სტეფანია ტურკევიჩი

მასალა ვიკიპედიიდან — თავისუფალი ენციკლოპედია
ნავიგაციაზე გადასვლა ძიებაზე გადასვლა
სტეფანია ტურკევიჩი
Stefania Turkewich.jpg
დაბადების თარიღი 25 აპრილი, 1898
ლვოვი, უკრაინა
გარდაცვალების თარიღი 8 აპრილი,1977
კემბრიჯი, გაერთიანებული სამეფო
საქმიანობა
მეუღლე(ები) რობერტ ლისოვსკი

სტეფანია ტუტკევიჩი-ლუკიანოვიჩი (დ. 25 აპრილი, 1898, ლვოვი, უკრაინა ― გ. 8 აპრილი, 1977, კემბრიჯი, გაერთიანებული სამეფო) – უკრაინელი კომპოზიტორი, პიანისტი და მუსიკათმცოდნე. აღიარებულია როგორც პირველი უკრაინელი ქალი კომპოზიტორი.[1] საბჭოთა კავშირის რეჟიმის დროს მისი ნამუშევრების შესრულება უკრაინაში აკრძალული იყო.

ინგლისი[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

1946 წლის შემოდგომაზე სტეფანია ინგლისში გადაცხოვრდა. იქ ის ცხოვრობდა: ბრაიტონში (1947–1951), ლონდონში (1951–1952), ბაროუ-გურნში ([ბრისტოლი|ბრისტოლთან]] ახლოს) (1952–1962), ბელფასტში ჩრდილოეთი ირლანდია (1962–1973) და 1973-დან კემბრიჯში.

გვიან 1940-იანებში ის დაუბრუნდა კომპოზიტორიბას. პერიოდულად აწყობდა პიანინოს კონცერტებსაც, კონკრეტულად 1957-ში ჩაატარა ინგლისში მცხოვრები უკრაინელებისთვის პიანინოს კონცერტების სერია და 1959-ში დაუკრა პიანინოს კონცერტი ბრისტოლში. ის იყო ქალი კომპოზიტორების და მუსიკოსების ბრიტანული საზოგადოების წევრი (რომელიც 1972 წლამდე არსებობდა).

მისი ოპერა Oksana's Heart 1970 წელს მისი დის ირენა ტურკევიჩ-მარტინეცის მონაწილეობით დაიდგა უინიპეგიში (კანადა).[2]

კომპოზიციები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

Симфонічні твори – სიმფონიური ნამუშევრები

1. Симфонія – სიმფონია #1 – 1937
2. Симфонія no. 2(a) – სიმფონია #2(a) – 1952
2. Симфонія no. 2(b) (2-гий варіант) – სიმფონია #2(b) (II ვერსია)
3. Симфонієта – სიმფონიატა – 1956
4. Три Симфонічні Ескізи – სამი სიმფონიური მონახაზი – 3-го травня, 1975
5. Симфонічна поема – სიმფონიური პოემა «La Vitа»
6. კოსმიური სიმფონია – 1972
7. Суіта для подвійного струнного оркестру
8. Fantasy for Double String Orchestra

Балети – ბალეტები

9. Руки – ხელები – Bristol, 1957
10. Перли – ყელსაბამი
11. Весна (Дитячий балет) – გაზაფხული– (საბავშვო ბალეტი) 1934-5
12. Мавка (a) – Mavka – ‘ტყის ნიმფა’ – 1964-7 – ბელფასტი
12. Мавка (b) – Mavka – ‘ტყის ნიმფა’ – 1964-7 – ბელფასტი
13. Страхопуд – 1976

Опера – ოპერა

14. Мавка – (დაუსრულებელი) დაფუძნებულია ლესია უკრაინკას ტყის სიმღერაზე

Дитячі опери – საბავშვო ოპერები

15. «Цар Ох» або Серце Оксани – მეფე ოხი და ოკსანას გული – 1960
16. «Куць» – ახალგაზრდა ეშმაკი
17. «Яринний городчик» – ბაღჩა (1969)

Хорові твори – საგუნდო

18. Літургія 1919
19. ფსალმუნი შეპტიჩკის (Псалом Шептицькому)
20. До Бою
21. Триптих
22. Колискова (А-а, котика нема) 1946

Камерно – Інструментальні твори; ინსტრუმენტული ნამუშევრები

23. Соната для скрипки і фортепіано 1935 – სონატა ვიოლინოსა და პიანინოსთვის
24. (a) Cтрунний квартет 1960 – 1970 – სიმებიანი კვარტეტი
24. (b) Cтрунний квартет 1960 – 1970 – სიმებიანი კვარტეტი
25. Тріо для скрипки, альта і віолончела 1960 – 1970 – ტრიო ვიოლინოსა ვიოლასა და ჩელოსთვის
26. Квінтет для двох скрипок, альта, віолончела фортепіано 1960 – 1970 – პიანოს კვინტეტი
27. Тріо для флейти, кларнету, фагота 1972 – ფლეიტის ტრიო

Фортепіанні Твори – ფორტეპიანოსთვის

28. Варіації на Українську тему 1932 – ვარიაციები უკრაინულ თემებზე
29. Фантазія: Суїта фортепянна на Українські теми – Fantasia: ფორტეპიანო უკრაინულ თემებზე 1940
30. Імпромпту – 1962
31. Гротеск – 1964
32. Гірська сюїта – 1966 – 1968
33. Цикл п’єс для дітей – საბავშვო პიესების ციკლი 1936 – 1946
34. Українські коляди та щедрівки –
35. Вістку голосить
36. შობა არლეკონოსთან 1971

Різне – სხვა და სხვა

i. – Серце – გული – სოლო ორკესტრთან ერთად
ii. – Лорелеї – 1919 – სოლო პიანინოსთან ერთად ლესია უკრაინკას ტექსტის მიხედვით
iii. – Май – მაისი – 1912
iv. – Тема народної пісні – ხალხური სიმღერების თემებზე
v. – На Майдані – დამოუკიდებლობის მოედანი – ფორტეპიანო
vi. – Не піду до леса з конечкамі – Лемківська пісня – სიმღერა სიმებიანი ინსტრუმენტებისთვის

ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  • Сокіл-Рудницька М. Пам’яті Стефанії Лукіянович // Вільне Слово. – Торонто, 1977. – 9 і 16 липня. – С. 3.
  • Вовк В. Парастас для Стефанії Туркевич-Лукіянович // Наше Життя. – Нью-Йорк, 1992. – Ч. 5. – С. 6–9.
  • Стельмащук Р. Забутий львівський композитор-неокласик (штрихи до творчого портрета Стефанії Туркевич) // Музика Галичини (Musica Galiciana) / Матеріали Другої міжнародної конференції. – Львів, 1999. – С. 276–281.
  • Павлишин С. Перша українська композиторка // Наше Життя. – Нью-Йорк, 2004. – Ч. 1. – С. 14–16.
  • Павлишин С. Перша українська композиторка: Стефанія Туркевич-Лісовська-Лукіянович. – Львів, 2004.
  • Карась Г. Статика і динаміка жанру дитячої опери у творчості композиторів української діаспори ХХ ст. // Вісник Державної академії керівних кадрів культури і мистецтв. – Київ, 2010. – No. 2. – С. 89–93.
  • Яців Р. Роберт Лісовський (1893–1982): дух лінії. – Львів, 2015. – С. 11, 13, 79–84, 91.

რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]

  1. Ukrainian Art Song Project – Stefania Turkewich. დაარქივებულია ორიგინალიდან — 2016-03-22. ციტირების თარიღი: 2021-08-16.
  2. Svoboda.