცხენა ნაპირზეა გაშენებული.

ისტორია

ტიშნოვის წერილობითი წყაროებში პირველად პრჟედკლაშტერიში მდებარე პორტა-კოელის მონასტრის წესდებაში 1233 წელს არის ნახსენები. ის თავდაპირველად სავაჭრო სოფელი იყო, რომელიც მნიშვნელოვან სავაჭრო გზაზე მდებარეობდა, რამაც XIII საუკუნეში მისი ქალაქად გადაქცევა განაპირობა. 1782 წლამდე ტიშნოვი ცისტერციანელების საკუთრება იყო, ამ წელს აქ არსებული მათი მონასტერი დაიშალა.^[6]

1416 წელს მეფე ვაცლავ IV-მ ტიშნოვს ყოველწლიური ბაზრის გამართვის უფლება მიანიჭა. ქალაქი 1428 წელს, ჰუსიტური ომების დროს დაიწვა და ოცდაათწლიანი ომის დროს დაზიანდა. ის ასევე რამდენჯერმე დაზიანდა ხანძრის შედეგად, ყველაზე დიდი ხანძარი 1668 წელს მოხდა. 1788 წელს ტიშნოვი ქალაქად გამოცხადდა. ტიშნოვი დაზარალდა ნაპოლეონის ჯარების აქ გავლის შედეგად 1805 და 1809 წლებში. მომდევნო ზიანი ტიშნოვმა ავსტრია-პრუსიის 1866 წლის ომის დროს განიცადა.^[6]

ტიშნოვის ბრნოსთან დამაკავშირებელი რკინიგზის ხაზი 1885 წელს აშენდა, ხოლო 1905 წელს ეს რკინიგზა ჰავლიჩკუვ-ბროდამდე განავრცეს.^[6]

ღირსშესანიშნაობები

ტიშნოვის ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობა მისი მერიის შენობაა. ქალაქის მერია 1905 წელს არქიტექტორ ვლადიმირ ფიშერის პროექტით აშენდა. ამ შენობის ადგილზე ქალაქის პირველი სამთავრობო შენობა XVI საუკუნეში ააგეს. მერიის შენობის ექსტერიერი სგრაფიტოს ტექნიკითაა გაფორმებული.^[7]

ტიშნოვის წმინდა ვაცლავის ტაძარი ისტორიულ წყაროებში პირველად 1239 წელს არის მოხსენიებული. ტაძრის ადგილზე მდგარი ხის ეკლესია XV საუკუნეში ქვის შენობით ჩაანაცვლეს. თავდაპირველად ეკლესიის სამრეკლო დამოუკიდებელი შენობა იყო, დღევანდელი სახით ეკლესია XIX საუკუნეში აღადგინეს. ამ რესტავრაციის დროს სამრეკლოს და ტაძრის შენობა გაერთიანდა.^[8]

ცნობილი ადამიანები

ბოჟენა კომაროვკა (1903–1997), ფილოსოფოსი და თეოლოგი
იან რიხტერი (1923–1999), ჰოკეისტი
ფრანტიშეკ სოკოლი (1939–2011), ფრენბურთელი
კარელ რჟეჰკა (born 1975), სამხედრო ლიდერი

დაძმობილებული ქალაქები

რესურსები ინტერნეტში

ოფიციალური საიტი

სქოლიო

↑ ^1.0 ^1.1 ^1.2 ^1.3 Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889"></a>
↑ chronicle
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q185363"></a>
↑ Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2025 — Praha: ČSÚ, 2025.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1085"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3504917"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q134497819"></a>
↑ ^4.0 ^4.1 Register of territorial identification, addresses and real estates
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12049125"></a>
↑ Document from Czech Statistical Office. Český statistický úřad. ციტირების თარიღი: 2025-10-11
↑ ^6.0 ^6.1 ^6.2 Stručná historie města cs. Město Tišnov. ციტირების თარიღი: 2023-09-20
↑ Radnice cs. Město Tišnov. ციტირების თარიღი: 2024-07-01
↑ Kostel sv. Václava cs. Město Tišnov. ციტირების თარიღი: 2024-07-01
↑ Partnerská města cs. Město Tišnov. ციტირების თარიღი: 2023-01-15

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q637416"_data-entity-id="Q24023889">Czech_location_identification_system<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:d:Q11379528|Czech_Office_of_Surveying_and_Cadastre]].</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889"></a></div>-1] 1.0 ^1.1 ^1.2 ^1.3 Czech location identification system — Czech Office of Surveying and Cadastre.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q11379528"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q24023889"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q223393"_data-entity-id="Q185363">[https://www.tisnov.cz/assets/File.ashx?id_org=16737&id_dokumenty=1162_chronicle]<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q185363"></a></div>-2] ronicle
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q185363"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q10870555"_data-entity-id="Q134497819"><i_class="wef_low_priority_links">[[:cs:Český_statistický_úřad|Český_statistický_úřad]]</i>_[https://csu.gov.cz/produkty/pocet-obyvatel-v-obcich-rlm0s92pwn_Počet_obyvatel_v_obcích_–_k_1._1._2025]<span_class="wef_low_priority_links">_—_[[:პრაღა|Praha]]:_[[:cs:Český_statistický_úřad|ČSÚ]],_2025.</span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1085"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3504917"></a><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q134497819"></a></div>-3] Český statistický úřad Počet obyvatel v obcích – k 1. 1. 2025 — Praha: ČSÚ, 2025.
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1085"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q3504917"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q134497819"></a>

[<span_class="wikidata_cite_citetype_Q421829_citetype_Q8513"_data-entity-id="Q12049125">Register_of_territorial_identification,_addresses_and_real_estates<span_class="wef_low_priority_links"></span></span><div_style="display:none"><a_href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12049125"></a></div>-4] 4.0 ^4.1 Register of territorial identification, addresses and real estates
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12049125"></a>

[5] Document from Czech Statistical Office. Český statistický úřad. ციტირების თარიღი: 2025-10-11

[history-6] 6.0 ^6.1 ^6.2 Stručná historie města cs. Město Tišnov. ციტირების თარიღი: 2023-09-20

[7] Radnice cs. Město Tišnov. ციტირების თარიღი: 2024-07-01

[8] Kostel sv. Václava cs. Město Tišnov. ციტირების თარიღი: 2024-07-01

[9] Partnerská města cs. Město Tišnov. ციტირების თარიღი: 2023-01-15

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]