სუკუმა (ენა)

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigation Jump to search
სუკუმა
კისუკუმა
გავრცელებულია ტანზანია
მოლაპარაკეთა რაოდენობა 5.4 მილიონი (2006)
ოფიციალური სტატუსი ტანზანიის დროშა ტანზანია
ლინგვისტური კლასიფიკაცია ნიგერი-კონგოს ენები
ატლანტური-კონგოს ენები
ბენუე-კონგოს ენები
სამხრეთ-ბანტოიდური ენები
ბანტუს ენები
ჩრდილო-აღმოსავლეთი ბანტუ
სუკუმა
ენის კოდები suk

სუკუმაბანტუს ენების ოჯახის ენა ტანზანიაში. წერისდროს გამოიყენება ლათინური ანბანი, სპეციალური ნიშნების გარეშე. აქვს სამი დიალექტი (კიმუნასუკუმა დასავლეთში, გიმუნანტუზუ/გინანტუზუ ჩრდილო-აღმოსავლეთში, ჯინაკია/ჯიმუნაკია სამხრეთ-აღმოსავლეთში), რომლებზე მოსაუბრეებსაც ადვილად ესმით ერთმანეთის.[1]

ფონოლოგია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

ენაში არის გრძელი და მოკლე ჟღერადობის შვიდი ხმოვანი:[2]

i ii u uu
ɪ ɪɪ ʊ ʊʊ
e ee o oo
a aa

სუკუმაში ასევე გამოიკენება ნაზალური უხმო თანხმოვნები:

m̥ m n̥ n ɲ̊ ɲ ŋ̊ ŋ ŋ̊ʷ ŋʷ
mp mb ɱf ɱv nt nd
ns nz
ɲc ɲɟ
ɲʃ
ŋk ŋɡ
p b t d
tʷ dʷ
c ɟ k ɡ kʷ ɡʷ
ɸ β f v s z
sʷ zʷ
ʃ h hʷ
l j w

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. The prefixes kɪ-, gɪ-, ji- are dialectical variants.
  2. Rahma Muhdhar, 2006, Verb Extensions in Kisukuma, Jinakiiya dialect, MS dissertation, UDSM